punTaal

scherp in formuleren

Hilma Bruinsma

punTaal staat voor:

scherp formuleren en strak in aanpak. Heldere taal en een directe benadering vormen de basis voor kernachtige resultaten.

 

punTaal is de noemer waaronder ik vanaf 2011 mijn eigen boeken uitgeef en literair actief ben. Op beide fronten gaan beschouwing en analyse vooraf aan passende actie. Filosofie: het leven is te mooi en te kort om tijd en energie te verspillen aan half werk.

Taboe in het theemeubel

Keerkring of rondwaren in tijd

Tijd Terug

Hilma Bruinsma

schrijver, dichter, eigenaar punTaal

16 July, 2018
Hilma Bruinsma

Blog 79: Beiden zware tijd, uitzitten, dode Loera, lijkt soms allemaal zo nutteloos, behoeden voor moreel afzakken (eerste helft augustus 48)

Ik ken jou inderdaad beter dan jij jezelf kent snoes

 

[Noot: wat een leafde, wat in herkenning nei mem ta. Oe jakkes.]

 

Een beetje vriendschap betekent niet jezelf in je hart laten kijken schat. Jouw hartsgeheimen zijn te diep om die aan een ander behalve mij toe te vertrouwen. Jij voelt dat zelf wel aan poppi, de een vertel je meer dan de ander.

 

Dat jij vaak hartsgeheimen aanhoort komt omdat jij hartsgeheimen kunt bewaren. Het is voor jou heel moeilijk schat om met een ander te ‘praten’ omdat het vaak over onderwerpen gaat die jou niet interesseren. Ga de gemiddelde dagelijkse gesprekken maar na. Is het dan niet vaak lullen als een kip zonder kop? Nog duidelijker Jank, jij staat innerlijk ver boven het gemiddelde, waar Jank!! Om met allemaal te kunnen praten zou je je eigenlijk ook even gemiddeld moeten worden zonder zelf te veranderen. Dat is moeilijk schat. Je bent dan gauw geneigd jezelf een beetje af te sluiten. Of het egoïstisch is? Ja en nee.

Ja als je jezelf zoveel hoger voelt. Zijn en voelen is verschillend Nan.

 

Bij jou Nan is het zo zoals het is omdat je je niet kunt uiten zoals je voelt en denkt. Ze zouden het niet begrijpen en je raar aankijken en tegen elkaar zeggen moet je eens horen. Je hebt geen behoefte aan anderen omdat anderen je heel weinig kunnen geven. Maar jij hebt uit je grote liefde nog wel iets over om uit te delen. Later gaat dat wel beter schat. Jouw grote probleem is nu hier, ik en alles wat daar mee samenhangt.

 

Niemand kan je daarbij helpen omdat ze niet alles begrijpen. Lieveling, jij bent mijn grote vriendin, mijn vrouw die niet alleen liefheeft maar ook begrijpt en alles diep aanvoelt. Ik ken jou inderdaad beter dan jij jezelf kent snoes.

 

Heerlijk dat jij mijn vrouw bent met al je dwaasheden en onbegrijpelijkheid, je wispelturigheid maar bovenal met je grote hart!!!

Je bent ontevreden over jezelf, een duur vrouwtje.

Dezelfde kwaal die ik heb, ik kan het geld ook niet in de zak houden. Maar jij koopt er nuttige dingen voor en bij mij gaat het meestal op aan sigaretten. Wie moet er nu op z’n kop hebben? Zullen we elkaar maar een zoen geven?

Zelf pieker ik niet over geld, ik geef zolang ik heb en op is op. Hier gaat dat maar straks moet ik mijzelf controleren of laat ik dat aan jou over of doen wij het samen?

 

Je vader

Je verlangen naar Vader kwam ineens weer op, je verbeelde je dat je hem aan zag komen. Hij betekende veel in jouw leven Nan. Hij was je hulp en stille steun. Nu mis je dat.

Zo dacht je even dat ik thuis was, je merkte niet dat je in jezelf sprak.

Vertrouw alles maar toe aan god, ik bid voor je dat jij steun daar vind.

Wie ben ik dat ik je helpen kan.

Ik voel jouw innige dankbaarheid voor mijn brieven.

Ik ga slapen schat, morgenvroeg eruit. Nacht lievelingen.

 

4 Augustus, jarig, een week op antwoord wachten

Jarige schattebout, voel even mijn armen om je heen, een innige liefdevolle zoen Nanni. Heb je mijn verjaardagsbrief op tijd gekregen? Hoe is heb je het vandaag, erg onwennig of juist gelukkig?

Jou nu even echt in mijn armen houden en je aankijken. Als god ons voor elkaar spaart is dit je laatste verjaardag alleen.

 

[Noot: nee dus, mijn vader komt pas in december 49 thuis].

 

Had het fijn gevonden wanneer je precies vandaag mijn pakketje kreeg maar je weet het al hè.

Koes Wim en Zus even van mij, zijn ze vandaag lief? Konden ze buitenspelen? Heb je bezoek gehad? Allemaal vragen schat waar ik nog een week op antwoord moet wachten. Weet je nog je vorige verjaardag in Wezep? Toen was Vader bij ons. Fijn was dat.

