January 15, 2019

Bergbeklimmen, patrouilles

 

Alderleafsteskotten!!!

Vanmorgen om 6.00 uur op stap en vanmiddag om 17.00 uur weer binnen. We hebben met 11 man de Boekit Toenggoel een berg van 2209 m hoog beklommen. Zag er erg tegenop want ik ben een slechte klimmer en heb lang niet de training van iedere dag patrouillelopen zoals de andere jongens. Het is erg meegevallen en ik heb de hele dag genoten van de prachtige bossen, echt oerwoud. Een zware maar geweldige dag om nooit te vergeten. Ik begin van voren af aan om je een indruk te geven van deze tocht. Maar eerst dagsluiting.

 

Goedemorgen schat, een innige morgenzoen en knuffel onze mollen even. Is alles goed? Na de dagsluiting bleef het stel napraten over onze moordzucht en daarna ging ik meteen slapen.

 

Weer verder met mijn verslag. We hadden een paar inlanders mee als gids. Een prachtig frisse ochtend. Eerst door de thee- en kinatuinen. In zigzaglijnen steeds hoger, steeds steiler, steeds moeilijker. De koelies voorop. Her en daar oude paden vrij kappend.

 

Ik merkte dat ik niet tegen de andere klimmers op kon. Ik kreeg ademnood, hartkloppingen en ik werd duizelig. Toch doortrappen en gelukkig raakte ik er spoedig overheen en had de hele dag nergens last meer van. Ik liep zelfs beter dan verschillende van de lange afstandslopers.

 

Hier en daar schitterende doorkijkjes van het hoge berglandschap met daarachter de laagvlakte.

 

 

Op sommige plaatsen keken we in diepe, begroeide ravijnen. Zoveel diepte en ruimte, je voelt jezelf nietig. Het oerwoud was prachtig, hoe hoger hoe woester. Machtige eeuwenoude bomen begroeid met een moslaag en met lianen en andere planten. Zo dichtbegroeid dat het bijna donker is en plotseling bij een scherpe bocht sta je weer in het felle zonlicht met een schitterend vergezicht.

Ik had een stok gekapt en die was mij de hele dag letterlijk tot steun. Het laatste stuk was zo steil dat we op handen en voeten naar boven moesten. Soms schoot er iemand een eind naar beneden, tot vermaak van de rest.

Om 9.30 uur bereikten we de top. Eerst uitblazen en een hap brood, slok thee, sigaret. Was blij dat we er waren hoor. Van jouw pepermunt hebben we allemaal genoten schat. Jammer dat de top zo dicht begroeid is, aan een kant hadden we pracht mooi uitzicht, ontzaglijk ver.

 

 

We hebben even een groot vuur gestookt om te laten zien dat we er inderdaad waren.

Het was lekker fris boven, eigenlijk te koud voor onze bezwete body’s.

Ik had een klein potje verf en een stuk blik meegenomen en daar een bordje van gemaakt met II-6 RVA 7. D.D.  D.btij. en dat op de stenen paal gespijkerd.

 

 

Er stond ook een bordje van I-6. Na anderhalf uur rusten, eten, drinken, roken, kletsen weer naar beneden, langs de andere kant. Verdorie wat was dat steil, wat een woestenij. Eeuwenoude bemoste woudreuzen hebben het ergens in de tijd begeven en zijn met donderend geweld omgevallen, alles wat in de buurt stond meesleurend. Stapels halfvergane bomen kriskras over elkaar met daartussen weer nieuwe begroeiing. Machtig mooi maar erg uitkijken en goed vasthouden. De gidsen vonden een oud pad en dat hebben we verder gevolgd. Hier en daar moest er gekapt worden. De een na de ander maakte een schuiver maar het ging steeds goed. Eentje rolde dwars door het struikgewas wel 10 m naar beneden. Alleen wat schrammetjes en een verbouwereerd gezicht, schieten jullie nog wat op! riep hij.

 

Na een paar uur glijdend afdalen kwamen we op een afgebrande helling vanwaar we een prachtig uitzicht hadden richting Bandoeng.

De gidsen hadden zich zeker vergist in de richting want zij waren totaal de kluts kwijt. Ze wisten niet meer welke richting wij aan moesten houden. Als de gidsen, die hier geboren en getogen zijn, het niet weten dan weten blanda’s er helemaal niets van behalve militairen met hun hulpmiddelen als kaarten en kompas.

Al gauw hadden we uitgekiend dat we ten zuiden van de ’knobbel’ zaten, in andermans gebied. We wisten welke richting Boekanagara was, een gruwelijk eind verderop. De kale helling hoorde bij een kina- en groenteonderneming, hier en daar waren koelies bezig hellingen te ontbossen. Het wordt vooral gedaan door kappen en afbranden. Er wordt ter plaatse houtskool gestookt.

 

Onze gidsen informeerden naar een pad in de goede richting maar ik merkte dat zij zich onzeker voelden. Ten slotte kwamen ze in de achterhoede terecht. Eerst moesten we vijf kale hellingen nemen. Dat ging prachtig maar niet zonder gevaar. De hellingen bestonden hoofdzakelijk uit losse rode droge modder. Het was net skilopen, achter elkaar om de toppen slalommen. De kunst was om van de ene boomstronk naar de ander te rennen zonder weg te glijden. Raakte je je steunpunt kwijt dan werd het rollen, 50, 100, 150 m naar beneden ergens in een ravijn met alle gevolgen van dien. Het ging geweldig, grote rode stofwolken stoven hoog op, jammer dat mijn filmrolletje vol was.

 

Zo hebben we ‘skiënd’ vijf bergruggen genomen. Dan weer langzaam ertegen op zeulen, er half omheen en dan weer met een rotgang naar beneden. Over smalle kalis van de ene kei op de andere springend.

 

Ik liep voorop. Aan de stand van de zon en op mijn neus zoveel mogelijk de goede richting houdend. Om een uur om twee kwamen we weer in de prachtige bossen. Een koeli wees me een smal pad, nauwelijks te onderscheiden. Verder maar weer. Grote zwarte apen slingerden door de boomtoppen en bleven nieuwsgierig schreeuwend kijken hoe wij hun rust verstoorden.

Onze gidsen werden moe en sjouwden achteraan een paar jongens hadden last van voeten en knieën. Zelf had ik nergens last van.

 

We kwamen precies uit bij een ander smal pad door de rimboe. Toen nog tot vijf uur een zware maar mooie tocht door de bossen. We lesten onze dorst bij de kalis en puften zo nu en dan uit. Een paar jongens raakten vermoeid. Ook ik kreeg weer een inzinking maar ik raakte er al vrij snel overheen. Ik tippelde zoals ik nog nooit van mijn leven getippeld heb. Het lijkt grootspraak maar dat is het niet hoor. Ik verwonderde me over mijzelf dat ik zo fit bleef en anderen met meer training en ervaring bekaf raakten. Ik moest regelmatig wachten op de rest.

In zo’n dicht woud moet je dicht bij elkaar blijven, je raakt elkaar zo kwijt. Van het pad was vaak niets meer te zien dan een smal slingerspoortje van droge bladeren.

Soms kwam de bergtop die we bestegen hadden in zicht en kon ik mij daarop oriënteren. Verder was het geluk dat we precies in het kamp uitkwamen.

 

Om half vijf stonden we op een steile helling met ons kamp in het zicht, nog 400 m naar beneden, een prachtig uitzicht over onze omgeving. Nog een half uurtje zigzaggend afdalen. Er werd limo, bier, koffie en thee gezopen, eten werd vreten. Daarna mandiën. Wat een fijne dag was het Nan.

 

De gidsen hadden hun best gedaan ondanks dat ze de weg niet meer wisten.

Per man hebben we f 1,00 gegeven zodat ze met f 5,- de man, een witbrood en de buik vol rijst, doodmoe maar zo blij als kinderen naar huis gingen.

 

O ja, op de top van de berg ook nog een vuursalvo gegeven maar noch van het vuur stoken, noch van het schieten hebben ze hier iets gemerkt. Stel je ook voor, 50 x zo hoog als de kerktoren van Raard en 4 km ver weg, dan moet je wel een kanon afschieten wil je het kunnen horen en dan nog.

 

Zware taak thuis drijft tot wanhoop

Jouw barometer stond op z’n hoogst schat, je was oergelukkig, onze kinderen zooo lief. Soms is het zo zwaar dat je de dag vervloekt dat je memmi werd, dat je getrouwd bent. Het klinkt hard maar ik kan het me voorstellen. Ik geloof je deze keer, dat jij mijn schattebout het niet kan. Ze is niet berekend op de grote moeilijke levenstaak en toch? Kijk mij eens aan meiske. Jij bent in een heel moeilijke situatie. Beppe heeft onze prullen heel lief maar zij is te oud om de hele dag kleine kinderen om zich heen te hebben. En nu moet jij het steeds zo keren en draaien dat het voor jou, voor onze schatten en voor Beppe het beste is. Een heel moeilijke taak die je soms tot wanhoop brengt maar die je zoals je later zult merken, heel goed volbracht hebt. Geloof je mij weer niet? Het is zo hoor!

 

De grootste toer is om ons kereltje in bed te houden., dat doet je groot verdriet. Ik weet niet wat ik je moet aanraden. Hem zijn gang laten gaan gaat ook niet. Ik geloof Nan dat wanneer Pim niet wil luisteren hij van mij zo’n gevoelig pak voor de broek kreeg dat hij zich zou bedenken om weer uit z’n bedje te kruipen. Ik weet ook niet wat ik zou doen.

Kun je hem niet voor de keuze stellen of een uur in bed of een uur in het hok? Denk je dat ons manneke werkelijk meer om mij gaat geven dan om memmi?

Ik moet het nog leren schat. Je zou hem veel beter aan kunnen pakken als je een eigen huis had. Nu moet je steeds rekening met je moeder houden.

Zus heeft dus ook lekkere sopvingertjes? Ik heb ons manneke toen ook vaak met wat suiker zoet gehouden. Zie je wel lieveling dat ik er ook niets van terecht breng?

Heeft die kleine aap ‘de lalio’ kapot gemaakt? Erg stout. Valt het nog een beetje mee? Heeft hij de knop eraf gedraaid zodat alleen de pin nog uitsteekt? Dan is het snel verholpen met een stelschroefje. Is de spandraad van binnen gesprongen? Dan valt het niet mee. Blijft hij er nu af?

 

Wims tweelingbroertje

Ja toen ik in Engeland zat voor de militaire training vertelde je hoe je bijna iedere dag weer wat maakte voor onze twee poppen. Je genoot daarvan en ik niet minder. Onze ene kleine schat [noot: Wims tweelingbroertje overleed vlak na zijn geboorte] had jou met zorg en liefde gemaakte kleertjes niet allemaal nodig.

Het was een mooi fijn popke, net zoals Pimmie. Ik zal dat kleine lieve kopje nooit vergeten vrouwke. Jij hebt ons kindje maar één keer gezien maar dat beeld staat in je hart gegrift memmi.

 

Kans dat een vermiste terugkomt is kleiner dan 1%, er zijn vier verminkt teruggevonden, Spierdivisie in actie

Gevangenen maken de rondzwervende bendes zelden of nooit. Een vermiste heeft een kans van nog geen 1% levend terug te komen. Van de vijf gesneuvelden (onder kopje vijf doden in een week) waren er twee op slag dood. Twee anderen waren door schrik zo verlamd dat zij niet meer wisten wat ze deden. Hoe hun einde is geweest weten alleen die beesten en god. Later zijn ze verminkt teruggevonden.

 

De spierdivisie (onder kopje Spierdivisie) is direct in actie gekomen, alles platgebrand en de vermisten gevonden. Van de bende geen spoor. De kerels zijn het Tjikampehse weer ingedoken. Nu is het bij I-6 RVA ook weer rustig gelukkig.

 

De radioberichten die jij in Holland hoort kloppen niet altijd

De radioberichten die jij in Holland hoort kloppen niet altijd. Dat de vertraging van de demobilisatie alleen van toepassing is op de OVW is niet het geval. Ook de dienstplichtige EM is het haasje. Denk niet dat ik langer moet dienen omdat ik OVW er ben. Wij zijn bij de EM (Expeditionaire Macht) ingedeeld en worden gelijktijdig met de troep gedemobiliseerd.

