punTaal

scherp in formuleren

Hilma Bruinsma

punTaal staat voor:

scherp formuleren en strak in aanpak. Heldere taal en een directe benadering vormen de basis voor kernachtige resultaten.

 

punTaal is de noemer waaronder ik vanaf 2011 mijn eigen boeken uitgeef en literair actief ben. Op beide fronten gaan beschouwing en analyse vooraf aan passende actie. Filosofie: het leven is te mooi en te kort om tijd en energie te verspillen aan half werk.

Taboe in het theemeubel

Keerkring of rondwaren in tijd

Tijd Terug

Hilma Bruinsma

schrijver, dichter, eigenaar punTaal

16 July, 2019
Hilma Bruinsma

Blog 89: Vervolg tweede politionele actie, brieven van mijn moeder, schieten, slapen, schieten, klusjes, bloed vlees en botten (eerste helft januari 1949)

Inzet kanonnen bij tweede politionele actie, mijn vader commandeert vuur, rechts

Toen ik de brieven van januari 1949 uit het theemeubel tevoorschijn haalde om ermee aan de slag te gaan zag ik tot mijn verrassing een stapel brieven van mijn moeder. Het was mij ontschoten. Ik wist nog wel dat er een stapeltje was maar niet meer dat die later in 1949 aan bod komen. Ik ben al zolang bezig. Op enkele brieven na bleven die van mijn moeder niet bewaard, zie o.a. blog 76

Ik verheug me op haar brieven. Ben benieuwd hoe zij schrijft. Mijn vader schrijft vaak dat hij het niet zoals zij kan verwoorden terwijl ik hem toch vaak heel open en gevoelig vind schrijven.

Klaas Bruinsma drinkt koffie voor het theemeubel. Links onderin zitten zijn brieven

Wat moet ik straks met haar enkele brieven? Zij die enerzijds niet wil dat iemand ze leest. Zie ook bij Over Taboe in het theemeubel. En anderzijds mij het vertrouwen schenkt om ermee aan de slag te gaan.

Ook naar het NIOD? Afwachten wat erin staat, afwegen. Voor het stapeltje aan de beurt is tref ik onverwacht alvast een enkele brief van Janke Venema, myn mem. Een voorproefje.

Een enkele verdwaalde brief van mijn moeder

‘Het opvoeden van de hummels zo verschrikkelijk moeilijk en ik voel me er zo machteloos tegenover staan, zo erg vaak dat ik er geen kant meer mee uit kan.

Ik ben nuchter genoeg om te weten dat wanneer jij straks thuis bent ik toch overdag alleen de kinderen om me heen heb en ik weet dat ik het verkeerd doe. Zou het komen omdat dat jij weg bent en ik daar zo erg over zit te piekeren dat ik misschien van de kinderen niet zoveel verdragen kan?

Wat wilde ik graag dat het anders was, ik zie zoveel mensen met grote gezinnen die met vreugde (althans voor het zicht) met hun kinderen omspringen.

Zou het werkelijk zo heerlijk worden zoals jij het schrijft? Wat maak ik mij zorgen over straks, het gaat altijd heel anders dan dat wij het denken. Maar het is wel gek dat het altijd lijkt tegen te vallen.

Hè toe heitie antwoord jij ook eens een keertje op al die honderden vragen van de kinderen, ik heb nu gezegd dat wanneer ze niet stil willen zijn ik de deur dicht doe. Zoiets kan ik niet zeggen want dan begint Pim meteen te brullen, wat dat betreft precies zijn moeder. Uiterlijk mag Zus dan op mij lijken maar ze heeft jouw rustige natuur en wat ze in haar kopje gezet heeft gaat door. Zo is het met mijn mannie ook hè?

Oh schat wat wilde ik je graag heel veel zeggen, wat wil ik me graag aan jou geven zoals ik werkelijk ben. Mannie mag ik het een keer zeggen, mijn hele wezen schreeuwt naar nog een kindje samen met jou maar Klaas ik durf het niet aan.

Wat zou ik graag het allemaal opnieuw beginnen samen met jou. Ik schrijf het weer idioot en ik zit weer met gekke problemen maar ik weet dat jij mij altijd begrijpt. Klaas wat moet ik zonder jou beginnen, jij die mij altijd weer terecht helpt.’

Nieuwjaarsdag 49

Nieuwjaarsdag 49. Mijn lievelingen!! Lieveling een innige omhelzing, een diepe blik in je ogen en een liefdevolle zoen, een gelukkig en gezegend nieuw jaar. Geve god dat wij weer spoedig samen mogen zijn. Koes Wijnsen en Betsche, onze lytse skotten even heel stevig en geef ze een dikke tút van mij. We staan voor een nieuw jaar Nan, een jaar vol van beloften voor ons. Het oude jaar is voorbij. Het was vaak heel moeilijk voor ons maar toch kunnen we niet anders dan dankbaar zijn. Ik herhaal niet wat er allemaal gebeurd is, wij weten het beiden. We gaan nu het nieuwe jaar in, onze hoop en verwachtingen zijn hoog meiske. Wil met je bidden maar ik kan het niet. Toch doen hè Nan. (Er volgt een gebed). Samen met goede moed verder.

Wens beppe en omke een gezegend nieuw jaar en de anderen ook, ik kan ze niet allemaal schrijven.

Hoe is het mei dei? Ik zie zooo naar post uit. Heb jij mijn brieven regelmatig gekregen? Ben je erg angstig geweest liefste? Heb je goede moed en ben je nog gelukkig? Kun je er nog tegen op? Oe even een innige tút.

Van oud en nieuw heb ik eigenlijk niets gemerkt. Heb het druk gehad, gelukkig maar. Gisterochtend de kanonnen gepoetst en nagekeken. ’s Middags gingen we met een stel mannen in Linggadjati zwemmen. Een bergplaatsje met prachtige natuur en klimaat. Lekker gezwommen en meteen gemandied en geschoren. Behalve mijn snor, we laten hem allemaal staan zolang deze actie duurt. Machtig zo’n zwembad. Het is maar 20 min over een mooie weg van ons vandaan dus hurrie-up.

’s Avonds ons eerste vuur en meteen het laatste in het oude jaar. Twee kanonnen rukten uit die samen zo’n 50 granaten hebben verschoten op drie kampongs. Het had weinig zin, het was voornamelijk bedoeld om de bendes te waarschuwen dat wij er zijn en ze verder geen geintjes uit moeten halen.

Met de kerstdagen was het hier hommeles, bruggen eruit, wegen versperd en alle telefoonlijnen verbroken. Ook zijn er nog aardig wat brandjes gestookt.

Tjonge wat een volkje hier, brutale donders. Het is een mengelmoes van Arabieren, Javanen en Soendanezen. Eertijds een welvarende streek, de bevolking is vrij goed ontwikkeld en velen spreken Nederlands. Het geheel was erg Repoeblikeins gezind, wat vaak voorkomt in niet-Repoeblikeins gebied.

Als deze streek nu streng wordt aangepakt zal de stemming wel veranderen.

Het plaatsje hier is ruim gebouwd en zindelijk, er is riolering.

Na het schieten zitten praten, borreltje erbij. Onze pantserwagen reed met de carrier van de infanterie nog patrouille. Onophoudelijk langs de weg razen zodat de ploppers geen kans krijgen om de wegen te saboteren. Onze pantserwagen had radio aan boord en er was regelmatig verbinding met de seiner hier. Even voor 24.00 uur gaf de pantserwagen door dat ze ergens vast zaten. Met een kanontrekker erop los. Het was zo gebeurd hoor, de eerste goede daad in het nieuwe jaar.

Het sardineblikje van vijf ton was van de weg gegleden in een diepe moddergreppel. Even een sleepkabel en klaar was de zaak. Daarna handjes schudden, een borrel en moe maar voldaan naar bed.

Tijdens het patrouille rijden, wat tot 3.00 uur duurde kreeg de seiner verbinding met Soebang, natuurlijk prompt de beste wensen doorgeseind. De afstand is ongeveer 150 km.

De hele nacht is rustig verlopen. De verwachting was dat de bendes er alles aan zouden doen om de verbindingen te verbreken. III-9 RI (Regiment Infanterie) heeft hier in drie weken een gesneuvelde en 12 gewonden. Dit gebied wordt behoorlijk bezet door Infanterie paratroepen. De ergste tijd is dus voorbij.

We zijn ook weer verhuisd, de jongens liggen nu beter. Deze dag zal ik niet gauw vergeten, nog een heel verhaal wat ik je morgen hoop te schrijven. Vannacht nog een wachtje kloppen, we doen het allemaal gezamenlijk. Nacht schatten!!!

Geen post, granaten halen van Cheribon

Daar ben ik weer, even mijn armen om je heen. Met mij is hier verder alles goed. Nog geen post. Moest jij ook zo lang op post wachten?

Het buitenland heeft ons raar te pakken. Maar de KLM komt er wel door ook al duurt het wat langer. Toch alles goed en ik heb goede moed, ietsie pietsie onwennig. Net toen ik gisteravond wilde schrijven kwam er bericht dat er granaten van Cheribon gehaald moesten worden. Dan ga je weer met vijf zwaarbewapende wagens de nacht in. Goede reis, alles rustig, om 2.00 uur weer binnen.

Lekker geslapen en toen met mensen uit de kampong vier ijzeren platen in de keuken gelegd, als vloer op de modderpoel. Een stuk vel van m’n vinger geschraapt, vandaar dit schoonschrift. Het is de moeite niet hoor.

Was naar de kerkdienst geweest, deed me goed. Ik was de laatste dagen in een Wildwest stemming zoals het geheel hier en ben weer even op de vingers getikt.

Tussendoor zwemmen in Linggadjati

Tussen hier en Linggadjati staat een hotel aan de hoofdweg met daarachter een prachtig zwembad, drie grote bassins van 80 cm tot 3 m diep. In het heldere water zwemmen honderden vissen, sommige kanjers van bijna een m lengte. De visjes houden het water zuiver. De jongens gingen als wilden op visvangst en doken midden tussen de vissen. Die zijn het blijkbaar gewend, ze schoten bliksemsnel alle kanten op, geen schijn van kans. Enkele hufters begonnen met dikke stenen te gooien, daar stak ik een stokje voor. We hebben ons een uurtje kostelijk vermaakt.

Een oude Arabier en zijn harem uitgezet

Verder een beetje geïnstalleerd. Heb twee planken van een kast ter beschikking, een kapstokje met vier haken en mijn tampatje.

De jongens liggen in een school, goed droog en hebben alle ruimte. Wij liggen in een aardig huis vlak naast de school waar ik een oude Arabier en zijn harem uitgezet heb. Ik zal het nooit vergeten. De kapitein kreeg het huis toegewezen door de plaatselijke militaire commandant.

Toen we een kijkje gingen nemen hokten hier militairen en het hele Arabische spul samen. De militairen gingen verhuizen en wij waren niet van plan om samen te wonen.

De kapitein is geen man om een onwillige oude geldwolf uit zijn huis te zetten. Na veel soebatten was hij zo verstandig om het aan saja (mij) over te laten.

Heb twee handige jongens meegenomen en een ultimatum gesteld tot 13.00 uur met de boodschap dit en dat laten staan en alles wat niet weg is wordt verbeurdverklaard. Je had het moeten zien schat.