 

Schietoefeningen in de bergen

Zal je even over de laatste dagen vertellen. Schietoefeningen met de kanonnen. Het waren een paar mooie dagen in de vrije natuur. Om vijf uur opstaan, veel te vroeg.

 

Om zes uur rijden met het hele spul. Een hele hijs om de zware stukken de bergen op te krijgen. We reden 40 kmh door een prachtig mooi terrein maar over bloedjelinke wegen. Alles ging goed, petje af voor de chauffeurs.

Soms waren de hellingen zo stijl dat de trekkers er in de eerste versnelling tegenop kropen om daarna een haarscherpe bocht die ze net konden halen weer sputterend stijl naar beneden te rijden. Om de 15 m een bocht. Prachtige doorkijkjes over de hoge bergen en de wijde wereld.

 

De eerste dag ongeveer 40 schoten gelost. Het ging best hoor en zonder grove fouten. Onze stelling lag in een dal waar het smoorheet was. Ik voel nog de zon op mijn rug stoven, die is dan ook lekker rood.

Gister om drie uur weer binnen met razende honger maar ons kokki had z’n spullen klaar hoor en lekker.

 

Daarna de stukken schoonmaken. Vandaag weer hetzelfde maar ik had pech. Zou heel wat worden want ik was het eerste stuk dat doorgaans verweg het meeste schiet. De … officier had voor mijn schietijzer een verkeerde opstelling genomen.

 

eerste stuk, schietoefening


Uren liggen roken

Toen de vuurbevelen kwamen en ik mijn stuk afstelde kon ik niet schieten. Ik was er al bang voor, er was voorgelegen dekking. Een obstakel tussen het kanon en het doel. In dit geval een bosje dat 150 m vóór mijn stuk stond.

 

Als ik toch schoot zou de granaat in de boomtoppen uiteenspatten en het doel niet bereiken. De stommerik van een ltn riep ‘eerste valt uit’.

Nou dan niet schieten en alleen de bewegingen volgen van de andere stukken. Voor mijn richter was het wel goed om er weer een beetje in te komen. De richter is de man die het kanon volgens de commando’s richt en afschiet. Later nog 16 schoten gelost met een andere lading. Ik ging toen over het bosje heen.

 

Verder werd er weer vlot geschoten en werden er weinig fouten gemaakt. Heb uren in de zon liggen blakeren met mijn stuksbediening, sigaretten roken en kletsen.

Een inlander een klapperboom in gestuurd om kokosnoten naar beneden te keilen. Lekker koel dat klapperwater. Toch weer een mooie dag buiten.

 

Dagsluiting, heerlijk jong

Heb vanavond zelfde dagsluiting gedaan. Bidt en u zal gegeven worden. Lees eens Math1:7-12. Het was goed maar ik heb nog altijd moeite met bidden. Dank voor je goede duwtje in de goede richting.

Je hebt gelijk, ik ben egoïstisch en gemakzuchtig geweest. Ik ga proberen de wegblijvers er ook weer bij te halen.

Ik ben moe. Schattebout alles is heerlijk goed, houd goede moed.

Zoen Pim en Uk van mij. 24 Jaar ben je poppi, nog heerlijk jong. Nog zo heel veel tijd voor alles.

 

Kakipakje, hoed en sokken

Wat moest jij lang op post wachten. Gelukkig kreeg je weer wat, wij halen het niet met een brief per week hè schattebout? Over twee dagen hoop ik jouw brief over je verjaardag te krijgen. Ik moet weten hoe je het die dag gehad hebt meiske. Je laatste brief was nr. 99. Ben je straks met de laatste honderd bezig? Ik hoop het schat. Je doet er ongeveer 4,5 maand over. Op die ene na heb ik 500 brieven van jou.

 

Eerdaags krijgen we een licht kakipakje, luxe hè. Het kan me weinig schelen, mijn zondagse kloffie zit nog goed. Heb mijn hoed naar de kleermaker gebracht. De binnenband had ik eruit gehaald omdat het ding me te klein was. Nu liet de buitenrand los en ik laat er een elastieken helmband in naaien.

Sokken zijn hopeloos, ze zijn allemaal kapot en ik heb het stoppen opgegeven. Jammer dat de baboe daar geen handigheid in heeft maar ze lopen allemaal op blote blootjes en hebben nog nooit een sok of kous aan hun voeten gehad.

 

Bid dan eens niet, of hij liegt of…

Ja snoes, voor wie moet ik anders zorgen dan voor jou? Jij kreeg 10 brieven in een week en was er gelukkig mee. Dat betekent heel veel voor mij.

Jij schrijft ik bid wel vaak, ook tijdens het werk maar het doet mij allemaal niks, god doet toch wat hij zelf wil. Doe het dan eens helemaal niet. Bid niet meer Jank en als je daar vrede mee hebt schei er dan maar mee uit. Kun je dat niet ga er dan gewoon mee door zoals je het doet. Jezus zegt bidt en u zal gegeven worden. Een van beiden, of hij liegt of hij doet wat hij zelf gezegd heeft. Wat denk je?