 

Of ze ons in Holland nog een tijdje vasthouden is mogelijk maar die kans is niet groot. Degenen die beroeps willen worden hebben nog een hele toer om in het leger te blijven. Dus zullen ze degenen die er een punt achter willen zetten niet langer vasthouden. Wij worden bij de demobilisatie gelijk behandeld als de dienstplichtigen.

 

Vertrouwen vasthouden, op en neer

Kom even hier. Jij bent niet machteloos, jij kijkt niet lijdzaam toe naar wat er met mij gebeurt. Zolang je zo nu en dan alles toevertrouwt aan god ben je niet machteloos in alles. Ik ben het weer kwijt. Zo gaat het steeds op en neer.

Hou dat vast lieveling, alleen dan kun je het volhouden en blijmoedig en gelukkig zijn. Dan is alles goed Nan.

Iedere brief, hoe ook geschreven, helpt mij veeeeel meer dan jij denkt schat omdat ik in elke regel jouw grote liefde voel. Een dikke tút schat, vanavond verder.

 

Hummelse belevenissen, wat jij allemaal op papier uit kunt drukken

Wat beleef jij veel met onze hummels. Ukki die bijna uit het raam viel, gelukkig kon je haar nog net tegenhouden. Je hart stond van schrik zeker even stil. Heb je er al een goede sluiting op laten maken? Kon ik het maar even doen.

Pim die z’n kopje stootte, gelukkig viel het mee. Die keer dat jij die ingeving had en ons jonkje uit de sloot viste…

 

Heb gelachen om zijn klauterverhalen, straks zit hij nog bovenop het huis. Wat zullen wij straks veel te bespreken hebben maar ook heerlijk samen zitten, dan begrijpen wij elkaar ook.

 

Kostelijk dat verliefde stelletje van ons fijn zo samen in mem’s grote stoel. Ukki begint dus ook al met klimmen. Soms krijg je de stuipen op je lijf. Schatten maar wel ook vaak lastig hè?

 

Natuurlijk zullen wij de eerste tijd wanneer wij weer samen zijn vooral aan onszelf denken. Geen oog voor anderen hebben maar dat komt geleidelijk aan wel weer. Je redeneert niet duister hoor, en van egoïsme weet jij niet wat het is. Wij hebben zoveeeel in te halen waar we anderen niet bij nodig hebben. Dat is niet egoïstisch schat, dat is logisch.

 

Wat jij allemaal op papier uit kunt drukken voel ik heel diep vanbinnen. Ik wou dat ik zo schrijven kon liefste. Het is die grote liefde die niet te beschrijven of te bespreken is, alleen te voelen. Tot een heerlijk weerzien DV.

 

Drank en sokken

Ben met de foeragewagen naar beneden geweest. Heb voor W. twee flessen jenever verkocht, hij zat in geldnood. Zelf drie paar kapotte sokken ingeruild voor drie nieuwe. Ze zijn wel te groot maar dat mag de pret niet drukken. Een paar oude schoenen voor de keuken boeti. Een paar broeken en jasjes gekregen, ook voor de djongossen.

 

Er waren een hoop strafgevangenen in Kasomalang. Ze waren druk bezig het terrein te verharden. Het wordt lux hoor.

De meeste kerels zijn kampongwachten die gesnapt zijn op slapen tijdens de wacht in plaats van dat ze rondjes lopen.

Heb een camouflagenet meegenomen om er een nieuw volleybalnet van te maken.

 

De foerier kwam ook naar boven. Een veel belangrijker bezoek dan dat van de nieuwe generaal omdat hij wat weg te geven had, kleding en schoenen. Sokken en schoenen zijn nog steeds het grootste probleem. De man een pyjama. Lux hè schat?

Heb ook een stel nieuwe etensblikken gekregen. De andere spullen zoals een zakmes, een hemdje wat ik al betaald heb, tida ada, ik hou het te goed.

 

Over alles een oordeel vellen, meestal negatief oervervelend gekanker

Veel jongens hebben hier de gewoonte om domweg over alles een oordeel te vellen, meestal negatief, over alles wat hen niet aanstaat. Een soldaat kijkt niet veder dan z’n neus lang is. Dat stomme gekanker is dan ook vaak oervervelend. Als ze zich eerst eens afvroegen waarom en hoe, vaak gaat het om iets waar ze eigenlijk jaloers op zijn, zouden ze vaker hun koppen dichthouden.

 

De patrouilles die wij nu houden leveren allemaal niks op, is een goed teken.

 

Generaal Engels op bezoek, een kop met een pet met goud

We krijgen hoog bezoek. Generaal Engels die Dürst Britt vervangt komt een kijkje nemen. Had alleen een paar algemene opmerkingen. Hij heeft zich nauwelijks met de jongens bemoeid. Die hadden van Dürst Britt een foto in de cantine hangen. Een bakje koffie en de heren vertrokken weer.

Het enige wat ik ervan zag was een kop met een pet met goud achter het raampje van zijn luxewagen.

 

Burgeroorlog in de Repoeblik en wij kijken toe

Het is een gekke tijd hier. Burgeroorlog in de Repoeblik en wij kijken een beetje toe hoe het afloopt. De communisten hebben Madiun (onder kopje revolutie in Madiun) op moeten geven. Ze hebben zich in de bergen teruggetrokken en voeren nu een guerrillaoorlog tegen Soekarno en dat is niet zomaar de kop in te drukken. De berichten zijn erg verwarrend, het is heel moeilijk om te zeggen wie er nu eigenlijk aan de touwtjes trekt en hoe het zal aflopen.

Wij blijven hier nog een halve maand langer zitten. Wij treffen het bijzonder schat. Nog steeds geen regen, alle dagen volop zon.

 

Huidige situatie, nieuwe actie? 

(kaartje, krantenknipsel van huidige situatie zit niet tussen de brieven)

Ten noorden van Poerwakarta zijn zwervende bendes in het gebied van Tsikampeh, van 3-9 RI.

Oppervlakkig gezien lijkt het of het Nederlandse gebied er vol mee zit maar als je de grote afstanden kent valt het nog genoeg mee.

Ten oosten van Poerwakarta is ons gebied, vrij van bendes en andere haarden van verzet.

Meer naar het westen is nog Repoeblikeins gebied, het Bantamse maar dat heeft niets te betekenen. De grootste infiltratie ligt in de richting van Poerbolinggee Tasikmalaja Boemia. Ook rond Modjoherto, oost, is het rotzooi.

De communisten hebben zich ten noorden van Madiun in de bergen teruggetrokken en voeren van daaruit strijd tegen de Repoeblik.

Rondom Semarang, midden, lijkt het een rothoek maar daar komen weinig berichten van binnen en valt het dus nog mee.

 

Al met al zitten wij er niet slecht voor.

Nu is het afwachten hoe de Repoeblik het fikst.

 

Ik geloof niet dat het tot een nieuwe actie komt. Heb zo’n idee dat het weer confereren wordt en dat de Repoeblik eieren voor z’n geld kiest en het voorlopig zoekt in een vreedzame oplossing.

Op den duur komt het toch niet klaar met de Repoeblik maar dan zijn wij al lang thuis.

Krijgt het communisme toch de overhand zoals in Malakka, dan wordt het hard aanpakken Die kans is niet groot omdat de communisten hier de stommiteit zijn begaan veel te vroeg met hun actie te beginnen.

 

Zopas hier een gegil en gekrijs van de baboes. Ik heb vanaf hier even mijn stem laten horen en stil zijn ze nu weer. Ik heb vaak binnenpret, ze zijn als de dood voor me. Gisteravond wat kleding uitgereikt aan de djongossen, ze waren als kinderen zo blij.

 

Even in huiselijke kring

Ltn M. en ik zijn net terug van een avondpraatje met de fam. Berghuis. Het heeft me goed gedaan Nan, even in huiselijke kring te zitten, van een vrouw een kopje thee en er wat bij aangeboden te krijgen. Het was erg gezellig. Het deed mij denken hoe heerlijk het zal zijn zo weer bij jou te zijn.

Het was een aardige vrouw die ons verkampongde hufters meteen op ons gemak stelde door te zeggen doe maar alsof je thuis bent. We mogen zo vaak we willen aanlopen.

Hoefde niet veel te zeggen daar de heer B. praat als Brugman en aardig kan vertellen over de Jappentijd. Het is met twee kleine meisjes, die al sliepen, wat behelpen maar ik geloof dat ze gelukkig zijn.

 

Vanmiddag gevolleybald, het ging mooi en brak de lange middag. Daarna naar de kerk. Jezus om ons aan vast te houden. Ik ga weer proberen mij vast te houden, ook om de jongens vast te houden. Jij schrijft dat je niet kunt bidden, het geeft niet. Zullen wij toch daar samen om bidden, doe het Nan.

Het was weer een goede week. Hoe kan ik dan zo slap en ondankbaar zijn, alsof ik er recht op heb. Ik mocht horen dat er toch iets is om aan vast te houden. Ik mocht door het geluk van anderen mijn eigen rijkdom weer zien.

Wat goed dat je een groot bed hebt gekocht. Wat zullen wij er heerlijk op slapen.

Ik ga slapen, nu nog alleen maar ik ben gelukkig, ik denk aan jou en ik bid. Nacht mijn lievelingen.

 

Patrouille

Gister ben ik met drie man op patrouille geweest. Moest een kerel ergens in een kampong arresteren. Het ging heel vlot. Het was een aardig tippeltje, steeds maar afdalen.

Ik heb een knaap in de kraag gepikt die de kampong Tjiwangoen en zelfs het huis en de naam van de boef kent. Mooier kon het niet. Toen we in het kampongetje aankwamen wees de gids mij ongemerkt het huis en verdween meteen. De bevolking heeft er niets mee te maken wie ons helpt.

Meteen om het huis gerend en de vogel was gevangen, zat lekker te eten en had pas iets in de gaten toen de honden begonnen te blaffen en z’n tent al omsingeld was.

Hij vertelde zijn naam en toen wist ik dat ik de goeie had. Niet zo’n erge boef, een kippendief en handlanger van een bende die al is opgerold.

We zijn meteen weer teruggegaan maar verdorie wat was dat en klim. Ik hapte soms naar adem en was drijfnat van het zweet. Ik wilde mij natuurlijk niet laten kennen en hield de kop ervoor. Maar was blij dat we tegen schemerdonker weer binnen waren.

 

De gevangene is meteen doorgestuurd naar Klaas D, waar ook de inlichtingen vandaan kwamen. Daar wordt hij aan de tand gevoeld.

De inlichtingendienst werkt nu zo goed dat er bijna niets in ons gebied gebeurt waar wij niets van weten. Het werkt veel efficiënter dan het domweg patrouillelopen en zoeken naar naalden in hooibergen.

 

Een kampongbevolking uitvragen waar woont die of hoe heet deze of gene heeft geen zin. Je krijgt steeds hetzelfde refrein Tida ada Toean.

Na deze patrouille denken zij die blanda’s weten toch meer dan wij denken.

 

Verder kwam Kasomalang ons een lesje leren in volleybal. Ze zijn door ons dik ingemaakt.

 

Liefde wint, woest opstandig over uitstel demobilisatie en nieuwe postregeling

Hoe was jouw dag? Kreeg drie brieven. Heb jouw alles zeggende diepe liefde ingedronken, een innige koes, ik heb genoten van alles wat jij mij schrijft, voel mijn innige dank, ik kan het niet schrijven.

 

Was naar de kerk geweest, een goede preek. Lees 1 Cor 13, het 7e vers. Zij bedekt, gelooft, hoopt en verdraagt alle dingen. Van geloof, hoop en liefde is de laatste het voornaamste.

De aardse liefde wordt er in de eerste plaats niet mee bedoeld maar die van Christus. Toch kunnen wij door onze grote liefde iets van zijn liefde begrijpen. Dat mogen we soms heel even voelen, toch geloven ondanks ongeloof, toch hopen ondanks wanhoop, toch liefhebben ondanks liefdeloosheid.

In deze ontredderde wereld van haat, wanhoop en ongeloof is er nog steeds die grote liefde van Jezus. Het was goed schat.

Had jij een goede preek? Heb jij naast onze liefde iets van die van hem kunnen voelen?