Schieten en klusjes

Gister om 4.00 uur eruit, om 6.00 uur een aardig vuurtje gelegd op verschillende kampongs. Om 6.15 uur was het klaar en zijn de paratroepen in het doorbeschoten gebied gedrongen om het zaakje verder op te ruimen.

Volgens hen lag het vuur goed, een artillerie uitdrukking, de granaten waren op het doel gekomen. Verder was het een stille dag.

Heb naast het artilleriewerk weer allerlei klusjes. De keuken is aardig opgeknapt. De school heeft voor de helft elektriciteit, de rest moet nog. De zware munitie afgeschermd tegen eventuele beschietingen.

Best mogelijk dat we vanmiddag weer moeten schieten. Ons vliegtuig is vaak in de lucht om waar te nemen, het signaleerde een bende die om ons heen trekt naar de laagvlakte. Het is de vraag of de infanterie de steun van de artillerie nodig heeft. Tot nog toe hebben we weinig gedaan. De jongens popelen om erop los te gaan, niks doen begint hen te vervelen.

Beschietingen van wagens op de weg van Linggadjati naar Cheribon

Radio en kranten horen en zien we hier niet, ik heb geen nieuws over de toestand. Grote gebeurtenissen horen we toch wel, ik ga ervan uit dat alles naar wens verloopt. Ik heb nog geen overzicht van de toestand hier maar ik geloof dat het meevalt en dat er voor ons weinig te doen is.

Er zijn veel beschietingen van wagens op de weg naar Cheribon, vooral van Linggadjati naar Cheribon. Onze wagens hebben tot nog toe niets gehad. Als wij moeten rijden gaat de pantserwagen voorop en bij het zien daarvan bedenken schietlustigen zich eerst even.

Een kwestie van een paar maanden? Iedereen zit te springen om naar huis te gaan, open en gevoelig

Hoe heb jij het gehad? Geen verdriet? Gelukkig met onze kleine schatten in het vooruitzicht dat er toch een eind aan komt?

Weer verder met je brieven schat. Geloof er geen snars van schat dat Mook gezegd heeft dat de militairen tevreden zijn met het uitstel, dat weet ik wel zeker. Op een enkeling na zit iedereen te springen om naar huis te gaan.

De kranten schrijven zoveel leugens of dingen die uit de duim komen. Het gaf niet zo’n grote klap als de eerste keer toen bekend werd dat het ongeveer een jaar langer ging duren omdat het nu een kwestie van een paar maanden is.

Zou ik niet kunnen voelen Nanni hoe moe jij bent. Heb ik het niet gezien aan de laatste foto van jou? Moet ik het je even zeggen? Ik lees in jouw brief je grote liefde!!! Nan ik kan je niet méér liefhebben, je hebt alles van mij. Ik kan het niet zo schrijven als jij maar je moet het kunnen voelen. Weet je wat ik zo heerlijk aan jou vind? Dat jij ondanks alle onzekerheid van onze toekomst, van mijn werk straks toch vertrouwen in mij hebt. Dat maakt mij gelukkig en het geeft me zelfvertrouwen want ik weet heel heel zeker dat ik een vrouw heb die mij in alles helpt. Jij weet niet wat je voor mij betekent. Overdrijf ik? Nee meiske, het is zo.

Het is waar schat, ons schrijven van iedere dag draait steeds weer om dezelfde dingen maar is dat niet juist wat we nodig hebben? Pim zijn schrijven kan ik lezen, regelmatig doen hoor!

Met regelmaat kijk ik alle foto’s van mijn lievelingen even na. Jij blijft hetzelfde, soms een zorgelijke trek, vaak een diep verlangende toet, een dikke zoen erop, maar ook mijn echte Kantsje van altijd. Onze kinderen veranderen steeds weer, steeds groter, Pim een grote jongen, Zus een heerlijke leuke mol.

Oh Jank het moet niet lang meer duren. Morgen weer verder.

Hier ben ik toch nog, iedereen slaapt, nu is het rustig en kan ik dicht bij je zijn. Ik weet niet eens wat ik schrijven moet maar dat hindert niet hè.

Kijk me aan, ja dat doe je al vanaf de foto die vlak naast me ligt. Ik heb je lief meisje en hou van je zoals je bent, van alles van jou. Als je kwaad bent en me aan wil vliegen, als je verdrietig bent, als je druk bent met iets, als je de kachel poetst en zwart als Piet ziet, als je met de kinderen bezig bent, je mooi maakt, blij bent met kleine dingen, als je in de put zit en wanhopig bent, als je moedig en dapper bent, als je een pestbui hebt of jaloers bent. Ik heb je lief wanneer je mij aankijkt zoals jij alleen kan doen, heb je lief wanneer je gelukkig bent. Heb je lief wanneer wij een zijn, wanneer ik ons popke voel kloppen, wanneer ik met mijn zwangere vrouw mag wandelen. Wanneer je lelijk wordt, wanneer je grijze haren hebt. Ik heb je altijd lief omdat god die grote liefde voor jou aan mij gegeven heeft. Ik mag en moet je liefhebben.

Heb ik je te lief? Ik heb je liever dan god en dat is verkeerd. Daar moeten wij voor strijden en bidden.

Zul je straks misschien teleurgesteld zijn omdat ik dezelfde gebleven ben en toch veranderd ben? Zul je altijd mijn liefde kunnen voelen? Ook als ik stil ben, niet hoor wat je zegt alsof je er niet bent? Zul je mijn liefde kunnen voelen wanneer ik terughoudend ben? Of al mijn opgekropte liefde zo uit dat jij het bijna besterft?

Ik wil je zo graag liefhebben meisje zonder je vrouwelijke wezen iets tekort te doen of van jouw diepe reine ziel te veel te vragen of te nemen. Zul je mij altijd vertellen wat goed is en wat niet?

Een innige alleszeggende zoen fan dyn Kay!!!

Een vreemde brief hè, of toch niet Jank. Ben heel dicht bij je geweest Kanneke.

Ga nu heerlijk slapen en danken voor mijn grote rijkdom. Even mijn armen om je heen. Nacht lievelingen.

Meningsverschillen tussen hoge officieren, KL en KNIL, Mook en Britt

Generaal Opsomer gaat binnenkort weer terug naar Nederland. Hij komt alleen polshoogte nemen. Ik vermoed over het gedonder van Generaal Britt en Generaal Spoor, water en vuur. Vooral bij de hogere stafofficieren zijn er grote meningsverschillen. KL tegen KNIL. Dürst Britt is weggewerkt, hoe en wat weet ik niet maar er is wel iets aan de hand. Helemaal geen makkelijke taak voor Opsomer.

Geen post, niets te doen, verrassing van de foerier

Nog steeds niets te doen wat erg vervelend is. Het wachten is op TNI-groepen die door willen breken naar West-Java. Het lijkt erop dat ze blijven zitten of dat ze zich in kleine groepjes verspreiden en er langs andere wegen tussendoor glippen.

Gister niets uitgevoerd en niet geschreven de post ging toch niet weg. Er komt alleen wat zeepost. Ik geloof dat er nu eerdaags post komt. Dat is het enige dat ik hier nodig heb.

De foerier kwam met kleren, dat was een aangename verrassing. Ik heb er een hemdje en een paar nieuwe schoenen aan overgehouden en een broek geruild waar ik twee keer in kon. ’s Avonds hebben we gezellig gekletst met een borreltje erbij.

Kolonel inspecteert het stilleven, Overste komt opdagen, wachten op TNI

Er kwam een kolonel kijken, natuurlijk terwijl wij in de grootste rotzooi zaten. De jongens hadden net ontbeten en de overblijfselen vormden een prachtig stilleven. Hij is maar gauw weer verdwenen maar het heeft als resultaat dat er voortaan voor 8.00 uur ontbeten moet worden en daarna op appèl. Daar is niets op tegen, het wordt een janboel nu er niets te doen is.

Partijtje gevoetbald in de blubber. Na de vele regenbuien is het veld veranderd in een natte sawa. Je had ons moeten zien modderen. Het was ontzettend vermoeiend omdat er hele dikke kluiten modder aan de schoenen bleven plakken. Wel goed voor de spieren en het moreel van het geheel, de kerels zijn weer eens bekaf en hadden echt plezier. Bij sommigen liep de drek uit het haar.

De Overste kwam opdagen. Jammer dat hij de leiding niet heeft bij deze actie, dan hadden we wel wat anders te doen.

Het wachten is op TNI die volgens plan hierlangs moet trekken maar er zitten bovendien bendes in dit gebied die langs de weg zitten en wagens beschieten.

Waarom als wij toch moeten wachten de bendes niet opgeruimd?

Enfin, we zullen rustig afwachten en ons zo goed mogelijk vermaken.

Maar Kayeman wat een droog verhaal, heb nog geen zoen gehad. Myn skot, ik heb het omgedraaid, dat komt nu Jankefanke.

Ik weet niet meer wat ik moet schrijven, ik moet eerst weten hoe het met jou en de lytse poppen is. Is alles goed? Hou je het vol zonder post?

Heb je foto tegen de muur geplakt, vlak naast mijn hoofdkussen. Weet je welke? Knuffel Pim en Zuske even heel stevig, ik heb ze zooo lief.

Voel alles van mij. Ik heb nu weer goede moed en houd de kop ervoor. Bid voor mij want ik kan het haast niet.

Daag liefste schatten, gods zegen, tot een heerlijk weerzien.

We zitten op onze kloten, Heel Java zuiveren en bezetten

Nog steeds geen post. Moet jij ook zo lang wachten? De laatste loodjes wegen inderdaad het zwaarst. We zitten nog steeds te zitten of in soldatentermen, we zitten op onze kloten. De onrust is afgenomen. Beschietingen op wagens komen hier ook niet meer voor. Het lijkt erop dat de bendes deze streek ook weer ontruimen. De beste troepen van de Repoeblik laten zich ook niet zien.  Van schieten met de kanonnen komt weinig en ik zie het ervan komen schat dat wij gauw weer in Kasomálang zitten. Of het kan zijn dat wij ergens anders ingezet worden.

Met hetzelfde aantal mannen van voor deze actie moeten wij nu heel Java zuiveren en bezetten. Blijkt het na een paar maanden naar wens te gaan en uit verschillende gebieden troepen afgelost kunnen worden dan komt onze beurt om naar huis te gaan.

Djogjakliek dreef uitgehongerde bevolking uit de straten

Verschillende groepen van de TNI komen zich melden, o.a. een paar hoge officieren. Dat moeten we hebben schat. Heb zo’n idee dat er een ultimatum aan de TNI en de bendes gesteld wordt, óf melden en weer vrij in de burgermaatschappij óf vogelvrij voor onze troepen.

Tot nu toe zijn de bendes nogal fanatiek maar wanneer het een tijdje duurt en de moeilijkheden van voldoende voeding, het steeds verborgen blijven, steeds achter de broek gezeten worden, zal de aardigheid er wel vanaf gaan. Er kan nu nog geen man van ons gemist worden. Al zitten wij voor het oog hier vrij nutteloos te zijn.

Ex-Repoeblikeins gebied Midden-Java is op door honger en ellende

De troepen van de ex-Repoeblik blijven niet in Midden-Java zitten om de simpele reden dat ze daar niks te vreten krijgen omdat de bevolking op sterven na dood is. Dat is hard gezegd schat maar het is de waarheid.