 

Even in je ogen kijken en weer verder met jouw brieven schat. Je was woest opstandig Nan en ik begrijp het volkomen. Eerst het uitstel van de demobilisatie, toen het gezeur over de nieuwe postregeling, zie blog 82 onder kopje Bezuinigen op de post en eerder bij blog 61.

Als je zo’n lor van een postblaadje in handen hebt kan ik mij voorstellen dat je razend wordt en denkt het kan mij niets verd….. mijn skot zal er niet onder te leiden hebben.

 

Maar ik kijk alleen naar wat er geschreven staat en niet naar het soort papier. Inderdaad, jouw rokertjes smaakten dubbel lekker maar nu moet je ermee ophouden Nan. Het is hard hè meiske maar gelukkig kunnen we elkaar zo veel we willen schrijven en dat is alles voor ons hè Nan?

 

Een kerel die op de radio ouwehoerde over het sturen van prettige en opgewekte brieven naar Indië, laat ‘m doodvallen. -God waarom dit alles, is dit uw weg voor ons?-

 

Volgens Admiraal Helfrich is het uitstel de schuld van de kwezels in Holland. Ik stuur je zijn mening over het Indische beleid [niet gevonden tussen de brieven]

Toch aan het eind van je brief -zullen wij ons er weer samen tegen verzetten, samen vechten, samen bidden?-

 

Dus toch de liefde het voornaamste, de sterkste? Mijn schat snapt me wel!!

Help ons want soms dreigen wij te vergaan. Leer ons die drie dingen vast te houden, geloven, hopen en liefhebben, dan kan niets ons deren.

 

Heerlijk zoals jij je gal uitspuwt schat. Soms raast even de duivel in je. Dan komt er altijd achteraan -zo dat was dat, nu kan ik weer verder, wij kunnen weer verder!! –

Omdat wij er de kracht voor krijgen.

Ja de teleurstelling, ook voor ons hier is groot.

 

Toch wordt het veel gemoedelijker opgenomen dan vorig jaar toen bekend gemaakt werd dat de tropendienst met een jaar werd verlengd.

De algemene gedachte is het zal wel wat meevallen, een schrale troost snoes, maar ook de slechte berichten worden met een korreltje zout genomen.

 

Het ergste is dat alles zo doelloos lijkt, we kunnen het nut van langer blijven niet zien. Ik moet mij er niet in geven schat want dan word ook ik razend.

Even jou aankijken, als ik jou niet had!!!!

Wat heb jij mij weer gelukkig gemaakt. Wat heb je mij ook kostelijk laten genieten. Knuffel onze schatten even stevig van mij, dikke túten.

 

Ltn. M. is al dagenlang in Bandoeng, zolang ben ik de baas

Ltn M. was naar Bandoeng. Hij heeft geloof ik ook een hekel aan het soort klusjes zoals patrouillelopen. Hij deelt liever de hele tijd obat (geneesmiddelen) uit. Ook mooi werk maar daarmee herstellen wij de rust en orde niet.

Hij heeft in verschillende kampongs gezegd dat zij voor obat naar ons kamp moeten komen. Maar tot nog toe weinig resultaat. Er zijn nog honderden, vooral kleine kinderen, ziek.

 

Hij komt niet opdagen dus ben ik zolang de baas. Heb de hospik met z’n obat en een paar niet patrouillelopers erop uitgestuurd om ergens in een kampong ziekenrapport te houden. Zelf ben ik met vier goede patrouillelopers aan de tippel gegaan van 13.00 tot 18.30, we waren vlak voor het donker werd weer binnen.

Het was meer een prachtige tocht over bergen, door dalen, bossen, bergen die in cultuur gebracht waren met peultjes, aardappelen, uitjes, mais. We deden kalm aan en genoten. Toch was het een zware tocht.

 

Ik had een kaart en een kompas mee dan verdwaal je niet zo gauw. We kunnen ons inmiddels ook al wat op de omringende bergtoppen oriënteren. Weinig mensen gezien, kampongs zijn sporadisch. Overal even rustig. We zaten kilometers ver in het gebied van Sembang, valt onder Bandoeng. De dorst gelest met koel prachtig kristalheldere water in bergbeekjes. Ergens in een kampong theegedronken, betaald met sigaretten.

 

Toen we terugkwamen stond ltn vd B. al uit te kijken. Hi heeft geruild met M. die wel op z’n donder gekregen zal hebben omdat hij zolang is weggebleven. Vind het jammer maar vd B. is ook goed hoor.

Ik weet niet hoeveel theegedronken, gemandied, je spoelt alle vermoeidheid weg.

 

Ik zou hier best een paar maanden als kampcommandant zitten en m’n eigen baas zijn. Wat dat betreft varen we in hetzelfde schuitje jij bent thuis geen baas en ik hier niet, wat een vergelijking.

Afijn, straks zijn wij samen baas. Toch denk ik dat twee kleine kinderen voor mij in het begin moeilijker zijn dan 18 volwassen kerels. Wat denk jij meissie?

 

Vaak vliegt het me even aan, even echt bij jou zijn. Al het opgekropte echt uiten, jij even echt in mijn armen, oe. Toch nog even geduld hè schattebout, hoe lang nog, we weten het niet.

Toch moedig, vaak blijmoedig zelfs verder. Kun jij het nog schat? Hoe heerlijk straks weer bij elkaar, dat blijde vooruitzicht geeft steeds weer nieuwe moed. Kun je het je voorstellen meiske?

Tot dat heerlijk weerzien myn skot! XXX

 

Schurft, heb mij razend gemaakt

Was weer op ziekenpatrouille. Hetzelfde als wat ik eerder schreef. Het ergste zijn de kleine kinderen die ontzettend verwaarloosd worden. Ik heb weer een paar wijven met zo’n etterig mormeltje bij de lurven gepakt voor de schurftbehandeling. De krengen willen niet. Ik heb ze uit hun kamponghuisjes moeten halen. Ik had in de gaten dat de mensen verdwenen toen wij aankwamen. Op de vraag of er nog zieken waren beweerde een kerel dat ze allemaal beter waren. Als ze dan toch niet anders willen mogen ze verrotten.

 

 

Ik ben de kampong ingelopen en heb alleen een paar wijven met baby’s behandeld. De kleine stumpertjes kunnen er per slot van rekening niks aan doen. De hospik behandelde de kleintjes en ik de vrouwen, brrrr. Ik schei ermee uit, ondankbaarder werk is er niet, ik heb me razend gemaakt.

 

Welfare enig nut op de buitenpost?

Toen we weer terug waren kreeg ik hoog bezoek uit Bandoeng. Een majoor met vrouw en zoon en gevolg kwam een kijkje nemen. Het was en Welfare majoor die wilde weten of hun werk nog enig nut had op de buitenposten. Heb hem verteld dat daar vaak weinig van terecht komt en dat we een hele hoop dingen zelf aanschaffen omdat wij ze van de dienst niet krijgen. Heb een verlanglijstje gemaakt met sportartikelen. Ik kreeg vier filmrolletjes en drie doosjes toffees voor onze post. Hij zou z’n best doen de verlangde spullen te sturen. Een aardig stel maar je merkt dat het een Stafmeneer is die wel even komt kijken maar zich nooit in kan denken hoe het buitenleven werkelijk is.

 

Welfarewagen

 

Patrouille

Met drie man een flinke patrouille getippeld door de theetuinen en enkele kampongs. Je kunt het beter een wandeling noemen want het is hier overal rustig. De theetuinen zijn al die jaren verwaarloosd. De theestruiken zijn drie tot vier meter hoog doorgeschoten en in de toppen dicht in elkaar gegroeid. Overdag is het op de paden met felle zon nog halfduister door het dikke theebladerdak. Ondanks de verwaarlozing toch prachtig.

 

Ik ging even op m’n rug liggen en heb in de schemering naar het ragfijne bladerdak gekeken en geluisterd naar de kleine bosgeluiden, een zangvogeltje, getjirp van insecten, de rust en stilte. Dan beginnen gedachten te zweven, heel ver weg en word je door een steek van een muskiet tot de harde werkelijkheid teruggeroepen.

 

Fuifje

Toen we terugkwamen een telefoontje van beneden, de maandelijkse bijeenkomst van onderofficieren was ’s avonds bij de C-batterij. Had er weinig puf in, de hele dag in touw en dan nog eens 100 km hobbelen. Toch hadden we een aardige avond. Het fuifje was gezellig en deed me goed, er even tussenuit.

 

Natuurlijk werd er een stevig borreltje gedronken maar het werd geen dronkenmanspartij zoals de vorige keer. Je weet hoe ik dan ben schat, ik praat als Brugman en ik lul niet uit m’n nek zoals ze het hier noemen. Heb gezellig zitten redeneren met deze en gene, vooral over thuis. Daar wordt altijd naar geïnformeerd.

 

Over dienst, de voor en nadelen ervan en over de demobilisatie tot en met.

 

Ben in Kasomalang gebleven, was daar om drie uur ’s nachts binnen en heb lekker gemaft.  Had in de ochtend koppijn en een kater, ik had te veel hooi op m’n vork genomen, hele dag sjouwen en dan nog zo’n akelige rit.

 

Jij was zoooo moe, ik ook. Ik ga weer naar boven en ga jou dan werkelijk schrijven.

 

Vorige brief verbrand, bezwijk je toch nog aan heimwee

Voor de tweede keer begin ik met een brief aan jou schat. De eerste heb ik verbrand. Ik weet niet meer wat ik je moet schrijven om je te helpen. O Jank, myn Alles!!!

 

Moet ik je na deze twee marteljaren toch nog missen? Zal mijn enige lieveling toch nog bezwijken aan heimwee? Ik kan je niet meer helpen maar alleen stamelen god geef haar kracht, help haar, ik kan het niet.

 

Ik ben zo bang Jank, bang voor jou. Zo kun je het niet meer volhouden en ik sta machteloos, kan niets doen. Zou ik jouw wanhopige levensschreeuw niet kunnen begrijpen? Jouw liefde is zo diep, zoooo groot. Als man zal ik dat niet/kan ik dat niet doorgronden, het is onpeilbaar.

Ja ik heb lief, zooo lief dat ik het niet bevatten kan, het niet in woorden of schrijven uitdrukken kan.

Alleen daardoor kan ik voelen, heel diep in mijn harde mannenhart hoe jouw ziel schreeuwt naar ons eigen leven.

 

Dit grote heimwee, dit diepe hunkeren naar liefde, naar alles van ons is niet vol te houden. O Nan, ik weet niet hoe ik alles uit moet drukken. Ik zit te denken en ik kan niet denken., ik weet het niet meer.

Ja, vaak schrijf ik alsof het niet zo erg is, minder prettig maar zou ik niet diep vurig verlangen naar jou, mijn leven? Zou jij het steeds weer kunnen verdragen over mijn heimwee, mijn machtig verlangen naar jou, naar onze kinderen, naar ons leven te lezen?

O Jank, als je eens wist. Nu weet je het. Hoe ik naar huis zou vliegen, al die zinloze rotzooi neergooien. Nee zo mag ik niet doen, zo help ik mijn schat niet. Even mag ze het weten.

 

Ik moet weer vechten, steeds maar schrijven, nog even van het ene, even in het andere. Steeds maar weer uitstel, anderhalf jaar, twee jaar, god komt er nooit een eind aan? Moet ik zo boeten voor mijn schuld, voor mijn vertrek dat mijn liefste bezwijkt?

God gij weet hoe lief ik haar heb, ik sta machteloos, ik geef haar aan u over. Jank, myn skot, je even tegen me aandrukken, je kopje tegen mijn schouder, tranen wegzoenen.

 

Ik zal niet alles vervloeken. Ik zal je weer helpen. Ik wil weer vechten en volhouden voor jou mijn vrouw en onze kinderen. Gelukkig ben ik niet. Ik heb verdriet. Ik ben bang. Ik heb een ontzettend grote schuld tegenover jou door weg te gaan. Ik wil sterk zijn om vol te houden. Ik moet jou weer opbeuren. Goddank dat ik jou nog heb om sterk te zijn. Ik heb zooo’n verlangen. Het doet vaak zo’n pijn, maar stil, ik wil het niet moeilijk maken.

 

Ik ben even buiten geweest in de stille heldere maannacht. Heb staan staren over de bergen. Ik heb stamelend gebeden voor jou.

Nu is het weer goed. Ik wil je zo oneindig veel schrijven maar ik weet niks. Jij begrijpt me wel met jouw ondoorgrondelijke grote liefde. Ik ga verder met je heerlijke brieven. Ik probeer je mijn liefde te laten voelen zodat ik mijn schat er mee helpen kan. Alles, alles krijg jij van mij. Dat wij dat grote weerzien samen mogen beleven.

 

 

Gevoelige tik door stom geouwehoer en geschrijf

Goedemorgen lieveling. Ik heb weer goede moed. Ondanks mijn hevig verlangen ben ik toch weer gelukkig. Hoe is het met jou Nan? Kun jij het ook weer?

Jij hebt over de laatste berichten van vertraging van de demobilisatie op de radio, het stomme geschrijf in de kranten en het nog stommere geschrijf van hak op de tak van sommigen vanuit hier en het vage geschrijf van je man een gevoelige tik gehad. Weer zo’n oppervlakkig woord snoes maar lees tussen de regels de diepe ondergrond.

 

En toch blijf ik optimistisch ondanks al het onzekere, al het geouwehoer van Jan en Alleman. Ik probeer je een verklaring te geven maar ik verkondig geen evangelie hoor.

Eerst een innige koes.

Heb jou even in de bloemetjes gezet, een prachtige heerlijk ruikende roos en een takje groen in een limoflesje bij je foto op mijn kastje gezet.

 

Samen de dingen in groot verband bekijken

Kijk Jank, het oorspronkelijke plan was dat er dit jaar gestart zou worden met onze aflossing, de EM In z’n geheel. Dat is tijdelijk stopgezet door de binnenlandse onlusten in de Repoeblik.

Nu gaan wij samen de dingen in groot verband logisch bekijken.

Is er kans op actie? Ja. Wat kan dat voor gevolgen voor ons hebben? De eerste maanden geen verandering omdat wij een eigen, groot patrouillegebied hebben waar we niet zomaar uit kunnen stappen.

Volgende week komen onze aflossers er in ons gebied bij. Die zullen vrij zeker een paar maanden met ons meelopen. Dan is het al december. Komt er dan nog een actie dan is het nog zeer onwaarschijnlijk dat wij ingeschakeld worden.

 

Gevechtswaarde van de artillerie is afgenomen

Onze gevechtswaarde als artillerie is na twee jaar een stuk achteruitgegaan door het afknappen van vele mensen en materiaal. Wij raken overtollig en zijn een verhipt dure divisie door al het kader, vier officieren en zes onderofficieren met dienstjaren bij ongeveer 45 man waarvan 50% ongeschikt is voor zware dienst.

 

De kans dat wij worden ingezet is zeer gering. Als er maar een klein gaatje is dan wordt de EM zo snel mogelijk gedemobiliseerd. Vergeet niet dat uitstel voor ons ook langere diensttijd inhoudt voor onze opvolgers.

 

Dat moet voorkomen worden omdat het economisch niet uit kan. Holland kan niet hebben dat jaren achtereen de beste kerels drie jaar van hun kostbare tijd moeten geven voor de militaire dienst. De regering heeft ook de zorg dat het leger weer goed in de burgermaatschappij terecht komt en begrijpt heel goed de moeilijkheden kerels van 23 jaar weer herscholing of vakopleiding te geven. Alleen in de hoogste noodzaak zullen ze tot verlenging overgaan.

 

Wordt het geen actie dan zijn wij zodra de nieuwe troepen zijn ingewerkt overtollig en worden we zo snel mogelijk afgevoerd.

 

Er zit natuurlijk een paar maanden verschil tussen de eerste en de laatste groep. Het praatje juni, juli is onlogisch en ik reken nog steeds op het voorjaar 1949. Daar is nog speling van een paar maanden. Nu is alles nog onzeker maar ik ga ervan uit dat wij over anderhalve maand vrij zeker kunnen zeggen welke maand we naar huis gaan.

 

Zelfs wanneer het eerdaags wel tot actie komt dan geloof ik nog dat onze vertraging mee zal vallen.

Dit schrijf ik niet om jouw moed in te spreken schattenbout maar omdat ik het meen en het logisch is.

 

Opdonder door geruchten

Altijd heb ik zoveel mogelijk geschreven zonder er doekjes om te winden, jou eerlijk mijn kijk op de zaken en mijn mening geschreven. Vaak heb ik ook een opdonder gekregen van gaande geruchten maar nooit heb ik deze dingen direct geschreven omdat ik eerst beter op de hoogte wil zijn. Daardoor hoorde jij het vaak eerder via anderen waar je niets mee opschoot omdat er geen touw aan vast te knopen is.

Ik wil je graag een algemeen overzicht geven maar ik weet niet hoe ik je alles begrijpelijk inzichtelijk kan maken. Ik ben ook maar een heel klein radartje in het geheel.

 

Sociale voorlichting over na de demobilisatie, werk, huis

Kapitein Plaat is gekomen om een toespraak te houden over de sociale voorlichting. Hij is hier bijna klaar. Alle jongens zijn klaar met hun vragenlijsten.

De toespraken zijn om ons op de hoogte te houden van alle mogelijkheden.

 

Bij de overheidsdiensten van het rijk en de gemeenten zijn er voor de doorsnee militair weinig vooruitzichten omdat er hoge eisen gesteld worden en de loonklasse laag is.

Er zijn betere kansen om bij particuliere bedrijven aan de slag te komen. Vooral in de bouwvakken, timmerlui, metselaars, schilders, smeden, elektriciens, loodgieters, behangers, stoffeerders en welke vakken er allemaal nog meer bij te pas komen.

De mijnen vragen veel werkvolk en hebben uitstekende lonen, sociale voorzieningen en pensioenen.

 

Er wordt sterk aangeraden een vak te leren omdat er een groot gebrek is aan geschoold personeel. De mogelijkheid wordt dan ook geboden om een herscholing of vakopleiding te volgen bij de Rijkswerkplaatsen, ambachtsscholen en grote bedrijven.

Zolang de leerling nog niet in zijn eigen onderhoud kan voorzien geeft het Rijk overbruggingsgeld. Het is niet hoog maar het is voldoende. De kerels moeten niet denken dat ongeschoolden direct volle lonen kunnen verdienen.

De bedoeling is dat ieder die wil met hard werken zuinig leven veel leren, in staat is een behoorlijk bestaan te veroveren.

 

De enkelingen die denken dat hun matje wel gespreid is hebben kunnen horen dat dit niet het geval is. Kantoorbanen worden dan ook sterk afgeraden behalve voor degenen die eerder al ervaring opdeden of zeker zijn de vereiste diploma’s te kunnen halen.

 

Als al die distributieambtenaren ontslagen worden is het aanbod groter dan de vraag.

Voor de boerenjongens is er heel weinig kans op een eigen bedrijf in Holland. Het is mogelijk om na een paar jaar als grondwerker in de Noordpolder een eigen bedrijf te verschaffen maar dan nog blijft er een overschot van duizenden kerels met dezelfde wensen.

Daarom wordt flinke kerels aangeraden te emigreren naar Canada, momenteel het beste land daarvoor. Ik geloof dat velen daar gebruik van zullen maken, het geldt alleen voor de landbouwers.

Voor niet-landbouwers zijn de grenzen praktisch gesloten tenzij er goede connecties zijn en aangetoond wordt dat slagen mogelijk is.

 

Huisvesting na de demobilisatie

De huisvestingskwestie die voor ons van belang is. De burgemeesters hebben opdracht gekregen gehuwde militairen alle mogelijke hulp en voorrang te verlenen. Ook de jongens die binnen het jaar in ondertrouw gaan genieten dezelfde voorrechten.

 

Natuurlijk staat er niet voor iedereen een huis klaar, de ene streek heeft veel groter woning te kort dan andere, denk aan de geteisterde oorlogsgebieden.

 

Er worden ook geen mensen voor op straat gezet maar de militairen die zolang van huis en haard moesten missen komen bij verhuizingen en sterfgevallen het eerst aan de beurt. Dat is fijn schat.

 

Hoe kunnen wij geholpen worden

Verder is er nog een demobilisatieraad die een vertegenwoordiger heeft op alle gewestelijke arbeidsbureaus om plaatselijk alle hulp en informatie te verstrekken.

De kapitein heeft ons niets wijs gemaakt maar eerlijk de voor en nadelen genoemd.

 

Hoe kunnen wij nu geholpen worden? In de eerste plaats een huis, ons huis.

Wat de rest betreft heb ik een groot voordeel omdat ik vakman ben en overal aan de slag kan.

Wil ik toch iets anders beginnen dan sta ik praktisch gelijk aan alle anderen die van begin af aan alles moeten leren. Daarom wil ik me eerst op de hoogte brengen van de schilderswereld. Dank liefste zo prachtig voor elkaar gekregen hebt dat ik de vakbladen hier krijg.

 

Ik kan meteen aan de slag, allemaal heel aardig maar ik wil niet langer door een ander gebruikt worden maar zelf verantwoording hebben en samen met jou iets opbouwen.

 

Ik heb er niets op tegen om een tijdlang knecht te zijn maar ik wil zelfstandig zijn om niet in slappe tijden meteen op straat geschopt te kunnen worden.

Als ik schilder blijf, dan als baas. Wordt het iets anders, idem.

 

Dat is nu nog niet te overzien maar wat het ook wordt, ik zal samen met jou werken, met plezier voor ons huisgezin.

 

Het doet soms zo’n pijn. Hoe heerlijk zal het straks zijn samen met jou en de kinderen aan tafel te zitten, samen alles te doen, samen een kindje verwachten, samen werken, samen gelukkig te zijn, echt tastbaar, echt zien en beleven. Dan barst ik bijna wanneer ik dat allemaal bedenk.

 

Zat toekomstplannen te maken snoes maar verdom…. Ik kan je nog zo weinig zekerheid geven. Maar één zekerheid krijg je, wij zullen gelukkig zijn, heel gelukkig.

 

Schurftige kinderen tussendoor

Verhip daar komen weer een paar schurftige kinderen, twee meisjes van 14, 15 jaar met half verrotte benen. Ze stinken een uur in de wind. Wat moet ik doen?

Ik heb hen netjes op hun hurkjes gezet, wachten tot ik klaar ben. Dan toch maar weer even helpen.

 

Op m’n donder, liefde dwars door de onmogelijke moeilijkheden heen

Wat is het leven moeilijk, wat heb ik het moeilijk gemaakt. Jij gaf mij op m’n donder en ik had het verdiend. Soms kun je me wel vermoorden. Ik begrijp het. Van jou kan ik alles verdragen. Alles wat jij schrijft komt uit het diepst van je ziel, uit je diepe liefhebbende hart.

 

Hoe groot moet jouw liefde zijn dwars door alles heen. Vaak kun jij mijn vurige, sterke liefde niet in mijn harde brieven lezen.

Vaak zak ik af en is het of ik alles van jou niet kan begrijpen. Dan schrijf ik houd moed schat, die laatste maandjes komen wij ook nog wel door, het valt wat mee….

Maar god wat is het moeilijk juist ook omdat we zo liefhebben.

 

Ik jou iets verwijten? Nooit, ik kan het niet en er is niets. Goddank mag ik straks DV veel goed maken. Al zou jij mij verstoten dan nog zou ik jou blijven liefhebben, ik kan niet anders.

Het waarom van onze liefde is niet te begrijpen. Het is diep en dwars door de onmogelijke moeilijkheden heen, we kunnen niet anders.

 

Al moet ik hier nog twee jaar zitten dan zou ik nog vechten door de kracht van die liefde én overwinnen. Ik ben oergelukkig, zomaar omdat ik lief mag hebben, omdat ik jou heb en onze kinderen.

 

De bijbel is een raar boek, toch heeft Paulus gelijk. De liefde hoopt, gelooft en verdraagt alle dingen. Schat ik hou op, ik heb je zo allemachtig veel te vertellen maar ik weet niet hoe.

 

Morgen gaan we weer terug naar beneden naar Kasomalang. We hebben er allen geen puf in maar de anderen zijn nu aan de beurt. De knyntsje dagen binne wér oer (vrije en zorgeloze dagen zijn voorbij).