De Djogjakliek heeft alleen nog gezorgd dat, waar buitenlanders en delegaties van CGD (De Commissie van Goede Diensten) te verwachten waren, de algemene toestand voor het oog en ook niets meer, nog een goede indruk maakt op de gasten.

Solo, de tweede grote stad van Midden-Java kreeg hoog bezoek. Het TNI-leger kwam eerst in actie en dreef de uitgehongerde en in zakken geklede en zieke bevolking uit de hoofdstraten. De bergen vuil werden opgeruimd en de verdere ellende zo goed mogelijk verdoezeld achter straatversieringen en goed geklede Soekarnisten die voor de gelegenheid waren samengebracht.

Hospitalen zijn ongelooflijke stinkbulten terwijl de doktoren in goede huizen wonen met water, licht, ijskast en goed vreten. De gewone man, het volk van Midden-Java is op door honger en ellende.

De bendes die de kop ervoor houden wijken nu uit naar West-Java. De laagvlakten met Krawang, Poerwakarta, Tjikampeh is voor de troepen de ideale gelegenheid. Best mogelijk dat we nu in een verschuiving krijgen. Rustig in het midden en onrustig in het westen.

Alle belangrijke gebieden van Indië hebben we onder controle

Uit ons gebied goede berichten maar rondom Poerwakarta schijnt het een rotzooi te zijn. Een kolonel is daar beschoten en heeft ternauwernood zijn hachje gered. Voor de hogere legerleiding een reden te meer om de zaak flink aan te pakken.

In Sumatra is de actie ook afgelopen. Alle belangrijke gebieden van Indië hebben we onder controle.

De veiligheidsraad geeft ons weinig moeilijkheden.

Daar ben ik weer. Even naar het voetballen gekeken. Onze jongens speelden een vriendschappelijke wedstrijd tegen een reuze team van de Autoreparatiewerkplaatsen. Het werd 2-2. Een goede afwisseling voor spelers en kijkers.

Snoes een dikke tút fan dyn man.

De Veiligheidsraad heeft een nieuwe hobby, Palestina.

Ondanks de moeilijkheden die nog komen om Indië rustig te maken zijn wij in een veel betere positie.

Koloniaal bestuur of kleine parasiterende kliek? Dit land vreet zichzelf op

De buitenwereld heeft gezien dat de Repoeblik een wassen neus is en het kleine Nederland zich nergens iets van aantrekt maar uitvoert wat er besloten en beloofd is.

De grote vraag nu is hoe het Indische staatsbestel wordt. Laat Nederland het met de tijd geheel vrij of houden wij hier soevereine macht en controle.

Ik bekijk het misschien verkeerd schat maar ik geloof dat dat laatste het beste is, doorgaan op de voet van voor de oorlog, dus Nederlands koloniaal bestuur. De sociale toestand voor de bevolking moet dan verbeterd worden.

Ik geloof niet dat het gewone volk, dat hier de hoofdmassa is, beter wordt van een eigen bestuur in allerlei deelstaten. De grote massa was vroeger gelukkig en tevreden. Een heel klein gedeelte intellectuelen en een grote groep die deed alsof ze dat waren was niet tevreden met de toestand en heeft na de capitulatie van Japan de kans gegrepen.

Wat hun bedoeling was hebben we gezien. Alleenheerschappij, een kleine kliek profiterend of beter gezegd parasiterend op de bevolking in plaats van alles te doen voor het volk.

Wanneer Indië straks zelfbestuur krijgt is het gevaar groot dat we weer dezelfde situatie terugkrijgen. India is daar een voorbeeld van. Een Oosterling laat zich de wet niet stellen door een Oosterling.

Rusland heeft van deze laatste actie weinig gezegd. Stalin heeft de tijd. Nederland maakt Indië rustig en vrij en dan is het zijn beurt weer met hun geraffineerde communistische propaganda. Als Nederland uiteindelijk niet de touwtjes in handen houdt dan vreet dit land zichzelf op en wordt overgelaten aan de willekeur en de macht van de sterkste. Dit land moet tegen zichzelf beschermd worden.

Ik loop ver op de tijd vooruit liefste en wat interesseert het ons eigenlijk?

Nee niet direct maar ons land waar wij straks leven en onze kinderen leven moet op haar hoede zijn dat we kunnen blijven leven, ook over 20 of 40 jaar.

Het kleine landje dat ons lief is heeft goede kansen om zichzelf én dit land er weer bovenop te brengen. Geef Indië geheel de vrije hand dan gaan beide landen naar de ———————

Wat een wijsheid hè lieveling? Geef me een zoen.

We doden de tijd

Hoe is het vandaag met mijn lievelingen? Ik verlang naar een brief van jou. Ik heb niets te beantwoorden en dan wil het schrijven niet.

Het leven is hier nu beter. We doden de tijd zoveel mogelijk met sport, voetbal, handbal en zwemmen. Had ik alles vooraf geweten dan had ik mijn cursus en vakbladen mee hier naartoe genomen. We knappen de wacht nog steeds gezamenlijk op, vannacht ben ik aan de beurt.

Bleven we hier dan was er werk genoeg maar voor die paar weken voel ik er weinig voor. Alleen het meest noodzakelijke pak ik op, de keuken en verlichting en dat is gebeurd.

Even naar de cantine van de infanterie, uurtje wacht kloppen, kaarten en nu is het 24.00 uur. Nacht schatten.

Schieten, slapen, schieten

Heb een goede dag gehad Nan, jij ook?

Heb goede moed maar dat valt niet altijd mee. Mijn geduld raakt soms op maar ik weet dat dat niets oplevert. Ik maak me bezorgd om jou, omdat ik weet hoe jij bent. Er is nog niets bekend over wanneer we naar huis kunnen omdat de Generaal zelf nog niet met zekerheid kan zeggen wanneer we gemist kunnen worden. Zelf ben ik nogal optimistisch, misschien ongegrond.

Daar ben ik weer, twee dagen later, wel een lange onderbreking hè? Het was een onderbreking van schieten, slapen, schieten enz. tot vanochtend.

Maandag halsoverkop weg, in stelling ergens in het binnenland plus minus 20 km hier vandaan. Behoorlijk geschoten. Om 20.00 uur weer binnen, kanonnen schoonmaken, mandiën, eten, slapen.

Om 5.00 uur eruit, naar dezelfde stelling om weer dezelfde doelen onder vuur te nemen. Er is weinig van terecht gekomen vandaag. De Infanterie kon het zonder Artillerie fiksen. We hebben van 5.00 uur tot 15.00 uur in stelling gestaan en per stuk twee schoten gelost. Dat is stierlijk vervelend.

Meestal realiseren wij ons niet wat voor uitwerking ons schieten heeft

Het laatste schot had de Infanterie niet meer nodig maar de granaat zat al in de pijp en wij moesten hem kwijt. De enige manier om de pieper eruit te krijgen is afschieten. We hebben een bergtop op 1 km afstand bekogeld met vier granaten. Deze enkele keer konden wij de uitwerking van de inslaande en barstende granaat zien. Brrrr wat een rare dingen snoes. Meestal realiseren wij ons niet wat voor uitwerking ons schieten heeft.

Maar met een kampongbeschieting waar een bende zit worden ook vrouwen en kinderen getroffen net zo goed als met de luchtbombardementen in Nederland in de laatste krieg. Heel even bedenk ik dat wel eens en onwillekeurig denk ik god hoelang nog, hoeveel bloed nog, ik heb zelf ook vrouw en kinderen.

Dat is de harde werkelijkheid van de oorlog. De grote bende die daar zat was een gedeelte van de TNI-divisie en is uit elkaar geslagen.

Lieveling met mij is alles goed. Ik ga nu weer slapen. Nog steeds geen post.

Weigeren van onze postvliegtuigen, god past niet in een leger

Daar ben ik weer. Ik heb vandaag al eerder geschreven maar dat was niks, daar heb je niets aan. Er wordt verzocht één postblad per week te versturen maar ik ga gewoon door. Als er zo nu en dan maar een brief per luchtpost gaat kan de rest wel per zeepost.

Oe wat hebben de ze ons te pakken met het weigeren van onze postvliegtuigen.

Nog steeds geen brief maar het kan nu wel snel komen want de Infanterie heeft gister luchtpost gehad. Onze post gaat natuurlijk eerst naar Soebang en wordt vandaar doorgestuurd.

Een rustige dag. We hebben de schade van de voorgaande dagen weer ingehaald.

Even mijn armen om je heen. Ik weet hoe zwaar het nu voor je is. Ik zou je zo graag helpen maar onze brieven komen nu niet door en komen ze wel dan is er al een hele tijd verstreken. We merken nu pas goed Nan hoe moeilijk het is om moedig de kop ervoor te houden. Nu vooral hebben we de kracht en steun van god nodig en ’t is net of hij verder van mij af is dan ooit tevoren.

Kun jij nog echt bidden en alles aan god toevertrouwen? Ik niet, ik bid ’s avonds wel maar het zijn alleen woorden. Het zou heel goed zijn wanneer ik weer een por van jou kreeg. Zo moet ik niet doen hè Nan maar ik ben het vaak alles zo beu. God past niet in een leger.

Ik weet het wel maar ik wil mijn laksheid niet verdoezelen. Ik ben in een stemming van vriezen we dood dan vriezen we —-

Niet goed lieveling. Ik ga er weer tegen strijden. Ik weet dat jij voor mij bidt!!

Blijf dicht bij hem als je het moeilijk hebt. Doe je dat niet dan kun je het niet volhouden. Straks probeer ik weer te bidden. Het is steeds alles vragen van mijn kant en niets geven.

Twee doden bij de Infanterie

We horen nog steeds weinig nieuws. De algemene toestand is voor ons gunstig. Plaatselijk hier en daar vrij rumoerig en onrustig. De Infanterie heeft vandaag twee gesneuvelden. Weer wordt de dodenlijst langer. Hoe lang nog?

Hun patrouille liep in een hinderlaag. De paratroepen hebben in dat gebied alles afgesjouwd, geen tegenstand gehad.

De eerste de beste patrouille van de Infanterie loopt prompt in een hinderlaag. De bendes hebben een heilig respect voor de parachutisten gekregen door hun succes in Djogja en elders. Hun patrouilles worden niet zo snel door bendes aangevallen.

De oosthoek van hier is door ons schieten en acties van de Infanterie aardig opgeruimd. De bende die vandaag opereerde zit in het westen. Ik had er al half op gerekend dat wij uit moesten rukken met de kanonnen maar het was blijkbaar niet nodig.

Wat een leven, geen sjoege meer hadden van dag of datum

Vandaag niets uitgevoerd en je weet dat ik daar niet tegen kan. Vanmiddag regen en geslapen, daarna gekaart. Wat een leven, leven bij de dag en het uur. De vorige dagen zijn wel zo door elkaar gerammeld dat we geen sjoege meer hadden van dag of datum.

Ik ben een beetje moedeloos poppie. Toch is alles goed. Zullen we samen weer bidden, samen moedig verder hoe moeilijk het ook is?

Lievelingen ontvang een innige omhelzing, nacht Jank, Wim en Betteke.

Drie brieven! Dapper, rustig en sterk

Mijn allerliefste schatten. Daar ben ik eindelijk weer. Heb drie heerlijke brieven van jou gehad schat, Nan je weet wat dat voor me betekent. Het waren brieven van 20-23 december terwijl het nu 16 januari is.