Daaag schatten, XXX.

December 11, 2018

Schurft, schurft, schurft

Goedenavond lievelingen, een innige zoen en omhelzing. Was vandaag ook alles goed bij jou?

Hier alles best schat. We zitten hier prachtig en rustig. Vanochtend om vier uur een patrouille eruit om samen met Kasomalang een kampong te doorzoeken. Niets opgeleverd. De mannen waren er en dat is een goed teken. Zij die er vandoor dan is er iets niet pluis. Weer voor niets maar dat is niet erg.

Hoe anders is de algemene stemming hier in Bukanagara in vergelijking met beneden. Veel minder gekanker en veel meer samenwerken. Ik wou dat ik hier langer dan een maand kon blijven.Lees verder…

October 1, 2018

Van Kasomalang naar Bukanagara

 

Koninginnedag, de grootste zuurpruimen brulden van het lachen, niemand dronken

Mijn allerliefsten!!

Heb in twee dagen niet geschreven en ook geen post gehad, lang hè? Hoe heb jij het gehad, heb je feest gevierd met de schatten? Was je gelukkig meiske? Een alles zeggende zoen omdat jij mijn grote liefste schat bent. Hoogdravend? Nee hoor, het is zo!
Lees verder…

July 16, 2018

Ik ken jou inderdaad beter dan jij jezelf kent snoes

 

[Noot: wat een leafde, wat in herkenning nei mem ta. Oe jakkes.]

 

Een beetje vriendschap betekent niet jezelf in je hart laten kijken schat. Jouw hartsgeheimen zijn te diep om die aan een ander behalve mij toe te vertrouwen. Jij voelt dat zelf wel aan poppi, de een vertel je meer dan de ander.

 

Dat jij vaak hartsgeheimen aanhoort komt omdat jij hartsgeheimen kunt bewaren. Het is voor jou heel moeilijk schat om met een ander te ‘praten’ omdat het vaak over onderwerpen gaat die jou niet interesseren. Ga de gemiddelde dagelijkse gesprekken maar na. Is het dan niet vaak lullen als een kip zonder kop? Nog duidelijker Jank, jij staat innerlijk ver boven het gemiddelde, waar Jank!! Om met allemaal te kunnen praten zou je je eigenlijk ook even gemiddeld moeten worden zonder zelf te veranderen. Dat is moeilijk schat. Je bent dan gauw geneigd jezelf een beetje af te sluiten. Of het egoïstisch is? Ja en nee.

Ja als je jezelf zoveel hoger voelt. Zijn en voelen is verschillend Nan.Lees verder…

June 19, 2018

NIOD archief en bibliotheek

Brieven tot en met juli 1948 zijn overgedragen aan het archief van het NIOD. De eerste 20 blogs en de toegevoegde blogs 01 en 02 (Over Taboe in het theemeubel en wat vooraf ging) als Pdf’s gemaild naar de Bibliotheek van het NIOD, ze worden opgenomen in de collectie.

De rest van de blogs en de nog volgende blogs moet ik nog in Pdf’s overzetten en mailen. Tot aan december 1949. Dan zit het erop en ga ik aan de slag met een boek of documentaire Taboe in het theemeubel of… komt tijd komt raad.

 

 

Alle brieven
Augustus 1948 t/m december 1949

 

En dan nu de draad weer oppakken, verder met mijn vaders verhaal, de tweede helft van juli 1948 Lees verder…

June 13, 2018

De brieven weer uit de bamboemanden, uit het theemeubel

 

 

Dinsdag 12 juni 2018 heb ik de brieven van mijn vader naar het archief van het NIOD gebracht. Het is heel vreemd. Dit is een wezenlijk deel van onze familiegeschiedenis, meer dan 65 jaar in een kastje opgesloten.

Het theemeubel dat mijn vader maakte, cadeau voor de verloving met mijn moeder. De kast was een meubelstuk in ons ouderlijk huis. Er stond een tinnen theestel op, het werd nooit gebruikt want er kwam een rare smaak aan de thee.Lees verder…

May 30, 2018
Bamboemanden en een oude schoenendoos

 

Alle brieven in de manden en oorspronkelijke schoenendoos

 

Brieven, theemeubel én manden

Blog 75 van Taboe in het theemeubel gaat over het uitstel van de afspraak met het NIOD. Het overdragen van mijn vaders brieven moest wachten. De reden is dat de bamboemanden waarin mijn vaders brieven in het theemeubel werden bewaard niet meer bij mij thuis waren.

 

Net voor ik met mijn steekkarretje en mijn ‘archief’ met de brieven die verwerkt zijn met de schoenendozen naar Amsterdam toog, viel het mij net op tijd in. Een soort flashback maar dan de andere kant op. Nog voor de overdracht aan het archief van het NIOD moest ik natuurlijk foto’s maken van alle brieven, ín de manden, ín het theemeubel. Zo werden ze immers meer dan 65 jaar bewaard.

Eerder had ik wel de brieven en de manden thuis maar nog geen theemeubel, later had ik de brieven en het theemeubel in huis maar geen manden meer. Lees verder…

March 13, 2018

 

Foto’s thuisfront, Janke, Wim en Zus

 

Janke en de mollen

 

Foto’s van memmi met de schatten vind ik het mooist. Wat hebben wij heerlijke prullen, ik raak niet uitgekeken op mijn kleine schatten. Ja memmi ik vind ze mooi, zo mooi dat ik het niet kan vertellen. Dat zijn mijn kinderen, onze schatten Kantsje, ik weet niet meer.

Wat zijn ze gegroeid. Vindt Zuske het fijn achterop de fiets? Wat heeft ze een lekker kuifje. Wat kijkt ons baasje ernstig. Een heerlijk groepje, mijn lievelingen. Morgen verder.Lees verder…

March 7, 2018

 

 

Verhalen

rijzen langzaam

uit bamboemanden

 

herschreven

zoals het was

 

voor nu en later

 

 

Brieven later naar het archief van het NIOD

Vandaag zou ik mijn vaders brieven naar het archief van het NIOD brengen.

Lees hierover ook Over Taboe in het theemeubel.

Het gaat om de brieven van 1943-1945, 1946, 1947 en 1948 tot en met juli. De lading van juli 1948 tot en met december 1949 houd ik thuis in het theemeubel net zolang ook deze tot blogs zijn verwerkt.Lees verder…

November 27, 2017

Kasomálang, de onrust neemt weer toe, er zijn in Holland zo ontzettend veel mensen die zich geen voorstelling kunnen maken van het leven van de militairen hier, 452ste brief, een dagboek zoals nooit geschreven, de grote wereld is onrustig en wacht in spanning af

 

nieuw kaki pakje

Lees verder…

October 17, 2017

Mijn ouders hebben het zwaar. Er is iets meer tijd verstreken tussen het overlijden van mijn moeders vader en de harde realiteit is tastbaar.

Mijn vader is machteloos en laat zich voor het eerst wegzakken. De drank die hem later uiteindelijk de das omdoet, het begint hier. Mijn moeder is overspannen door alles wat er gebeurd is en gebeurt.

Het is pijnlijk om te lezen hoe enorm moeilijk zij het beiden hebben. Ik twijfel of ik dit weer moet geven. In zekere zin is het herhaling van wat eerder ook al uit de brieven te lezen viel. Maar het is nu zoveel intenser. Het geeft heel goed weer wat het voor hen betekent om ook met deze thuisomstandigheden zo heel ver van elkaar weg te zijn.

En wat de gevolgen daarvan zijn.Lees verder…

August 15, 2017

Brief 47, 1 april

Liefste lievelingen. Gister geen post. Hoe is het nu, kun je er tegenop?

 

Weer een maand voorbij, weer een maand dichter bij huis. Maart was een maand van rouw maar wij zijn weer een maand voor elkaar gespaard gebleven.

 

Schrijf mij gauw alles want ik ben ongerust, vaak bang. Kan ik je nog helpen ook bij dit grote verdriet. Slaat dit je niet helemaal te neer in wanhoop?

Ik ben dicht bij je, ik kan je niet missen, je moet volhouden en sterk zijn voor jou, voor mij, voor onze kinderen.

Wist ik alles nu maar.

Lees verder…

June 12, 2017

 

 

Betsche en Wieger Veenema
Wynsen en Afke Bruinsma

 

Gedachten over de toekomst, een mokerslag

Mijn ouders schrijven de afgelopen maanden veel over hoe het straks zal gaan wanneer mijn vader weer thuiskomt. Zij zijn het lang niet over alles eens. Mijn vader wil liever niet zijn vak als huisschilder oppakken en zeker niet samen met zijn vader Wynsen Bruinsma, ook huisschilder omdat er dan te weinig inkomsten zijn voor twee huishoudens. Hij vertrekt liever uit hun geboorteplaats Raard, waar ook beide grootouderparen wonen. Hij ziet er geen toekomst voor zijn gezin. Zij blijft liever in de buurt van haar ouders wonen.Lees verder…

May 18, 2017

Waar blijft de start van de vliegende eindspurt?

De vernieuwde website is in de lucht en waar blijft de voortvarende vliegende eindspurt eigenlijk?

Afgelopen periode rond 5 mei Bevrijdingsdag heb ik mijn nieuwe gedicht Taboe in het theemeubel als onderdeel van de feestelijkheden op verschillende plaatsen voorgelezen en er mooie reacties op gekregen.

Ik had het pas vlak voor deze gelegenheden afgeschreven.

Lees verder…

April 11, 2017

 

De nieuwe website is klaar!

Met trots plaats ik blog 67 op de vernieuwde website! Technische hobbels met het plaatsen van foto’s in de blogs en verschillende regelafstanden en lettergroottes met een eigen leven zijn verleden tijd!

Mark Lonissen heeft de website stevig onder handen genomen en deze compleet vernieuwd. Ik ben er heel erg blij mee.

 

Zo kan de lange eindspurt van Taboe in het theemeubel op nieuwe vleugels echt los.
Lees verder…

February 14, 2017

Wie de chronologische volgorde in het verhaal Taboe in het theemeubel wil aanhouden leest vóór blog 66 eerst (nog eens) blog 57 en 58 over de eerste en tweede helft januari 1948. De brieven van november en december 1947 waren spoorloos vandaar dat ik al in januari 48 beland was nog voordat 1947 was afgerond. Toen ik de brieven gelukkig vond heb ik eerst die periode in blog 61 tot en met 65 verwerkt.

 

Goddelijk dilemma, ik schiet een mens neer en leg er een lapje op, eeuwige cirkelgang van het leven

Lees verder…

January 31, 2017

Verlof in Bandoeng, kerstfeest, vrede, blijdschap, oorlog, dood. Ter plekke doodgeschoten. En je foto…

Kerstfoto 1947, Kanne wat ben je mooi!

Bandoeng, ik ben hier razend onwennig

Hoe hebben mijn schatten het vandaag? Ik laat je deze week een beetje in de steek. Ben je echt gelukkig, heb je nog goede moed ondanks deze briefjes van mij die je niet helpen? Zeg hier niks op poppie want het is zo. Je leest niets anders dan over mijzelf en hoe ik mij hier vermaak en telkens bij al het moois denk, konden wij hier maar samen van genieten zoals zovelen hier.

Lees verder…

January 17, 2017

 

Theemeubel bij mij thuis, mijn vader is geboren op 17 januari 1916

 

Het meubel met paneel bij mij thuis

Even terug naar het begin. De meer dan 7000 kantjes dun briefpapier die mijn vader aan mijn moeder schreef tijdens zijn naoorlogse verblijf in Indië. In bamboemanden in het theemeubel bewaard. Het theemeubel dat mijn vader voor zijn liefste maakte ter ere van hun verloving. De brieven die vroeger in de manden in het linker kastje van het meubel, achter slot en grendel lagen. Lees eventueel meer bij Over Taboe in het theemeubel.

Lees verder…

September 26, 2016

Over oorlogsmisdaden in Indië BUITENHOF, 25 september

met Anne-Lot Hoek en Peter Romijn 

Terwijl ik me klaarmaak om met de hond naar buiten te gaan vang ik een opmerking over oorlogsmisdrijven in Indië op. Ik val halverwege in bij Buitenhof waar Peter Romijn en Anne-Lot Hoek aan tafel zitten. Pas de laatste tijd komen er publicaties uit die expliciet over oorlogsmisdaden in het na-oorlogse Indië gaan. Een onderwerp dat tot voor kort geschuwd werd. Excessen, OK maar structureel geweld tot en met oorlogsmisdaden aan toe? Niet dat het niet bekend zou zijn maar het echt onderzoeken en beschrijven? De mantel der verdoezeling afgelegd?

Lees verder…

June 20, 2016

Verloren brieven november en december 1947

De brieven van november en december 1947 zijn boven water. Mijn moeder heeft gereageerd op een incident dat is beschreven in blog 57 onder de kop Verruwing, voorzichtig met schatten, de brulaap en brieven als kranten.

Een gebeurtenis die mij schokte en die ik ook begreep en dat verbaasde mij niet. Is dat feit op zich weer schokkend? Ik nam die gebeurtenis zonder verder commentaar op in de blog. Het illustreert optimaal de verruwing van de mannen in het algemeen en van mijn vader in het bijzonder. Neemt met de toenemende verruwing het begrip ervoor evenredig toe? Wat is uiteindelijk nog acceptabel, wat niet meer? Mijn moeder vraagt in haar brieven van begin november ’47 naar het grove incident. Ik vond het al vreemd dat ik niks vond waaruit bleek dat zij op deze actie terugkwam. Gelukkig blijkt dat zij dat wel doet.

Lees verder…

June 2, 2016

Tussentijd

Mijn laatste blog is op 15 augustus 2015 gepost. Dat is een lange tussentijd zonder taal noch teken over Taboe in het theemeubel. In blog 58 schreef ik dat de brieven van november en december 1947 misten. Wat ik er niet bijschreef was dat ik daar wel blij mee was in zekere zin, dan schoot ik lekker op. Ik realiseerde mij dat dit een teken aan de wand was. Taboemoe?

Intussen zijn we in juni 2016 aanbeland. In de tussenliggende tijd heb ik met stadsgenoot Kees Hocque Gorcum doorkruist. Een tocht door de stad waarbij ik zijn verhalen, jeugdherinneringen uit de jaren 50 – 60 optekende. De tekst ligt nu bij een groepje lezers. Vinden de lezers het boek interessant ook voor buiten Gorcum dan zoeken wij een uitgever. In het andere geval geven wij het boek in eigen beheer uit. Een welkom intermezzo.

Ik heb geen moment getwijfeld of ik door zou gaan met de brieven en Taboe in het theemeubel. Een afleiding als deze geeft weer frisse moed. De brieven uit november en december ’47 zijn boven water. De nummering loopt dubbel, zo zijn ze op een andere plek in het archief, de schoenendozen terecht gekomen. Blog 58 en 59 gingen over de periode januari 1948. Ik heb de brieven van februari 1948 inmiddels gelezen maar nog niet omgewerkt tot een blogtekst.

Eerst ga ik nu de eerdere vermiste brieven uit november en december 1947 lezen, verwerken en plaatsen in Taboe in het theemeubel.

Wordt vervolgd.

August 15, 2015

Ik noem het de burgerlijke stand, velen hebben al een kruisje, wij zijn bijna oerang tani mee

-Patrouilles, gevangenen, doden, routine, kamp opknappen, dagelijkse zaken, het immense contrast tussen strijd en leven. Steeds denk ik dat er een evenwicht ontstaat, hoe barbaars ook. Dat ik blijf lezen, alles lees maar minder veel weer hoef te geven, herhaling op herhaling is niet nodig. Sprongen naar een nieuwe fase. Maar dan stuit ik steeds weer op het verglijden, weer een nuance verschil in hoe het leven beleefd wordt.

Het lukt me niet om grote delen over te slaan. Als ik stukken oversla lijkt het alsof het leven schoksgewijs voortgaat. Dat is niet zo. De foto van de gevangenen van de D-batterij had ik eerder geplaatst en komt in twee fotoalbums voor, het rode en het album met de aquarel. In dit laatste album staat er een bijschrift bij de foto. Nu, met de tussenliggende tijd, komt die tekst in een heel ander perspectief. Van mild schertsend naar rauw dodelijk.

Lees verder…

June 18, 2015

Waar zijn de brieven van november en december 1947? Extra velletje in postblad, voorbestemming of niet, maakt niet uit het dendert toch wel door

De brieven van november en december ’47 missen, behalve een enkele kerstbrief. Of Klaas rechtstreeks van het rustige Elburg naar de nieuwe stek bij Paboearan gaat of via zijn laatste standplaats in Soekamelang is onduidelijk. De abrupte overgang in de brieven stemt overeen met de omslag van het ‘vredige’ Elburg naar het extreme Paboearan.

Vanaf Paboearan schrijft hij verplicht op luchtpostbrief vellen. Kleinschrift, heeft hij geoefend om meer tekst kwijt te kunnen. Hij sluit er een dubbelzijdig beschreven luchtpostvelletje in, wat niet mag. Maar anders is er wel erg weinig ruimte.

– Het extra vel papier dat ik steeds mee stuur snij ik zelf op maat van RVA-papier. Gelukkig heb ik er nog geen moeilijkheden mee gehad want we mogen alleen het enkele luchtpostvel gebruiken. –

 

Luchtpostbrief

Lees verder…

March 25, 2015

Fabriek, spoorlijn, gevangenen, saja orang tani toean

De hele dag in het zweet des aanschijns gewerkt en laten werken aan de rails. Ook weer met behulp van gevangenen, die aan mij een goede baas hebben. We hebben een verbinding gemaakt, een klein maar moeilijk stukje s-bocht van rechte rails. Rails laten zich slecht buigen, met een ijzerzaagje moesten we stukjes door veilen en er tussen prutsen. Toch hebben we het weer gefikst en plezierig samen gewerkt. Morgen beginnen we met het laatste stuk naar de bron, daar zit wel een week werk aan.

Lees verder…

January 13, 2015
Rijstpellerij

Kruisje op de kalender

Weer een dag om, weer een kruisje op de kalender en weer een heerlijke liefdevolle brief van jou. Ik probeer je zo goed mogelijk duidelijk te maken waar ik uithang. Vraag anders een landkaart van Oost-Indië bij een boekhandelaar in Dokkum. Wij zitten in kleine plaatsjes die niet in het nieuwsbericht voorkomen.

Lees verder…

November 24, 2014

Opstaan, wassen, eten, lezen, schrijven, kletsen, schaken

Achter het hospitaal ligt een kampong. Ik mag er weer even uit en ben samen met een andere patiënt op sloffen en in pyjama een kijkje wezen nemen. Heb wat shag gekocht en een tros bananen. De mensen zijn vriendelijk en de kampong ziet er netjes uit. Een heel verschil met Soekamelang. De mensen zitten iets beter in de kleren, de gezondheidstoestand is ook beter.

Verder is het weer hetzelfde, opstaan, wassen, of niet, eten, lezen, schrijven, kletsen schaken. Ik krijg nog allures want ik geef ze allemaal voor de broek. Weer eten, mandiën enz. tot we weer gaan slapen. De radio staat de hele dag tot 22.30 uur te spelen, dan stopt het strijdkrachtenprogramma uit Bandoeng en horen we tot slot het Wilhelmus. Als er een mooi stuk muziek is luister ik. Er is weinig nieuws. Weer een gesneuvelde aan onze kant.

Lees verder…

October 21, 2014

Rustig en klusjes in Soekamelang

Vandaag een rustige dag, geen patrouilles. Een paar dagen geleden een van de vele varkens die hier rondlopen geschoten. Zo’n stukje spek smaakt lekker hoor, we hebben gesmuld van erwtensoep met zwijntje. De opper had een blik ananas en die hebben we met een blik dikke melk (net room) burgermeester gemaakt, laten wij ook eens een enkele keer smikkelen, daar knapt een mens van op.

We hebben een stel Chinezen in bescherming genomen, ze werden bedreigd door de rampokkers en durfden niet langer in de kampong te blijven. Hun huizen zijn leeggeplunderd en een groot deel is in brand gestoken. Ze hadden genoeg voeding bij zich en redden zichzelf. Gelukkig zijn ze weer weg, weer een zorg minder. Een jongen is achtergebleven en speelt een beetje voor djongos. ‘k Heb hem alle schoenen en de enkelstukken en koppels laten poetsen. Hij is erg gewillig maar poetst het liefst wapens want hij wil bij het Indische leger, zodra er reisgelegenheid is gaat hij naar Batavia.

Lees verder…

September 17, 2014

Strak Taboe eerst en dan de rest

Ik ben halverwege augustus 1947 met lezen. Tot zover dan het bijhouden van de tijd toen in het nu. Het zij zo. Misschien haal ik de tijd in met een flinke spurt of misschien gaat het zo als het gaat. Het idee om over twee jaar met ‘het boek Taboe in het theemeubel’ uit te komen, ongeveer haalbaar wanneer ik de tijd synchroon weet te houden, is hoe dan ook aantrekkelijk. Een stip op de einder, daar ergens en dan is het klaar. Vreemde gedachte.

De planning sneuvelt voortdurend bij weerbarstige zaken in het nu, die op een of andere manier steeds voor weten te dringen. Als ik daar nou eens een stokje voor steek, strak Taboe eerst en dan de rest.

Lees verder…

August 4, 2014

Mijn moeders verjaardag, 4 augustus

Het is vandaag 8 augustus 2014. Genieten van het zonovergoten Rhodos. Al is het genieten momenteel meer gebaseerd op de met aircolucht gevulde hotelkamer. Ik sjoemel met de plaatsingsdatum. 4 Augustus is de verjaardag van mijn moeder en dit is de eerste keer dat zij daar zelf niet meer bij is. Ik heb de tweede helft van de juli- ’47- brieven meegenomen, met het oog op gelijke pas houden met de tijd in de brieven en het hier en nu.

Vier dagen geleden las ik brief 31, 26 juli ’47. Ik lees: mijn liefste jarig vrouwke en onze kleine lieve schatten!!!! Daar ben ik weer en een heel stuk opgeknapt. Ik hoop dat je deze brief op je verjaardag krijgt. Vandaag ben ik nog dichter bij jou mijn jarig vrouwke, een gelukkige dag en gods zegen. Voel mijn stevige handdruk en mijn andere arm om je schouder. Knijp die kleine schatten van ons maar even en denk dat ik het ben, kalm aan hoor.

Lees verder…

July 10, 2014

Het is bijna 10 juli, trouwdag

10 juli 1946

Mijn lieve dierbaren. Nog negen dagen en wij gedenken onze trouwdag, de gelukkigste dag van mijn leven Jank, toen werd mijn kleine lieve meiske mijn eigen vrouw en schat wat heb je me gelukkig gemaakt. Jij blijft mijn mevrouw hoor, nergens om, maar volgens mij betekent het mijn vrouw. Wij kunnen god danken dat hij ons die twee jaar gespaard heeft. Hij heeft ons rijk gezegend in elkaar en in onze schatten. En nog, nu wij van elkaar gescheiden zijn geeft hij ons iedere dag opnieuw alles wat wij nodig hebben. Laten we danken en bidden dat hij ons ook verder leidt op onze levensweg die wij vaak zo moeilijk vinden.

Lees verder…

June 30, 2014

Foto’s van het thuisfront

 

Mijn lievelingen, juni 1947

O Nanneke, wat heb je me heerlijk verrast met de prachtige foto van mijn lievelingen. Hoe moet ik je daarvoor bedanken, wees blij schat dat je even niet hier bent want je zou het niet overleven. Ik zit er steeds naar te kijken, wat zien mijn poppen er heerlijk uit, mijn vrouwke, mijn jonkje en famke. Jij bent mooi met je jurk en nieuwe kapsel en dan die kleine jongen van ons. Dat hij zo was wist ik niet memmi, wou hem wel opvreten. Moet je kijken hoe vertrouwelijk hij zijn armpje op jouw schouder heeft en met zijn andere pootje zusje voorzichtig aait en dan die toet en kuif. En die kleine meid van ons met haar heldere kijkers en lief tevreden gezichtje en wat is ze al gegroeid. Memmi is gelukkig en ik kan het op je gezicht lezen.