Het heeft lang geduurd en er is alweer een hele tijd verstreken maar je hebt me zóóó gelukkig gemaakt. Koes mijn jonkje en famke even van mij, heel stevig. Jij was dapper, rustig en sterk.

Voel in mijn innige omhelzing en alleszeggende zoen mijn dank en blijdschap.

Met mij is alles best. Het is vaak wel vermoeiend maar ik ben zo gezond als een vis.

TNI-bendes versperren alle wegen, handige streek

Even de bijzonderheden van de afgelopen dagen.

De goed georganiseerde TNI-bendes hebben een paar dagen geleden kans gezien om in één nacht praktisch alle wegen te versperren met bomen, uitgehakte grote gaten en vernielde bruggen.

Een handige streek waar de Infanterie weinig tegen kon doen.

Op de weg naar Cheribon had de bende stellingen gemaakt op een verhoging langs de weg. Toen de eerste wagen van de Genie voor de eerste versperring bleef staan kregen ze prompt vuur van de kerels op de heuvel. Een zwaargewonde en een paar schampschoten. Twee wagens met onze mensen hebben meegeholpen de bende te verdrijven. Intussen de kanonnen klaargemaakt, maar schieten was niet nodig.

Met man en macht is er gewerkt om de wegen weer vrij te krijgen. De gaten die door de Genie gestopt waren lagen er de volgende ochtend weer uit. Lef hebben ze wel.

Vuren op kampongs, wegen onder vuur, looft den eer want Hij is goed, vuur, boem

Wij gaven verschillende vuren af op kampongs waar de bendes zich overdag ophielden, in samenwerking met de Infanterie. Soms snelvuur, goed werk. Soms halve dag ergens in stelling zonder een schot te lossen.

Vannacht hielden we de wegen onder vuur om te voorkomen dat ze weer vernield werden. Het was goed gelukt.

Nu is de weg naar Cheribon weer voor alle verkeer weer zo goed als vrij. Vannacht weer hetzelfde vuur gegeven. Voor ons wel gemakkelijk want we schieten vanaf het voetbalveldje vlak voor ons kamp. Het lijkt nu meer op een stuk bouwgrond in de herfst, een prachtige blubberboel.

Er staan nu verderop twee kanonnen te schieten. Het vertrouwde geluid kan ik hier horen. Ze hebben een kampong onder vuur waar een bende van zo’n 400 man moet zitten die volgens Inlichtingen vannacht een kamp van III-9 RVI wil aanvallen. Ze zullen zich nu eert wel even bedenken.

Vandaag de hele dag in touw. Eerst in stelling op het voetbalveldje en een aardig vuurtje weggegeven. De vrije tijd benut om de scha van de afgelopen dagen in te halen dus tussen de bedrijven door lekker maffen.

Vanmiddag in stelling langs de hoofdweg naar Cheribon. Wachten en uiteindelijk zonder een schot te lossen om 18.00 uur weer binnen.

Onze vliegtuigen waren ons net voor met hun bommen en mitrailleurs. Zolang zij in de lucht zaten konden wij niet schieten. Later had de Infanterie in het veld ons niet meer nodig.

Goede, drukke dagen. Niet gemerkt dat het zondag was. Hoorde looft den Heer want Hij is goed, vuur, boem.

17 januari mijn verjaardag, veiligheid eerst

Vandaag mijn verjaardag schat, heb het nauwelijks gemerkt. Voor jou misschien een moeilijke dag? Ik heb het niemand gezegd, geen drukte. Jij kon dat niet en hebt de felicitaties van velen gekregen, wat fijn is maar ook moeilijk hè famke?

Het is een goed jaar geweest want we zijn voor elkaar gespaard gebleven in gezondheid terwijl zovelen moesten missen wat hen het meest dierbaar was.

Ik heb vandaag geen post maar ik voel jouw armen om mij heen, je diepe warme blik in je ogen, je lieve zachte stem hoor ik.

Schat, we weten het deze dagen, feestdagen zien we tegenop en we zijn blij wanneer ze achter de rug zijn. Zo is alles goed.

Gisteravond nog geschoten vanaf het voetbalveldje. We schoten over ons kamp op een paar kampongs waar bendes zitten. We zaten allemaal achter de stukken, veiligheid voor alles.

Vreselijk ongeluk, kinderen weggedragen met verbrijzelde handjes en benen, gekerm en gegil

Er is net een vreselijk ongeluk gebeurt hier in onze kampong. De Infanterie heeft met een lichte granaatwerper proef geschoten. Er zijn meerdere projectielen niet ontploft. Eentje is door kinderen gevonden en mee naar huis genomen. Midden in de kampong in een kring van toeschouwer is die kleine granaat ontploft. 18 Gewonden, waaronder vele zware gewonden.

Ik beschrijf je niet hoe het was. Ik heb kinderen weggedragen met verbrijzelde handjes en benen. Ik heb zelf ook kinderen.

Het gekerm en gegil was niet om aan te horen, maar ik ben glashard.

Meteen vijf wagens erbij en alle gewonden, meest vrouwen, en kinderen zo snel mogelijk afgevoerd naar het hospitaal.

Ik heb de Infanterie vervloekt om zulke onverantwoordelijke schietoefeningen te houden.

Vanochtend kwam er al zo’n rotding op een kamphuis terecht, een vrouw raakte licht gewond en is door ons verbonden.

God hoe lang deze moordpartijen nog. Ik weet wel dat dit eigen schuld is van de kampong maar de Infanterie had betere voorzorgsmaatregelen moeten nemen.

Ik kan mij nu nog beter voorstellen wat voor uitwerking onze zware granaten hebben. Die treffen ook vaak onschuldige mensen. Dan stuit dit hele gedoe je tegen de borst Jank. Toch commandeer ik bij de volgende keer weer rustig Vuur!!!

Zonder er veel over te piekeren waar de granaat terecht komt.

Ik wil niet graag de doden zien die wij hier bij elkaar gemaakt hebben met onze beschietingen.

De jongens die zopas meegeholpen hebben met het wegbrengen van de gewonden zijn nu naar de film. Ik heb genoeg bloed, vlees en botten gezien, gejammer gehoord van radeloze moeders, om nu nog naar een film te kijken.

Verder is hier alles rustig.

Kanne, jonkje, famke, jullie even heel stevig koesen. Hoop op post. Alles fan dyn man. Ik heb goede moed. Geve god dat het gauw vrede wordt. Daaag lievelingen.

28 June, 2019
Hilma Bruinsma

Blog 88: Tweede politionele actie, vier batterijen met 16 kanonnen op pad in de buurt van Cheribon, schieten in de leegte? Kerst (tweede helft december 1948)

Janke Venema

Soldaat te velde, niks geen soesah

Even vertellen. Vervolg van blog 87.

We vertrokken om 7.00 uur uit Soebang. Via Bandoeng naar Madjalengka gereden, ongeveer 160 km ver. Het ligt 50 km ten zuidwesten van Cheribon. Het was een zware rit tot Bandoeng, de trekkers kropen tegen de berghelling op. Daarna ging het makkelijker langs prachtige wegen. Van hieruit gaan we met vier batterijen met 16 kanonnen verschillende punten beschieten. Hoelang we hier blijven is nog niet bekend, vermoedelijk een dag of tien.

De ligging in deze oude kruidkazerne is goed. Stenen huizen en eigen bedden. De watervoorziening is vrij hopeloos, vooral het mandiwater, het watertorentje kan het zo snel niet aanvoeren. Bedje gespreid, het nodige uitgepakt, eten.

Stelde niet veel voor, drie keer per dag brood is niks. We gingen met een stel naar een Chinees restaurant dat ook niet berekend was op zoveel mensen. Het zat vol militairen. Anderhalf uur wachten op mijn bami goreng met een spiegeleitje maar het smaakte dubbel zo lekker. Daarna terug en meteen onder de klamboe, heerlijk gemaft.

K. en ik liggen samen op een kamertje, tafel, stoelen, kast tida ada. We hebben geen licht maar daar ben ik mee bezig. Zit nu op m’n bed met een schaakbord als schrijfplank. Om mij heen een stilleven van mijn rommel. Soldaat te velde, niks geen soesah, alles zo makkelijk mogelijk.

Weer om 7.00 uur eruit. Heb een liter water kunnen vinden om de slaap uit mijn ogen te wassen, kop en voorpoten even afspoelen. Paar sneetjes brood en appel. Daarna niets. Geloof niet dat we vandaag nog gaan schieten.

We hebben de stukken een goede beurt gegeven, ze staan weer schietklaar. De chauffeurs zijn nog druk bezig met hun wagens.

Na het eten zwemmen, een prachtgelegenheid om mijzelf een poetsbeurt te geven. We hebben een baboe voor de was, een djongos voor vier kamers met negen onderofficieren. Vanochtend een loslopende gevangene in de kraag gepikt om de beestenboel in en om het huis op te ruimen. Zo dat is het eerste nieuws.

Ik probeer vandaag nog deze brief weg te krijgen zodat je niet te lang hoeft te wachten.

Beslissen over schilderszaak in Holwerd

Ik heb nog geen antwoord gekregen over de zaak in Holwerd. Ik weet niet wat voor maatregelen je genomen hebt. Ik zit er steeds over te piekeren hoe te handelen. Ik weet hoe jij er dagenlang over gepiekerd hebt meiske en hoe jij je alles hebt voorgesteld. Nu in deze omstandigheden is het voor mij dubbel moeilijk om een beslissing te nemen. Het lijkt mij het beste Nan om er niet op in te gaan omdat het risico te groot is. We weten niet hoeveel maanden jij je met een knecht zou moeten behelpen. Jank ik laat het aan jou over.

Als mensen die het kunnen weten denken dat het best zal gaan, ook met geldmiddelen en materialen, doe het dan schat als je het aandurft.

Zo niet wees dan niet teleurgesteld en wacht rustig mijn thuiskomst af om dan samen opnieuw te beginnen. Eerst eten. Ik hoop later op de avond nog wat te schrijven. Ik ben gelukkig en heb goede moed. Daag lievelingen.

Het licht is zeer slecht. Is alles goed thuis?

Nachtschieten bij volle maan, daveren in de roerloze stilte

Het loopt hier anders dan we hadden verwacht. We gaan eerder terug. Het schijnt dat we hier in een nogal leeg gebied staan te knallen waar de overste geen pee voor voelt.

We hebben in een bergmeertje bij Madja gezwommen. Ik had m’n tasje mee dus meteen mandiën, scheren, straatje poetsen. We knapten ervan op. Ds. was ook mee en hij vermaakte zich kostelijk, het enige wat hij te doen heeft want we zijn voor zondag alweer weg.

Stukken klaargemaakt voor het eerste vuur. Zitten prutsen om de kijker en richtmiddelen te verlichten want het werd nachtschieten. Primitief maar het werkte. Om 3.00 uur moesten we klaar staan en zoals altijd waren we 1,5 uur eerder al klaar. We stonden ongeveer 3 km buiten Madjadenka langs de hoofdweg naar Cheribon in stelling. De overste was ook aanwezig, zelfs de dominee was van de partij.

Het was een prachtige nacht, volle maan, het mooie landschap lag roerloos te slapen tot het eerste salvo van vier kanonnen alles deed daveren.  Voor onze kanonnen lag op 3 km afstand een bergkam waar wij overheen schoten.

Van 3.00 – 6.00 uur onafgebroken op verschillende kampongs geschoten.

We konden geen uitwerking zien. De verste kampong lag op 12 km afstand, de dichtstbijzijnde op 3,5 km. Ik heb het op m’n slofjes gedaan en heb mijn collega wachtmeester M. laten schieten.

Genoten van de prachtige nacht, schieten op lege kampongs?

Ik heb genoten van de prachtige nacht en mij niet gerealiseerd hoe het aan de andere kant van de bergkam was waar wij de doffe knallen van de springende granaten hoorden. Ik had het gevoel dat we op lege kampongs schoten. Ons schieten was weer foutloos wat ’s nachts niet meevalt.

Om K. hebben we weer gelachen, hij meldde weer kleine haperingen waar reparaties voornodig waren, een beetje zenuwachtig.

De artillerie ligt hier met 4 batterijen, 16 kanonnen die twee dagen onafgebroken schieten. De ene batterij lost de ander af. Toen wij binnenkwamen begon I-6 RVA te schieten, daarna 6 RVA, die lossen wij om 6.00 uur weer af.

Wel hebben we allemaal verschillende stellingen en doelen.

Om 6.30 uur de stukken poetsen ze zagen er weer lekker uit hoor.

Maar heet water, benzine, olie en vele handen maken licht werk. Gelukkig was er water om onszelf mee te poetsen. Maffen tot 16.00 uur. Het eten stond nog klaar, koud maar ik had een honger.

Lieveling dat was het weer.  M’n spullen klaarleggen voor morgenochtend, het laatste vuur. Spullen pakken en zaterdagochtend weer terug.

Voel even heel stevig mijn armen om je heen. Straks weer normale brieven hoor.

Geen schilderszaak in Holwerd, brieven, pakje, foto

Nanni, een alles zeggende zoen. Drie brieven en je pakje. Jank wat is je foto prachtig! Kun je voelen hoe blij en gelukkig ik ermee ben? Jou even echt in mijn armen!

Ik raak er niet op uitgekeken, dat binne myn skotten!

Eerlijk mijn mening snoes? Ja je ogen staan een beetje eigenaardig, ik weet niet precies hoe maar wat hindert dat voor mij, mijn schatten zijn zoooooooooo lief!

Ze zijn hier een beetje jaloers en als mannen jaloers zijn dan weet je het wel.

Alles is goed overgekomen. Ik ben mooi uit de brand met je pakje shag. De taaitaai was lekker, ieder een stukje.

De schilderszaak in Holwerd viel vader tegen en hij durfde onder deze omstandigheden de zaak niet aanvaarden. Jij schreef er ook over.

Je had het er moeilijk mee. Kijk me aan, zou ik dat niet weten?

Ik weet hoe zwaar je het gehad hebt de laatste tijd, hoe al je illusies over onze toekomst in Holwerd tegen de grond geslagen zijn, hoeveel er nu weer van mijn schat gevergd wordt. Meiske, mijn dappere vrouw, toch goede moed houden, samen bidden, samen sterk tot een heerlijk weerzien op gods tijd!!

De eerste mislukking maar toch houden we goede moed en de kop ervoor.

Wanneer ik terug ben in Kasomálang antwoord ik je.

Even over vandaag. Om 5.00 uur op, kop en voorpoten wassen, eten en met de hele colonne er weer op uit. Net buiten Madjalenka kwamen we weer in stelling. De doelen waren weer kampongs in bergachtig terrein. Het schieten stelde niet veel voor. 40 Granaten per kanon. Het gepruts van zo nu en dan een paar schoten lossen duurde tot 13.00 uur. Toen zette de overste er radicaal een punt achter en vertelde er meteen bij dat we morgenochtend alweer teruggaan. Volgens hem is het waanzin om hier langer rond te hangen en granaten te verschieten in een leeg gebied.

Na het eten de stukken schoongemaakt en verder klaar gemaakt voor de afreis. De grote opzet is dan praktisch gezien op niets uitgelopen. Toch was het een aangename afwisseling ondanks dat we ons moesten behelpen. Het wordt donker snoes, ik kan het bijna niet meer zien.

Vanavond is er een soldatencabaret, volgens de luit een overwinningsfeest met limo en een piano. Als het me niet bevalt kruip ik gauw onder de klamboe. Nu de zaken er hier zo voorstaan ben ik blij dat we weer ophoepelen. Morgenavond hoop ik verder te schrijven.

Meiske ik heb je zo oegriselijk leaf. Daag Jank, Wim en ukkepuk ook een heerlijke knuffel. Goede moed Nan!

Terug in Kasomálang

Vanochtend halsoverkop weg. We waren niet gewekt dus haast je rep je om op tijd klaar te zijn. Binnen een half uur wassen, eten, pakken en inladen. Klaar voor de start. Makkelijk zo’n verhuizing hè?

Heb genoten van de tocht hoewel we meer pech hadden dan op de heenweg.

Meerdere wagens kregen pech, eentje moest gesleept worden. Mijn wagen hield het best, wij waren het eerste binnen.

In Bandoeng hebben we nog heel lang op de achterblijvers gewacht. Zo nu en dan kwam er weer een wagen bij die in de tussentijd door de monteur gefikst was.

Gemakkelijk is de radioverbinding van de kop tot de staat van de colonne. Er rijden radiowagens voor en achter. Valt er een wagen uit dan meldt de achterste het aan de voorste zodat de colonnecommandant altijd weet wat er aan de hand is.

Zit weer in m’n eigen stoel achter m’n eigen bureautje. Met vlak voor me mijn schatten. Ben nu weer blij terug te zijn. Toch willen wij het allemaal nog wel eens doen.  De nieuwe mensen uit Soebang die voor ons in de plaats hier kwamen blijven voorlopig. Alle posten hebben versterking gekregen voor eventuele gebeurtenissen in de decembermaand. De toestand in ons gebied is volkomen rustig. Wel houden we rekening met van alles maar verwachten niets.

I-6 RVA in de laagvlakte staat er minder gunstig voor. Daar hebben ze last van sabotage aan de telefoonlijnen, wegversperringen, net zoals vorig jaar. Toch maakt het gehele gebied van 6 RVA een gunstige uitzondering ten opzichte van omringende gebieden zoals Poerwakarta, Krawang en Tjikampeh. Natuurlijk zal de Repoeblik proberen de boel in de war te schoppen maar ze zullen weinig succes hebben omdat wij erop voorbereid zijn.

K. gaat morgen naar Boekanagara, boft hij even. B. is naar Tjikaramas en ik blijf voorlopig hier met Htje, M. en een groentje van Soebang, wachtmeester H, lijkt een geschikte vent. Htj zwaait hier de scepter, vind ik heel goed. Ik ben van plan de komende dagen weinig uit te voeren. Niet omdat ik moe ben, zomaar.

Verder is hier niets bijzonders. Ik hoop dat je mijn brieven voor de kerst hebt, dat ik weer terug ben hier, voor jou een hele geruststelling.

Kerst hier vieren is moeilijk

Voor de kerstdagen zijn er weinig plannen, alle posten blijven op hun plaats, iedere post moet er zelf iets van maken. Ik zal proberen een goede gezamenlijke maaltijd te houden met een kerstboom erbij. Sterke drank wordt er gelukkig niet verstrekt. Wel is er een som geld beschikbaar voor sportartikelen. Het liefst ging ik gewoon door snoes. Kerstfeest vieren is heel moeilijk voor ons vrouwke.

Ben naar Soebang geweest om kerstversiering te halen maar heb niets losgekregen. Het is een hele toer om kaarsen te vinden. Bomen en groen is hier in overvloed.

Kokki heeft al 15 kippen voor de maaltijd. Ik weet niet hoe ik een kerstavond voor elkaar moet krijgen en heb er ook weinig puf in.

Maken wij later ook een kerstboom voor onze kinderen Nan? Dan zingen we samen en vertel jij kerstverhalen schat. Heerlijk moet dat zijn!!

Hier is kerstfeest zo moeilijk, vooral een kerstfeest met Christus. Zal blij zijn wanneer deze maand voorbij is. Bij andere feestjes hoef ik geen rekening te houden met het geloofskwesties maar nu wel. Kerst vieren met kerkelijke en niet kerkelijke mensen valt niet mee. De eerste groep wil nog wel iets meer dan een kerstboom, lekker eten en drinken en een borreltje na.

Was het Newinpakketje op tijd? Ik heb het zelf niet gezien, we konden het zo bestellen en betalen. Je wilde zo graag een kleinigheid van mij en het kwam goed uit. Was het een verzilverde asbak, een broche en een hangertje? Hoop dat je het mooi vindt.

Bericht over de tweede politionele actie, regelrecht op Djogja gericht?

Vanochtend is iedereen aangetreden voor appèl. De kapitein maakte bekend dat ons leger opnieuw de Repoeblik aanpakt. De enige goede oplossing. Geve god dat dit het laatste bedrijf is in de Indiëkwestie.

Bijzonderheden zijn nog niet bekend, ook niet waar onze troepen de demarcatielijnen zijn overgetrokken.

Wij hebben voorlopig niets anders te doen dan ons eigen gebied rustig te houden. Wat niet veel moeilijkheden op zal leveren. Voor de bevolking is de avondklok ingesteld, voor zes uur moet iedereen binnen zijn. Verder moet alles rustig zijn gang gaan. Er is ook niets te merken in de kampong.

We popelen om de eerste berichten van het front te horen.

Of de actie regelrecht op Djogja gericht is weten we niet.

Pest in dat wij hier blijven

Hier is het nieuws kalm opgenomen. De nieuwelingen nemen het ook gemoedelijk op. Onze eigen mensen zijn er blij mee en hebben de pest in omdat ze hier moeten blijven zitten.

Ik geloof niet dat 6-RVA bij deze actie nodig is. Wel is het mogelijk dat we weer een vliegende batterij vormen zoals vorige week voor ondersteuning in bezet, oftewel Nederlands gebied.

Of deze actie invloed heeft op onze aflossing is nog niet bekend snoes. Het ligt voor de hand dat er eerst zekerheid moet zijn dat de EM gemist kan worden. De EM heeft veel aan gevechtskracht ingeboet maar wij zijn de oudste en meest ervaren troepen in Indië die niet zo een twee drie worden losgelaten.

We moeten nog even rustig afwachten hoe alles loopt. Wij geven de eerste klappen en die zijn nog altijd een daalder waard.

Ik ben blij dat er eindelijk een einde is gekomen aan de onzekerheid. Er is een kans dat nu voor heel Indië rust en vrede werkelijkheid wordt.

Waarschijnlijk heeft het buitenland ingestemd met de actie ook in verband met de opmars van de communisten in China. Brits Indië (Singapore, Malakka), Nederlands-Indië, de Amerikaanse bezetting van Japan en de Filipijnen zullen een hechte afsluiting moeten vormen tegen Rusland die momenteel China onder de voet loopt.

Lieveling, ik heb goede moed. Laten we bidden dat er gauw vrede komt voor dit land en volk.