Lees verder…

June 26, 2014

21 juli

 

Veldboeket voor Mem

 

Memke, ús memke is overleden

Het is zover. Mijn moeder is overleden. Negenentachtig jaar oud. Het is goed. Zij heeft zolang geleefd dat haken en ogen uit het verleden allang geneutraliseerd zijn. Haar blijde glimlach, haar veerkracht tot op het allerlaatst, haar grote liefde die er altijd was, ook al kon ik die een tijd geleden misschien niet zien. Het is goed, zei ik een paar dagen voordat ze ging, je hebt het goed gedaan. Woorden die ik niet voor het eerst zei en daarvoor jarenlang niet kon zeggen.

Lees verder…

February 28, 2014

Foto’s, handel, geldsmokkel en briefcontrole 

Mijn dierbare vrouw en lieve kleine kinderen. Nog een paar dagen dan ben ik hier acht maanden, twee keer zolang als mijn opleidingstijd in Engeland. Schrijf met een nieuwe Parkerpen, gister kwam de luitenant me vertellen dat ik voor f 14,- een pen bij hem kon halen. Het is een prachtig pennetje, klein maar fijn, schrijft dun en is doorzichtig zodat ik kan zien hoeveel inkt er nog inzit. Nu moet ik nog mooi leren schrijven. Ik schrijf net zolang totdat het licht om tien uur uit gaat.

Ik ben het met je eens dat het slecht schrijven is wanneer ze om je heen zitten te praten, ik heb het smoor wel eens in wanneer ze me aan m’n kop zitten te zeuren, ik moet vaak horen, jij met je eeuwige geschrijf. Dat is mijn mooiste bezigheid.

Lees verder…

December 16, 2013

Heerlijk naar Depok

Prachtige natuur bij Depok

Ik ben naar Depok geweest. Was een prachtige reis, heerlijk weer en een schitterende natuur. Ik heb volop genoten en een paar foto’s gemaakt. Depok ligt ten zuiden aan de weg naar Buitenzorg. De weg was prima op kleine gedeelten na. We hadden een flinke vaart met 4000 kg eigen gewicht aan pantserwagen, een schoutkar. In de buurt van Depok moesten we klimmen, daar lopen de wegen soms zigzag omhoog, langs diepe ravijnen, de sawa’s liggen trapsgewijs tegen de heuvels aangeplakt.

Lees verder…

December 5, 2013
Verboden boek van Alfred van Sprang: twee jaar is het uiterste

 

Drie jaar is te lang

Een van mijn neven volgt Taboe in het theemeubel, ik weet dat nog niet zo lang. Laatst sprak ik hem en zijn reactie ontroerde me. Hij sloeg precies de spijker op z’n kop waarom ik überhaupt met Taboe in het theemeubel ben begonnen.

Hij vertelde dat hij heel veel van mijn vader hield. Hij herinnerde zich een gesprek dat hij met een van mijn zussen, en later met mijn vader erbij, had.

‘Het gesprek kwam op je vader. Je zus had het idee dat ik nogal een romantische kijk op jullie gezin had en dat zei ze dan ook, je moet niet denken dat het allemaal bij ons zo fijn was in het gezin, jij ziet alleen maar één kant, de mooie kant.

Lees verder…

November 9, 2013
Trouwtekst

 

In de tweede helft van mei ’47, komen tijdens het lezen verschillende thema’s naar voren. Van toen en actuele van nu, zoals zo vaak loopt dat door elkaar. Het verbaast me iedere keer hoe de dingen in de loop van tijd terugkeren, hetzelfde zijn maar door het tussenliggende tijdsbestek, in ander licht, van karakter veranderen. Tussen het ene moment van vroeger en de terugkeer in het heden, liggen eonen levenservaring, steeds in verschuivende nuances, gerangschikt om herontdekt te worden. Zo kan die wel weer. Tijd om weer eens een gedicht te maken misschien.

Lees verder…

November 3, 2013

 

 

Mijn vader heeft sinds mei ‘47 een eigen fototoestel en maakt regelmatig foto’s. De kwaliteit van de rolletjes of van de afdrukken laat vaak te wensen over. Toch zijn er mooie foto’s bij en ook als ze van slechte kwaliteit zijn, tekenen ze ook daardoor het tijdsbeeld. Soms mislukken rolletjes helemaal, soms stuurt mijn vader de negatieven naar mijn moeder om afdrukken te laten maken in Dokkum, dat is goedkoper, soms laat hij ze in Batavia afdrukken. Altijd alles dubbel, één voor haar, één voor hem én voor maten die bijbestellen.

Lees verder…

October 4, 2013

Het is een jaar geleden dat mijn broer overleed, de derde van ons achten, veel te jong. Sinds het vonnis over hem werd uitgesproken, stuurde ik hem iedere nieuwe aflevering van de blog Taboe in het theemeubel, per post. Flessenpost bijna.

Enkele opvallende, door zijn brieven voor ons nieuwe, zichtbare kanten van mijn vader – wat was hij lief en zorgzaam, hoopvol, opgewekt en ernstig tegelijk en hoe onzeker ook -, hielden we tegen het licht. Zijn stem uit het verleden, een spiegeling. Tussen alle verhalen en regels door, een geschenk. Ongelooflijk.

Lees verder…

August 4, 2013
Ode in veldboeket

Vandaag wordt mijn moeder 89 jaar. Ik heb net een bosje siererwt en Oost-Indische kers in een vaasje op de tuintafel gezet. Geen enorme bos veldbloemen zoals zij vroeger kreeg, zeker wanneer we met vakantie waren op Schiermonnikoog. Wel een kleinood, een soort ode aan haar doorzettingsvermogen, haar levenskracht, haar kunst het leven te nemen zoals het komt.

Lees verder…

July 23, 2013

Vijf schoendozen x 250 brieven x drie, dubbelzijdige velletjes =

7500 dichtbeschreven kantjes, groet uit het hiernamaals

Archief met de brieven uit Nederlands-Indië

Vandaag, 23 juli, werk ik de teksten bij in het album op Facebook, waar ik foto’s plaats bij de blog Taboe in het theemeubel. [Noot: het lukte een tijdlang niet om foto’s in de blogs te plaatsen. Vandaar het album op FaceBook] Ik schrijf onder de foto’s bij welk blog ze horen. Omgekeerd schrijf ik op de website welke foto’s bij de blog’s horen. Dat had ik niet consequent gedaan en ik zie dat het onoverzichtelijk is. Ik switch tussen blog en het album op FaceBook en dwaal soms af en kom weer terug.

Lees verder…

July 10, 2013

Gesneuvelden draaien zich om, ende dispereert niet

Aquarel Indië Herinnering ’46

Gistermiddag (25 maart ’47) was de ondertekening van de overeenkomstJe maintiendrai?? Merdeka!!! De gesneuvelden keren zich om in hun graf maar ik zeg maar zo, met het devies van de tweede divisie: ‘Ende dispereert niet’, wanhoop niet, god staat achter ons.

Alle troepen moesten binnen blijven en de wachten werden verdubbeld, snap jij het? Het is toch vrede? Ik stop hierover hoor, anders maak ik mij nog kwaad. Indië viert feest of rouwt, ’t is maar net hoe je het bekijkt. Vandaag wordt er niet gewerkt geloof ik, het is hen van harte gegund. Werken wil niet best als je dolblij of treurig bent.

Lees verder…

July 1, 2013

De radio, Indisch uurtje, herrie en voetbal Nederland België 1947

 

Hoofdzuster komt met een radio aansjouwen, misschien horen we nu eens wat nieuws. ‘k Geloof dat hier nog minder gebeurt dan in Friesland. Wat ik weet haal ik uit het Friesch Dagblad, die jij me stuurt. De artikelen over Indië lees ik niet, dat is geouwehoer.

De radio is weer verhuisd naar de voorzaal. Het kan me weinig schelen, het ding was te zwak voor deze zaal. Geef mij mijn Erres maar, daar zit meer leven in, laat hem maar eens brullen schat, misschien hoor ik hem hier. Dat de radio hier was stelde niet zo veel voor, van zo tot zo laat mag hij spelen en niet te hard zodat je de helft niet verstaat of hoort. Er werd ruzie over gemaakt.

Lees verder…

June 30, 2013

Wat de dokter zegt en ruzie met de zusters

Rembrandt, rondwarende geestelijke en gesputter in het lampetje

 

Zopas is dokter BM weer geweest. Hij zei, hé wat is dat lekker koud, waar hij het winterlandschapje, mijn laatste aquarel, mee bedoelde. Hij vroeg me of ik graag bij de troep was, natuurlijk daar voel ik me het best thuis, maar dan moet je gezond zijn. Ook vroeg hij mij of ik er voor voelde om er schilderlessen bij te nemen. Hij vindt het resultaat van mijn waterkrabbels wel goed, te meer daar ik het niet geleerd heb. Hij zou er eens over spreken met de betrokken instanties, wie weet schat maken ze me nog wel een Rembrandt. Het lukt misschien altijd nog beter dan soldaat, want daar ben ik meer lastig dan nuttig. Zo’n halve als ik hebben ze niks aan, en ik voel er zo geen flikker meer voor om als vijfde wiel aan de wagen te hangen.

Lees verder…

June 25, 2013

Of mijn vader even op wil schieten in het hospitaal, dan kan ik deze episode eindelijk afsluiten

 

Het moet nog gekker worden, ik wilde een laatste blog aan het hospitaal wijden, in totaal drie stukjes daarover leek mij mooi genoeg, en dan weer verder. Overzichtelijk.

Intussen is het meer dan een maand verder sinds ik de laatste blog postte, mijn vaders rugpijn is al lang over, de restpijn zit in zijn linkerbeen en hij ondergaat een experiment met bedrust en stoven in het oventje. Hij rolt van oorontsteking naar buikpijn en dysenterie, maar niet zo erg dat hij ervoor afgekeurd wordt, is meestal toch kiplekker.

Lees verder…

May 9, 2013

Mars en Venus, niets nieuws onder de zon

 

Regelmatig twijfel ik of ik ‘zomaar’ hele stukken van mijn vaders brieven, op internet nog wel, prijs kan geven. Meer dan 65 jaar een taboe en nu ineens in de openheid!

Maar. Gelukkig is er een hele grote maar die mij weer tot de werkelijke stand van zaken roept. Mijn moeder gaf mij toestemming met de brieven aan de slag te gaan. En, mijn vader in wezen postuum ook, ik droomde niet voor niets dat ik hem, in de droom als vogel met neergedrukte vleugels, middels letters zou bevrijden.

Lees verder…

April 19, 2013

Met rugklachten in het hospitaal te Batavia, vanaf februari 47

Aquarel hospitaalbed in Batavia ’47

 

Het bevalt me hier best, 

Mijn liefste schatten. Daar ben ik weer. Het bevalt me hier best schat. Ik zit nu in mijn pyjamajasje en witte gymbroek buiten te schrijven, het is lekker koel weer, een verse Player aan.

Lees verder…

April 3, 2013
Brieven in bamboemanden

Bijna vanaf het moment dat mijn vader in october 1946 in Indië aankwam, is hij bezig met het samenstellen van een pakket dat hij naar mijn moeder wil sturen. Zowel in Indië als in Nederland heerst naoorlogse schaarste. Mijn moeder schrijft in de brieven aan mijn vader, in de tijd toen hij in militaire training in Engeland zat, hoe moeilijk het is om bijvoorbeeld de babyspulletjes bij elkaar te scharrelen. Ze maakt heel veel zelf maar dan is het nog moeilijk om aan breigaren of aan stof voor lakentjes te komen.

Lees verder…

March 28, 2013

Klaas Bruinsma aan Pake en Beppe Venema,

en wat hij Janke vertelt. Reusachtige heilige bomen

 

Kebalen, 16 januari ’47

 

Vader en Moeder,

Allereerst wil ik Vader van harte feliciteren met zijn verjaardag en hoop dat hij nog lang voor ons allemaal gespaard mag blijven. Ook Moeder van harte gefeliciteerd. Wat moet ik eigenlijk meer schrijven. U weet alles van me door Janke. ‘k Hoop dat mijn krabbel op tijd is. Jank heeft me aan uw verjaardag herinnerd, anders was ik het vast vergeten en zonder haar zou ik mijn eigen verjaardag ook nog vergeten.

Lees verder…

March 19, 2013

Janus, hij roept ons met genever in het leger en flutterende kanonnen

Gister heb ik niet veel uitgespookt, wat op het kampwerk toegezien en even met de stukken aan het prutsen geweest. Toen ik gistermiddag m’n brieven zat te lezen, lekker in m’n stoel met de benen op de tafel, kwam er, schrik niet, een slang op de leuning van mijn stoel kruipen. We sprongen tegelijk van de stoel, de slang en ik. ’t Beestje was me te vlug af. Toen ik naar mijn bajonet greep nam hij de benen. We hebben alles afgezocht, zagen hem even later in onze slaapkamer onder LH z’n kastje. Ik heel voorzichtig er op los maar weer mis hoor. Hij was een meter lang en heel dun. Later was hij spoorloos verdwenen. Toch snapte ik er nog eentje onder de planken, die tussen onze bedden liggen. Het was een gewone onschadelijke sawaslang. Heb hem netjes de kop afgeslagen. Wees maar niet bang dat die slangen me kwaad doen. Zo lang ze niet in gevaar zijn, doen ze niets, maar als je eentje te pakken kan krijgen is het beter om ze af te maken.

Lees verder…

March 10, 2013

Logo 1-6 R.V.A. en plaatsen waar mijn vader met de A-batterij van october 1946 t/m januari 1947 was

Logo 1-6 RVA met kerstkaart

Vanaf januari 1947 schrijft mijn vader op briefpapier met het logo van 1-6 R.V.A. met bijbehorende enveloppe. In voorgaande brieven schrijft hij al: ‘Ik heb mijn klamboe met houtskool gedoopt. Het zijn twee gekruiste kanonskogels met 1-6 R.V.A. eronder en het wapen van de artillerie. Ik heb het in de vorm van een vaandel gemaakt.Lees verder…

February 28, 2013
Klaas Bruinsma schrijvend

Brief aan Dominee Israel

Oedjoengmenteng, 19 December 1946

Ds. en mevr,

Hongertocht, regentijd en drooglegging

Uw brief ontvangen, m’n hartelijke dank. ‘k Zal proberen op al uw vragen antwoord te geven. De reis naar hier wordt de hongertocht genoemd, toch heb ik volop genoten van al het schoons. En hoe het nu gaat is in een paar woorden niet te schrijven. U zult met ‘alles best’ wel niet tevreden zijn.

Lees verder…

February 18, 2013

Erg veel woorden, licht en lampen

De eerste de beste brief die ik lees nadat ik blog 26 plaatste, geeft meteen antwoord op de vraag of ik door moet gaan met Taboe in het theemeubel. Het is zo’n geval van als je het uitspreekt of erger, uitschrijft, lijkt het vergezocht, voor zeker toeval. Zolang je het voor je houdt weet je het zeker, het kan geen toeval zijn. Toch waag ik een poging, het is te toevallig, op meerdere fronten, dat het gewoonweg geen toeval kan zijn.Lees verder…

February 4, 2013

Het mysterie van de naam Betsche

Het jaar 1946 heb ik inmiddels uitgelezen. Het lezen en aantekeningen maken vordert gestaag. Grote tekstdelen neem ik zo over omdat ook mijn vaders taalgebruik het beeld en sfeer van die tijd oproept.

Hij beschrijft uitgebreid wat hij meemaakt en ziet. Vaak beschouwend maar net zo goed afwisselend met heel praktische opmerkingen over fotofilms die hij wel laat ontwikkelen in Batavia maar niet afdrukken. Om de kosten te drukken gaan de ontwikkelde films eerst naar huis, worden daar afgedrukt en dan weer teruggestuurd. Of over wat er in het rantsoen zit. Of midden in een beschrijving, -en nu ga ik eerst eten- en na afloop ook precies vertellen wat hij at.

Lees verder…

October 12, 2012

Harenfeestje, Harense kip of ei

Sinds het uit de hand gelopen Harenfeestje moet ik mijn mening (zie eerdere blogs) tot nog toe, namelijk dat iedereen tot excessief gedrag ‘gedwongen’ kan worden, wanneer de omstandigheden maar erg genoeg zijn, flink aanscherpen. De mening was ingegeven door de eenzijdige hetze tegen Oud-Indiëgangers, zijnde oorlogsmisdadigers, die zo vaak om het minste of geringste, zonder enige vorm van nuance, de kop in de actualiteit opsteekt.

Lees verder…

September 21, 2012

Schoonfamilie en in gesprek met een volle neef van mijn moeder

Niet gered door Soekarno’s auto, maar door een vrachtwagen

Wanneer verhalen blijven liggen beginnen ze te rafelen, er vallen gaten die weer worden gevuld, vaak met heel andere ‘waarheden’. In blog 20 vertelde mijn schoonmoeder dat ze in haar ouderlijk huis, de rampokkers met hun klewangs over de heuvel aan zagen komen rennen, razen. En dat ze net op tijd konden wegkomen in de auto van Soekarno. Hij had gezegd, jullie moeten nu wegwezen. Toen ze terug kwamen, waren al hun dieren, honden, alles afgeslacht.

Lees verder…

September 14, 2012

‘Schieten op schimmen en spoken’

Er is zoveel gebeurd, hij kan het onmogelijk allemaal schrijven. Hij heeft haar 12 brieven gekregen met foto’s van hen drieën en het kleine blote molletje op het dekentje, de brieven en foto’s zijn Alles!

Klaas, Wim, Janke

 

Kleine mol op dekentje

Hij schrijft met de foto’s voor zich. Ze zitten in een kamp in Batavia, hij maakte een wandelingetje, alleen, rond het kamp. Een rommelige indruk, paar inlandse huisjes met slonzige vrouwen en half naakte kinderen. Hij  moest in de buurt blijven om de wacht over te nemen.
Lees verder…

August 31, 2012

 

Eindelijk debarkeren, Batavia, Java, october 1946 

 

Het is zo ver, 27 october 1946 meert de Tegelberg aan in Tandjok Priok, de haven van Batavia. Het is een moment waar ik lang op wachtte, of beter, het duurde behoorlijk lang voordat ik er kwam in de brieven. Er is voorafgaand al zoveel geschreven. Ik heb al zoveel indrukken opgedaan. Dit is een zoektocht, een reisverslag met vele wendingen, gemengd verleden en heden, verrassingen en onvoorspelbaarheden en het ‘echte werk’, het verslag uit de Indiëtijd, moet nog beginnen.

Lees verder…

August 12, 2012

 

Documentaire Het merdeka van de dood, Pia van der Molen en Michiel Praal, zondag 12 augustus 2012, Ned 2, 18.53 uur

Ik lees vandaag de vooraankondiging door prof. dr. B. Smalhout in de Telegraaf van 11 augustus over de documentaire Het merdeka van de dood, van Pia van der Molen en Michel Praal. Helaas kan ik beide uitzendingen op achtereenvolgende zondagen niet meteen zien.

Lees verder…

August 11, 2012

Mijn moeder werd onlangs 88 jaar, en natuurlijk zocht ik haar op. Ze lijdt aan een vorm van vasculaire dementie, wisselend helder en in de war. Zij weet dat ik bezig ben met hun brieven en ik probeer, waar ik openingen zie, haar erbij te betrekken. Ik vertel leuke dingen die zij elkaar schreven of vertel wat mijn vader haar schreef, want ik kom nu in de fase waar haar brieven abrupt eindigen, ze zijn verdwenen en het is niet te achterhalen waarom, wanneer of hoe.

Lees verder…

July 30, 2012

Intermezzo : Het getal Fu van Ayu Utami

 

15 Maart 2012 komt de Nederlandse vertaling uit van Ayu Utami’s Het getal Fu. In juli loop ik, in de bibliotheek, tegen het boek aan, onbewust van het bestaan van dit boek en van het uitkomen van deze vertaling, onbewust van het feit dat het een Indonesische schrijfster betreft. De titel verleidt me en eenmaal thuis kom ik er achter dat het boek uitgeroepen is tot het beste boek van Indonesië.

Lees verder…

July 10, 2012

 

In plaats van brieven komt er iets heel anders op mijn pad. Twee kasboekjes in reebruine kaftjes, volgeschreven door mijn oma. Jaren geleden kreeg ik net zo’n kasdagboekje van haar hand, mijn moeder gaf ze me om te lezen. Ik gaf het netjes aan haar terug, nadat ik het uitlas, sindsdien heb ik het niet meer gezien. Het verwonderde me hoe fijn het is om zo’n stem uit het verleden te horen. Die ik zelf kort gekend heb, die in het kasboekje vooral vertelt over een vroege periode van haar huwelijk. Hoe zij samen een kindje verloren, hoe aangrijpend dit was, hoe het tijdens het lezen aangrijpt.

Lees verder…

June 28, 2012

Ik trek de plastic opbergkist, een dekenkist had toepasselijker geweest maar minder praktisch, en alles wat er op en omheen ligt te voorschijn. Een mix van papieren en spullen stal ik rondom uit. Van wat ik gebruikte bij de boekpresentatie en signeersessie van Keerkring of rondwaren in tijd tot en met aantekeningen van de brieven die ik tot nu toe las. Aantekeningen van telefoongesprekken, losse foto’s, foto’s in het groene blik, het rode fotoboek, P.J’s boek, 2-6 RVA gedenkboek, krantenknipsels, enveloppen met niet meer zulke vaste schuinhandschriften, alles door elkaar.

Lees verder…

June 1, 2012

KMA Breda, Tilshead, 6e regiment veldartillerie Wezep, Tegelberg, A-batterij, Oldenbarnevelt

Ik sla mijn aantekeningen van de eerste twee telefoongesprekken met M.G. erop na. M.G. herkent mijn vader van de foto. Was met hem in Breda, zaten in hetzelfde militaire trainingskamp in Tilshead in Engeland. Ze waren samen in Wezep betrokken bij de oprichting van het 6e regiment veldartillerie. M.G. kwam daar wel bij mijn ouders, toen zij daar met hun baby, heel kort, samen woonden. Hij kwam de fiets lenen om naar zijn verloofde in Zwolle te kunnen fietsen.

Lees verder…

May 25, 2012

De dag voor de reünie belde P.J. of ik wil inventariseren hoeveel mensen zijn boek willen lezen, het willen hebben. Hij maakt er toch extra bij, buiten zijn eigen familiekring. Ik kom op zo’n 20 exemplaren. Fantastisch dat hij dit doet, dêre sille jo in protte minsken in grut plezier mei dwaan zei ik, daar zult u veel mensen een groot plezier mee doen.

Lees verder…

May 10, 2012

De aantekeningen van de acht telefoongesprekken liggen voor me. Het zijn er zeven. Dan tel ik de reacties per e-mail mee en hou het op de club van acht.

 

De eerste die belde was W. uit H in het oosten des lands. Hij herkent mijn vader van de foto. Kent hem van de Tegelberg. Weer die boot. Ik herinner me dat hij vertelde dat ze samen schaakten maar vind het niet terug in de aantekeningen. Hij vond mijn vader een aardige man. Zelf zat hij bij de staf en heeft niet met mijn vader gediend.

Lees verder…

April 14, 2012

Checkpoint Charlie en de oudste veteranen

Het is intussen twee jaar geleden dat ik een oproep plaatste, wie kende Klaas Bruinsma uit het verzet en uit de Indië-tijd, in Checkpoint Charlie, een blad voor veteranen. Er reageerden acht mannen per telefoon, allen zo rond de 85 jaar. Sommigen kenden mijn vader niet en belden toch. Indrukwekkende verhalen hoorde ik. Over oorlog, soms niet eens in Indië, zoals K.S. uit Rotterdam, hij is knap, zacht en lief en schudden voor gebruik, dat is zijn binnenkomer.

Lees verder…

April 3, 2012

Er zijn al zoveel gegevens, eigenlijk moet ik met terugwerkende kracht bloggen. Het meest opmerkelijke is, dat zodra ik mensen vertel dat ik met de brieven van mijn ouders uit de naoorlogse tijd in Indië aan de slag ben, is er volop belangstelling. Er zijn zoveel mensen die op een of andere manier met Indië zijn verbonden. Of met andere oorlogssituaties, altijd zo vanzelfsprekend in associatie aan elkaar te verbinden.

Lees verder…