Waarschuwing verschroeide aarde wordt zwaar bestraft

Nog geen nieuws op de radio. Hetzelfde bericht wordt regelmatig uitgezonden. Een waarschuwing aan de Repoeblik en de bevolking dat de verschroeide aarde politiek zwaar bestraft wordt omdat vernieling van fabrieken, wegen, bruggen, spoorlijnen enz. uiteindelijk alleen de bevolking treft.

Berichten dat onze regering de actie goed aanpakt en zich niks van buitenlandse bemoeienis aantrekt. Rusland en haar satellieten zullen een grote mond opzetten maar dat laat ons Siberisch. Ik heb het idee schat dat de actie snel verloopt. Verschillende vooraanstaande personen uit Djogja zijn al naar India uitgeweken. De rest zal wanneer ze zich overgeven hoffelijk en naar hun rang behandeld worden, altijd heer.

Dag lievelingen.

Goed nieuws, Djogja bezet, binnen 24 uur de ruggengraat van Soekarno gebroken

Goed nieuws, wat jij allang weet maar ik moet het je even vertellen. Vanmiddag om 15.00 uur is Djogja door onze troepen bezet!!!

Er ging een gejuich op in de cantine toen we het nieuws om 19.30 uur hoorden.

De ruggengraat van Soekarno, die er tussenuit geknepen is naar India, is binnen 24 uur gebroken. De val van Djogja zal een grote morele uitwerking hebben in onze oude gebieden. De kans dat rondzwervende bendes verwarring stichten is met 50% verminderd omdat ze hun ruggensteun kwijt zijn.

Je begrijpt dat dit bericht de stemming hier verhoogd heeft!

Vertraging post

Het kan wel zijn dat de post vertraging krijgt zoals we eerder ervoeren. Onze postvliegtuigen maken tussenlandingen in landen waaronder India die het met de Nederlands maatregelen oneens zijn. Ze kunnen het landen verbieden en vliegtuigen vasthouden.

Maak je niet ongerust schat. Heb je een goede dag gehad? Ik denk het niet omdat je nog niet wist dat ik terug ben. Of was je vol goede moed door de berichten op de radio?

Oe, zou er nu toch een eind aan komen? Komt alles nu toch weer goed? Het lijkt er wel op schat. Nu is er weer uitzicht snoes, ook voor ons. Eindelijk is de onzekerheid weg. We weten nog weinig maar dat kan snel veranderen. Laten we samen bidden, voor alles, voor ons.

Djogja vrijwel onbeschadigd, de heren hadden geen tijd om te vernielen?

Nieuwste bericht is dat Djogja vrijwel onbeschadigd in onze handen is gevallen. De heren hadden zeker weinig tijd om alles te vernielen.

Ook een herhaling van de toespraak van Generaal Dürst Britt uit Holland. De man zou niets liever doen dan met z’n oude troepen EM meehelpen om de zaak hier op pootjes te zetten.

Sleuteldiploma

Ik kreeg een oproep voor het examen sleuteldiploma, dat is niet best want ik ben pas op de helft van de stof. Toch ga ik het proberen, ga nu al mijn resterende tijd besteden aan mijn lessen. Ik laat me morgen om zes uur wekken.

In de schildersbladen gelezen. Er is niet veel nieuws op het schildergebied. Maar wat me wel opvaltis dat er veel werkkrachten gevraagd worden en er worden veel schilderszaken aangeboden. Dat lijkt dus niet slecht.

Er duikt een kleine patrouille de kampong in om te controleren. Iedereen houdt zich stipt aan de avondklok.

Een innige koes, koes myn leave lytse hummels even hiel stiif.

Ik ben gelukkig Jank!

Soekarno geïnterneerd, tot nu toe bij ons zes gesneuvelden en acht gewonden

Twee moedige brieven van jou. Lekker jouw rokertjes maar denk erom, niet meer dan vier sigaretten per brief. Ik kreeg een brief met de aantekening erop te zwaar, retour afzender. Een of andere postbeambte heeft z’n hand over z’n hart gestreken en heeft de brief toch doorgezonden. Toch fijn zo’n beetje smokkelen Nan.

Het laatste nieuws. Soekarno schijnt toch gebleven te zijn en is geïnterneerd met nog een stelletje hoge Pieten.

Onze totale verlieslijst is tot nu toe zes gesneuvelden en acht gewonden, wat heel gering is.

Het vliegveld van Djogja was in een uur tijd gezuiverd en vrijgemaakt van explosieve versperringen zodat de luchtlandingstroepen vrijwel meteen konden landen.

Soekarno’s paleis: kopschot, de rest vloog tegen de muur

De strijd om Soekarno’s paleis duurde maar heel kort. Zes mannen van zijn lijfwacht probeerden er met een luxewagen in volle vaart tussenuit te knijpen maar de chauffeur kreeg een kopschot en de rest vloog te pletter tegen een muur.

TNI vluchtte alle kanten op, aardig staaltje met parachutist

De studio van radio Djogja is onbeschadigd aangetroffen. Het eerste vliegtuig dat op het bezette vliegveld landde vervoerde een complete radiozendinstallatie die vandaag de hele dag uitzond op dezelfde golflengte als van TNI-radio. Het is een verrassende stunt geworden.

De TNI vluchtte alle kanten op. Veel wapens en ander oorlogstuig is buit gemaakt. Hoe het met de opmars van het landleger gaat weet ik niet. Er zijn verschillende plaatsnamen genoemd maar ik heb geen haast om het na te gaan. Nog even een aardig staaltje. Een van de parachutisten bleef aan de staart van het vliegtuig bengelen. Het lukte hem om zich los te werken. Maar in plaats van op het vliegveld kwam hij midden in Djogja behouden aan de grond. Het was een geluksvogel want een uur later meldde hij zich weer bij zijn eigen commandant. Het gaat heel goed.

Veiligheidsraad

De Veiligheidsraad is ook in actie maar de vergadering is uitgesteld. Goed zo. Voordat erna lang confereren ons weer een stopzetting opgedragen wordt hopen we klaar te zijn met de officiële actie.

Het buitenland begint zich ermee te bemoeien maar onze regering houdt eindelijk eens voet bij stuk. Laat ze maar wat kibbelen in de UN en de Veiligheidsraad.

Mannen rollen als aardappelen over de weg

Er is vannacht een grote patrouille op pad geweest. Alles rustig. De wagen kapseisde en de mannen rolden als aardappelen over de weg. Twee jongens zijn met een lichte hersenschudding in Soebang opgenomen.

Hele dag hard gewerkt om de beide kanonnen schoon te maken. Had geen andere hulp dan een stelletje gevangenen. Het was een vuil karwei maar ze glimmen weer net zoals mijn broek. Het is me een raadsel hoe de oude boe die met koud water en zeep weer schoon krijgt. Ik zag eruit als een monteur die de hele dag onder z’n vehikel gelegen heeft.

Ben jij ook opgemonterd door de actie of namen je zorgen toe?

Hebben de laatste gebeurtenissen je opgemonterd zoals bij mij en allemaal hier? Of is je zorg om mij nog groter geworden Kanne? Hoe was jouw reactie op de plotselinge actie? Ik weet het, ik weet wat er in je omging schat, wat je eerste gedachte was. Even mijn armen stijf om je heen.

Jij bent aardig op de hoogte van de toestand hier maar toch kun je het niet zien zoals ik alles beleef. Dit is voor ons een grote verlichting geworden. De toestand in z’n geheel is veel verbeterd.

Opmars schiet op, ‘s nachts patrouille rijden

Weinig nieuws. De opmars duurt voort en schijnt goed op te schieten. Weer om zes uur eruit, viel werkelijk niet mee. Tot 7.30 uur taal en kennis van eigen land gedaan. De rest van de dag aan de pantserwagen gewerkt. Tijdens onze actie hebben de chauffeurs de kar geverfd op de nummers en EM schilden en andere kentekenen na. Alles staat er weer netjes op.

Om de drie nachten moeten we met de pantserwagen patrouille rijden in het hele gebied van II-6 RV, dus D en C-batterij en de staf doen mee.

Eigenlijk was de actie de eerste dag al klaar, de Repoeblik bestaat niet meer na de val van Djogja

Goed nieuws op de radio. De landgroepen hebben al verbinding met de luchtlandingstroepen in Djogja. Van alle kanten rukken onze troepen snel op. Ook doordat er geringe tegenstand is.

De tussentijd voornaamste punten zijn bezet waarmee de officiële actie afgelopen is.

Eigenlijk was de actie de eerste dag al klaar omdat het kernpunt werd bezet en de hoogste heren van de Repoeblik geïnterneerd werden. De Repoeblik bestaat niet meer na de val van Djogja. We doen anders niets dan troepen verplaatsen in eigen gebied, het is maar hoe je het bekijkt.

Grootste schreeuwers zijn alleen op eigen welzijn belust

Internationaal wordt er natuurlijk anders over ons succes gedacht. Men kan de zon niet in het water zien schijnen. Geen enkel land heeft medelijden met de ex-Repoeblik, noch met Nederland. De grootste schreeuwers zijn alleen op hun eigen welzijn belust en kunnen het niet hebben dat Nederland rust en orde en straks vrijheid brengt op een gezondere basis. De mogelijkheden voor hen om van Indonesië te profiteren gaan immers verloren.

Marchallhulp stopzetten om ons te stoppen? Trots op snelle stunt

De Veiligheidsraad komt nu in actie. Alle pogingen zullen gedaan worden om onze goede bedoelingen, zelf er weer bovenop komen en Indië er weer bovenop helpen brengen, te dwarsbomen.

Er wordt zelfs gewerkt om de Marchallhulp stop te zetten, wij kunnen er wel een tijdje zonder hoor, om te bewerkstelligen dat Nederland de actie stopzet en zelfs terugtrekt achter de derde lijn.

Wij houden deze keer de kop ervoor.

Werd ons een stopzetting opgedrongen, OK, we zetten prompt de actie stop, die al gefikst is.

Jank, wie had dat kunnen denken, bijna zonder slag of stoot? Wij zijn geen Zieg Heil schreeuwers maar reken maar dat we trots zijn op deze snelle stunt. Er is geen sprake van dat wij ons door buitenlandse bemoeienis weer terug laten sturen.

TNI is eigenlijk geen leger, moet me sterk vergissen wil het nu niet in orde komen

Hoe het nu verslagen TNI-leger straks zal reageren, moeten we nog afwachten. Eigenlijk is het geen leger. Hatta, de premier kende de sterkte van zijn eigen leger niet. Het zijn verschillende groepen met verschillende ideeën die het helemaal niet met elkaar konden vinden zoals de afgelopen tijd wel bleek.

De uiteengejaagde groepen zullen misschien nog een tijdlang weerstand bieden.

Maar ze raken nu nog meer uitgeput omdat de ruggensteun weg is. Er komen geen orders meer, er is geen verbinding, geen aanvoer van wapens en munitie. Natuurlijk wordt de actie na een wapenstilstand voortgezet. Maar dan als zuiveringsacties om rust en orde te handhaven.

Moet me al heel sterk vergissen schat dat het nu niet in orde komt.

Even naar de berichten geluisterd. Het kan niet beter Nan. We kunnen nog geen overzicht krijgen maar het bezetten van de voornaamste steden in de wijlen Repoeblik bewijst dat de actie heel vlot verloopt. Radio Fort de Kock, Sumatra,

is al een paar dagen uit de lucht en ook bezet.

Verlieslijst was groter geweest

De totale verlieslijst tot nu toe is acht gesneuvelden en 14 gewonden. Inderdaad acht te veel maar goddank ook niet meer.

Stel je voor dat we de stap van de Federale regering met de Repoeblik op 1 januari hadden afgewacht, zie blog 86

Onze eigen verliezen waren dan vrij zeker hoger geweest en hoeveel burgers waren er dan vermoord.

Denk niet dat alles zo gemakkelijk gaat als nu, er zullen nog meer van onze jongens vallen. Het na zuiveren kan maanden duren maar ik geloof niet schat dat de EM daar al die tijd voor nodig is. Er is nog niets zeker over onze demobilisatie maar ik heb goede hoop dat deze actie geen vertraging geeft.

Ben ik te optimistisch Nan?

Het is inderdaad nu moeilijk in te schatten. Wanneer dit jaar voorbij is, over dik een week hebben we misschien al beter overzicht van het geheel.

Oe schattebout ik moet je even stevig in mijn armen, zo stevig dat je geen lucht meer krijgt. Even bij jullie, jij hebt mij laten zien dat onze schatten met al hun moeilijkheden, heerlijke schatten, echte kinderen zijn die memmi helpen.

Ik hou op, ga slapen, proberen samen te bidden voor alles, onze jongens, dit land, kerstfeest, voor alles van ons. Nacht lievelingen.

Twee kanonnen op pad, stille nacht

H. en M. gaan vannacht met twee kanonnen op pad. Morgenochtend moet er ergens geschoten worden. Waar weten we niet maar ze komen morgenmiddag al terug. Vermoedelijk in de laagvlakte bij I-6 RVA of bij Poerwakarta, ook een rotbuurt.

Stille nacht, vrede op aarde!!! Kerstfeest!!! Wat lijkt alles ongerijmd hè vrouwke?

Laten we samen de aloude kerstliederen zingen. We kunnen nu zo moeilijk kerst vieren Nan. Laten we danken dat we toch nog kerst mogen vieren. We moeten kerst vieren want Christus is ook voor ons geboren al kunnen wij het niet voelen. Laten we onszelf even vergeten en even alles aan dat kindeke geven. Toch kerstfeest, ook voor ons.

Weet eigenlijk niet wat ik schrijven moet, soms heb ik dat. Wat een raar begin hè?

De maandrantsoenen zijn gekomen, 300 sigaretten, twee flessen vuurwater en als extra voor de kerstdagen wat snoep, chocoladerepen en pepermunt.

De kerstpakketten zijn er ook maar die bewaar ik tot de kerst.

Heb een kerstboom gekregen, een mooie hoor. In het hokje van de foerier vond ik nog wat kerstversiering en ik kreeg wat kaarsen. Dat komt dus wel weer goed schat. Ik probeer het wel weer wat gezellig te maken.

Kokki is al druk bezig. Voor de gezamenlijke maaltijd moeten er weer spullen uit de kampong komen, net als de vorige keer.

De vrije hand om bendes aan te pakken, 400 granaten verschoten

De kanonniers kwamen om 16.00 uur weer terug. Ze hadden behoorlijk vuur afgegeven op de kampongs buiten ons gebied. Tegelijkertijd veegde de infanterie de boel schoon. Er werd nooit gebruik gemaakt van de artillerie maar bij deze nieuwe actie hebben wij ook de vrije hand en worden de bendes goed aangepakt.

Voor ons eigen gebied hebben wij de kanonnen niet nodig. Voor andere gebieden die nu de kans grijpen om hun vuiligheid op te ruimen is het wel aardig. Er zijn zo’n 400 granaten verschoten.

Vandaag nog geen nieuws gehoord. Alle vitale punten wegen, spoorlijnen, grote steden zijn onder onze controle. De hoofdweg naar Djogja is geheel vrij. Dus kunnen we per automateriaal en troepen verplaatsen. De uiterste westhoek van Java, het Bantamese is nu ook aangepakt. Dat gebied is vrij onbelangrijk door de woestheid maar het Bantamese volkje is lastig.

Rustig afwachten Nanneke en moed houden. Ja liefste, toch komt er een einde aan. We mogen hopen op een heerlijk weerzien.

Kerstdag 1948, Bandoeng in kerststemming, tussendoor patrouille

Daar ben ik eindelijk weer, 2e kerstdag. Even een stevige omhelzing en koes ús lytse skotten even. Eindelijk even tijd voor mezelf, ik ga fijn met jou praten.

Heb jij echte kerstdagen gehad lieveling? Ik tot nu toe niet. Toch is alles goed gegaan en hebben ze allemaal een rustige en gezellige avond gehad. Gelukkig poppie de laatste kerstdagen hier. Ben onwennig, even een lange zoen.

Heb nog kaarsen en versiering en boodschappen in Bandoeng gehaald. Een geweldige drukte, de stad was in kerststemming. We waren pas laat terug en niemand was begonnen met versieren, alles was nog hetzelfde. Overleg met de kapitein hoe we kerst zouden vieren. H. knikte ja en amen en daar is het ook bij gebleven.

Toen naar bed want ik moest ’s nachts patrouille rijden. Die paar uurtjes niet geslapen. Het liep allemaal tegen, toen we weg wilden rijden stond de pantserwagen met een lekke band. Band verwisselen en een reserveband mee. Het was pikdonker en het regende pijpenstelen. Gelukkig verder geen pech met de wagen. We hebben 150 km afgejakkerd over goede en slechte wegen. Het was overal rustig. Om zes uur weer binnen. Nog een kerel opgepikt die te vroeg op pad was. Zijn papieren klopten, na zessen mocht hij weer verder pikollen met z’n koopwaar.

Ik werd pas om 10.00 uur wakker en was te laat voor de kerkdienst in Soebang. Het was wel goed dat ik niet ging want om 12.00 was het koffie en uitreiken van de kerstpakketten. De kerstboom stond nog in de garage en het groen dat ik bij de mandoer had besteld was nergens te bekennen. H. bleef op z’n donder liggen. Het zijn geen dienstzaken die er te regelen zijn en dan voelt hij er niets voor behalve wanneer alles klaar staat.

Met inlands personeel en een stel jongens de cantine toch gezellig gekregen. De boom werd prachtig. Toosje maakte slingers van zilverpapier. De jongens spijkerden overal dennentakken vast. Saja stond te wiebelen op een trap om de kaarsen in de boom te plaatsen. Het geheel bestrooid met handenvol talkpoeder met een geurtje. Werd zelf nog witter dan de boom, het spul was zo licht, het kwam overal terecht.

Kokki had cake gebakken. De kapitein hield een toespraakje dat niet het kerstfeest raakte maar wel aardig was.

De stemming kwam erin. Het kerstpakket was fijn Nan. Ik had een zakboekje, kalender, blikje wafels, goeie sigaretten, roggebrood, kaas, potlood, pepermunt en nog iets zoetigs. De afzender is Off. en onderoff. en leerlingen SROS Kazerne Ermelo. Zal vandaag nog een seintje teruggeven.

’s Middags nog een paar uurtjes geslapen want ik tolde.

Kerstdiner, er mocht geen knaap dronken worden

De eetzaal in orde brengen voor 50 eters. Tafels, stoelen, borden uit de kampong. Tafels versierd met groene takjes, bloemen en kaarsen. Om 19.00 uur was ik klaar. De eetzaal zag er keurig uit schat. Het was werkelijk een prachtig gezicht toen alle lampen uitgingen.

Kokki had z’n best weer gedaan, ons kerstdiner smaakte lekker. Soep, rijst, kip allerlei bijgerechten zoals groenten, vlees en gloeiend pittige sambals. Er werd bier bij de rijst geschonken. Na afloop met elkaar snel de tafels en banken buiten gezet en gezellige zitjes gemaakt. De kapitein had van tevoren gewaarschuwd dat er wel een borrel geschonken werd maar dat er geen knaap dronken mocht worden. Dat is ook niet gebeurd.

Er werd gezellig gepraat. De kok had nog koekjes en taart gemaakt voor bij de koffie. Het was een goede avond maar ik was blij dat het afgelopen was.

Ik heb mijn best gedaan en ik heb er een tevreden gevoel over. In mijn hart ben ik niet tevreden omdat het een feest zonder Christus was. Niet dat ik daar behoefte aan had maar thuis is het is allemaal zo anders.

Vanavond is er een kerkdienst en heilig avondmaal in Djalantjajak. Ik weet eigenlijk niet of ik ga Nan. Ik zie er tegenop maar ik weet ook van tevoren al dat ik er geen vrede mee heb wanneer ik thuisblijf. Bidden kan ik de laatste dagen niet en mag ik dan wel aanzitten aan ’s Heren tafel? Wat denk jij Jank? Ik weet dat je hiervoor gebeden hebt. Gister geen post, hoop zo op vanavond. Even naar je foto kijken, kon ik je maar even alles vertellen.

Het is weer goed schat.

Alles weer op laten ruimen. Een patrouille weggebracht. Er moet ergens in een sawa een partij wapens begraven zijn. Daarna een stel Soerahs weggebracht die in een kampong een kumpalan (vergadering) hebben. Net een taxidienst schat.

Madiun nu ook bezet

Zopas het nieuws gehoord op de radio, niks bijzonders over de actie.

Madiun
waar de communistische actie uitbrak is nu ook bezet. Zie blog 83 onder kopje Burgeroorlog in de Repoeblik en wij kijken toe. Dat was de laatste grote hindernis. De actie is nu praktisch afgelopen. Nu is het de vraag hoe we alles zo spoedig mogelijk rustig krijgen. We hebben er grote gebieden bij gekregen die we met hetzelfde aantal mensen moeten bezetten. Alle posten worden dus uitgedund en over het geheel verspreid. Ik geloof niet dat 6-RVA mensen moet leveren.

Het buitenland doet vrij vervelend maar daar trekken wij ons niks van aan.

Er wordt ook nog iets anders gedaan dan alleen oorlog voeren

Er worden al levensmiddelen en geneesmiddelen naar de Repoeblik gevoerd om de ergste nood te leningen. Op Sumatra moet het vreselijk zijn.

Vanmiddag een oproep aan al het verplegend personeel om zich te melden voor het verlenen van eerste hulp. Alles wat maar gemist kan worden gaat naar midden Java. Er wordt dus ook nog iets anders gedaan dan alleen oorlogvoeren. Het gaat goed liefste!

Nan, ik ga nu de geleende spullen weer terugbrengen.

Ik heb goede moed schat maar ik verlang zo naar jou en onze kinderen. Ons geduld wordt erg op de proef gesteld maar laten we samen toch sterk zijn en goede moed houden.

2e Kerstdagavond

O lieveling, kreeg net je heerlijke brief, de foto met jullie alle drie, prachtige pakjes schat, schitterend!! Dat verwonderde snuitje van Ukki. Pim voelt zich helemaal niet zo groot bij dat vreemde gedoe en het ventje voelt zich veilig bij mem. Heerlijke pientere kopjes. Je hebt me weer gelukkig gemaakt. Het heerlijkste voor mij was dat jij goede moed had en alles kon toevertrouwen aan god. Het was je zondagsbrief snoes, actie!

Hoe kon je anders denken dan dat ook wij mee waren. Je bent erg geschrokken en ik weet schat dat je het even heel moeilijk hebt gehad maar daarna was alles goed. Mijn vrouw dacht niet meer aan zichzelf maar bad voor mij en ons allemaal.

Ja ik was veel liever meegegaan dan het gemier van alledag hier, jij begreep dat ook. Toch is het zo ook goed nu alles zo vlot gegaan is.

Even in de cantine kijken, het wordt mij er iets te rumoerig. De kurk blijft de rest van de avond op de fles.

Ik was toch naar de kerk gegaan, een fijne preek en ik heb mee aangezeten. Het was goed. We baden voor thuis en voor allen hier. Deze dag was goed, vooral ook omdat ik alles van jou mocht lezen.

Fijn dat de radio je zo goed op de hoogte houdt. Alles wat hier gebeurt weet jij dezelfde dag.

Het grote nieuws waar wij nu op wachten is wanneer gaan wij naar huis!! Je voelde zelf aan dat het langer gaat duren dan februari.

Eigenaardig schat, zaterdag kon je het nergens vinden en zondag, toen het actie was kreeg je weer nieuwe kracht. Ik geloof dat ondanks de angst het bericht over de actie ook voor jou een opluchting was Nanni. Het doet ons goed eindelijk te weten waar we aan toe zijn en nu het tot nu toe zo vlot verloopt, geeft het ons nieuwe hoop. Soms kunnen onze brieven ook niet meer helpen Jank maar goddank krijgen wij steeds weer nieuwe kracht.

Na de dienst de dominee met de pantserwagen naar Soebang gebracht. Van de overste mag hij niet meer alleen met de chauffeur in z’n jeep rondstuiven.

Hier geen verandering, alles rustig

Liefste Jank, Pim en Betteke, altijd hetzelfde hè, uit de grond van mijn hart.

Geen nieuws. De Veiligheidsraad neemt eerst de Palestijnse kwestie bij de kop. De na zuiveringsacties hier worden voortgezet, ook in oude gebieden.

Hier geen verandering, alles rustig. De hele dag met m’n lessen bezig geweest, ik krijg er een punthoofd van en ben zo staf als de pee. Is dit allemaal achter de rug dan nooit weer! Ik ben nog lang niet klaar en maak geen schijn van kans bij de examens, enfin, ik heb er wat van opgestoken.

Ik ben nu bezig met inhoudsberekeningen van kegels, pyramides en prisma’s, brrrr!! ‘k Zit erbij te snoepen, echte dolfijnrepen.

Heb heerlijk ouderwets gegeten, witbrood, roggebrood met kaas op elkaar, heerlijk!

Er kwam een telefoontje dat ons examen is uitgesteld. Meteen m’n boeken dichtgeklapt. Ik ga wel door hoor maar ik werd er tureluurs van.

Ben zo blij dat mijn brief aan jou en je moeder heeft geholpen. Zie blog 86 onder kopje Ruzie met moeder. Natuurlijk komen er nog meer strubbelingen maar moeder weet nu dat ik alles weet en te weten kom en ze weet hoe ik er over denk.

Heb Ds. vd Berg teruggeschreven hoor. Hij schreef hoe het kerstfeest hier moest zijn. Een hele preek. Ik heb hem teruggeschreven hoe het was. Twee grote contrasten.

Ik bezit nog lang niet de vrede die alle verstand te boven gaat.

De lijst wordt snel langer, 41 gesneuvelden, bendes moeten vechten of overgeven

Weinig nieuws. Het belangrijkste nieuws is dat er 41 jongens gesneuveld zijn en er 99 gewond zijn. De lijst wordt snel langer. Nog heel weinig maar die 41 komen nooit meer terug.

De oorzaak is dat bijna alle TNI troepen tijdens de opmars gevlucht zijn. Die worden nu opgespoord en praktisch gedwongen tot vechten of overgeven.

Dit gaat nog een paar maanden duren. Er is al veel aan wapens en munitie buit gemaakt.

Ook is een wapenfabriek in beslag genomen waar primitieve schietijzers gemaakt werden. Er wordt nog steeds oorlogsmateriaal door de bevolking ingeleverd.

Zo snel mogelijk verkiezingen

Ik geloof dat het de bedoeling is om zo snel mogelijk verkiezingen te houden voor een eigen bestuur. De besprekingen in de Veiligheidsraad deren ons niet. De Bantamse bevolking die in Batavia niet aan de slag kwam trekt op eigen initiatief weer terug, ook een heel goed teken.

Zoals het er nu naar uitziet gaan we snel de goede kant op.

Gister werd hier gemompeld dat wij naar het Bantamse gingen maar volgens de kapitein blijft de D-batterij op zijn plaats. Wel is het mogelijk dat ons gebied groter wordt maar onder deze omstandigheden kan dat best. Tjitjambe zullen we er ook wel weer bij krijgen, net zoals in het begin. Of I-6 in de laagvlakte op zijn plaats blijft is nog niet bekend.

Vier van onze jachtvliegtuigen zijn verloren gegaan. Eentje is door luchtdoelgeschut neergehaald, het werd door 30 Japanners bediend. Waar dat was weet ik niet.

Het normale leven herstelt zich, bezet gebied twee keer zo groot als Nederland

Het normale leven herstelt zich weer en er wordt hard gewerkt om het leven van de bevolking weer op peil te brengen. Het totale gebied van Java dat nu is bezet is ongeveer twee keer zo groot als Nederland. Daar komt dus heel wat bij kijken.

Net weer nieuws geluisterd. De actie is voltooid en onze troepen zijn met succes aan het na zuiveren. De Nederlandse oproep aan personeel van posterijen, spoorwegen en andere instanties in de ex-Repoeblik werkt, het merendeel heeft zich aangemeld en het werk hervat. Er is overal nog grote chaos maar het wordt goed aangepakt.

De Veiligheidsraad is doordrongen van Nederlands duidelijke standpunten en doet kalm aan. Geven zij orders van Staakt het vuren dan moeten zij ook zorgen dat de TNI-bendes daarvan op de hoogte gebracht worden. Dat valt niet mee want radio Djogja is uit de lucht en er zijn geen verbindingen meer met de verspreide TNI troepen.

Logisch is, schieten zij dan schieten wij terug. Daar helpt geen lieve ziel van Cornelis commandant van goede diensten aan.

Nog een aardig karweitje om de TNI aan het verstand te brengen dat ze niet meer op de blanda’s mogen schieten.

ALLES

Ik weet je niets meer te vertellen. Het is net alsof ik jouw raad en hulp niet nodig heb. Zo voelen wij het beiden vaak aan. Toch weten wij beiden net zo goed beter. Maar jij kunt in mijn brieven niet voelen hoe hard ik jou nodig heb Jank je moet het even weten. Jij bent ALLES voor mij. Iedere dag, ieder uur heb ik jou nodig, ik kan je niet, nooit missen Ik weet schat, god moet mij het hoogste zijn maar dat is (nog) niet zo. Dit hier duurt zo allemachtig lang. Ik lucht mijn hart bij je, jij begrijpt het, ik barst bijna van alles.

Nog geen post. Ik denk dat de KLM vertraging heeft. Een innige zoen.

Samen bidden dat hij ons leidt niet op onze weg maar op de zijne. Goede nacht en goede moed.

Wij gaan een maand lang schieten

Vanavond bericht dat wij er tussenuit trekken. Onze batterij gaat in z’n geheel een maand schieten. Voor ons allemaal goed schat.

Ben meteen naar Pagaden gereden (I-6 RVA) met vier vrachtwagens, munitie halen. ’t Ging vlot. Het is nu bijna 24.30 uur, de meeste kerels liggen in bed.

Tjonge wat een rotzooi hier. Alles haast je rep je met pakken, auto’s en kanonnen klaarmaken enz. Er blijven hier maar een paar jongens achter, de rest wordt aangevuld met 41-RVA mensen.

Straks om 5.00 uur eruit. Wagens laden. De keuken moet ook mee, om 8.00 uur weg. We komen ergens in de buurt van Cheribon te zitten om de infanterie te ondersteunen die daar grote schoonmaak gaan houden.

Onze brieven zullen wel een paar dagen vertraging hebben Nan. Schattebout, je niet meteen ongerust laten maken hoor.

Ik neem alleen het hoogstnoodzakelijke mee, de rest stop ik in mijn kastje en dat blijft hier op de kamer staan.

Ik ga nu slapen. Samen sterk en goede moed Jank. Tot D.V. héérlijk weerzien. Nacht skotten fan my.

Kuningan

In innige en fjoerige tút leave fan dyn man en túten foar ús leave bern.

Zo poppie, na een lange reis zitten we dan in Kuningan zo’n 15 km van het beroemde en de laatste tijd beruchte Linggadjati en 25 km ten zuiden van Cheribon.

Ziet er hier niet gek uit Nan, we liggen in burger huizen met meubels.

Vanochtend startten we met 15 wagens, naar Soebang, alles ging goed. We kwamen langs ons oude gebied Samanoekan en Eretan Wetan (Elburg) (blog 55 tot en met 58, typisch laagvlakte, vuile smeerboel. Een stop om de wagens en kanonnen te controleren. Ik stond met mijn schietijzer voor een Chinese toko. De goedgeklede, welgedane orang China stond vanuit zijn winkeltje de boel gade te slaan. Vlak voor zijn huis een gore vieze greppel (slokan). In het groene water blubberden eenden. Het was zo vuil dat ik zin had om de vetzak met z’n witte jasje op z’n rug een keer door z’n rotzooi te rollen.

Verder oneindige sawa’s, net beplant, uren achter elkaar reden we door de rijstschuur van Java, prachtig.

Vuiler in de laagvlakte

Af en toe zagen we de zee toen we Cheribon naderden. Een haven met drukke handel. Het is alweer aardig opgeknapt. Eigenaardig dat alle steden, grote en kleine kampongs in de laagvlakte veel vuiler zijn dan in de bergstreken.

Bij Indramajoe reden we over een brug waar we alleen de leuningen van zagen, het brugdek, de pijlers, niets te zien, alles stond onder krachtig snelstromend water. Een complete overstroming, jammer dat ik mijn kiekkastje niet bij de hand had. Het water spoot bij de voorruiten op.

Na Cheribon ging het weer omhoog, de hoofdweg is hier prima. Eerder hebben we heel wat stof geslikt hoor.

Het begon te regenen op z’n Indisch, de weg stond blank. Soms alsof we in een boot zaten in plaats van een wagen. De natuur werd weer woester, verwaarloosde sawa’s, spookse afgebrande kampongs (door de bendes), het is me het buurtje wel. Ltn. M. was even de weg kwijt zodat de hele colonne op Linggadjati terecht kwam.

Aardig plaatsje waar de Repoeblik zoveel goede beloftes gedaan heeft die nooit zijn waargemaakt. Daar in de stromende regen keren. Alles ging best totdat M. de bocht te kort nam en de trekhaak van een kanon brak. Na veel gesleep met een trekhaak het stuk toch nog mee gekregen.

We kwamen om 18.00 uur aan. Veel jongens hadden koppijn. Ik niet.

We hebben zelfs electrisch licht. We verwachten in een kampong terecht te komen en zie mij hier nu zitten schat in pyjama op een prachtig bankstel zoals ik het thuis nooit gezien heb. Maar nu kruip ik onder de klamboe hoor! Alles fan dyn Kai, nacht lievelingen!