 

Pimmie en Vader, nog even

Pimmie kan zich Vader nog wel herinneren, fijn is dat maar ook pijnlijk wanneer hij weer een rake opmerking maakt.

Fijn dat de grafsteen zo vlug klaar is. De herinnering aan hem blijft ons altijd bij en zal ons goed doen wanneer we zijn voorbeeld willen volgen, eenvoudig blijven met een open oog voor alles.

 

In je laatste brief was het weer helemaal mis, onwennig. Beppe, Pim, een ongelijke voor en achterkant van de trui die je breit en alles afgerafeld. Alles mis.

Voor je onwennigheid heb ik een stevige omhelzing in gedachten en houd goed moed hoor, nog even en we zijn weer samen.

 

We wisselen elkaar af, ziel onder de arm

Heb heerlijke brieven gehad, het was weer goed. Nu kan ik het weer niet vinden. Er is niks te doen, ik heb nergens puf in en ik loop met m’n ziel onder de arm.

Heb een karabijn in orde gemaakt want mijn sten wordt opgeknapt en die ben ik 10 dagen kwijt dus moet ik zolang een andere spuit hebben.

 

Kakipakje, drie verschillende stoffen en kleuren

Het kakkipakje werd uitgereikt, een shirt, een broek en een kwartiermuts. Drie verschillende stoffen en drie verschillende kleuren. De broek is goed maar het shirt is van een soort klamboestof en veel te groot. Ik heb het niet genomen. Het mutsje ligt al onderin mijn kist en lever ik later zo weer in. De broek is te lang maar die laat ik inkorten. Ik draag er een groen jasje en een groene hoed bij. Ben benieuwd of ze me er mee laten lopen. Ik vertik het om zo’n gaasje ook nog op mijn kosten te laten vermaken.

 

FOTO??

 

Maand rantsoen, verd…. wat zijn ze zuinig

Eindelijk kwam het maandrantsoen. 2 Liter genever, 5 flessen bier, 200 Highway (Haiway, Heimwee) of Haremajesteitssigaretten, en nog 100 om astma van te krijgen. Schoensmeer, scheerzeep en mesjes heb ik niet genomen, ik heb nog en het is mij te duur. Verd…… wat zijn ze zuinig. Zo dat is dat stop met dat gekanker. Geef me een zoen poppie, als ik jou niet had deed ik gekke dingen.

 

Indisch nieuwjaar, adat

Het is vandaag Indisch nieuwjaar en het personeel is vrij en viert feest op hun oeroude gewoonte wat ze adat noemen. De hele nacht een hels lawaai van tamtam, trommels, het ritme steeds sneller.

 

De bevolking raakt in extase en schreeuwt afgrijselijk. Misschien is het ook wel een soort bidden of de diverse goden hun gunstig willen zijn. Iemand die dat voor het eerst hoort en niet weet wat er aan de hand is rijzen de haren ten berge. Jij zou in doodsangst zitten schat bij dat kabaal.

 

’s Landswijs ’s lands eer. Wij haalden vroeger tijdens oud en nieuw ook gekke dingen uit.

 

Oppassen, oude veten, onenigheid

Het is oppassen geblazen want een of andere heethoofd die overwicht over het volk heeft kan ze zo opzwepen zodat de mensen tot dingen in staat zijn waar ze anders niet aan zouden denken. Oude veten worden uitgevochten, rampokpartijen enz. Ook kunnen ze het ons lastig maken door sabotage aan wegen en bruggen te plegen of beschietingen te beginnen.

 

Afijn, ondanks al die nachtelijke herrie is er bij ons niets gebeurd. We hadden gisteravond het smoor in toen we naar bed gingen en de zware trommen aan alle kanten bulderden. We hebben gewenst dat ze het in hun hersens haalden om ons kamp aan te vallen.

We wilden dolgraag met de kanonnen schieten om dat heidens gedoe het stilzwijgen op te leggen. Toch moet je medelijden met de stumpers hebben. Hoe moet dit ooit een zelfstandig volk worden?

 

Er is zoveel onenigheid tussen de verschillende rassen en tussen de kampongs die vlak naast elkaar liggen. Dit volk moet met vaste hand geregeerd worden anders komt er niets van terecht. Kijk maar naar het vrije India waar ze elkaar opnieuw uitmoorden.

 

Dan denk je bij jezelf wat doe ik hier? Welk nut heeft het? Worden er thuis niet hetere tranen geschreid? Toch houden we vol schat.

Ik heb alles, wat een rijkdom aan geluk. Myn skotten, tot een heerlijk weerzien.

 

Wij draaien zondagsdienst i.v.m. het nieuwjaar. Ik ging naar Soebang om spullen voor de cantine te halen. Veel kreeg ik niet los want iedereen viert feest. Ook de passarmensen, ik kon geen pinda’s voor jou krijgen.

Heb wel koffie gekocht. Of het lekker is weet ik niet, het ruikt in ieder geval naar koffie. Ik stuur het je zo snel mogelijk, dan heb je alvast wat om mee te beginnen.

 

Fikkie voorbij Tsjikaramas, Tsjisolak, doodgeschoten Loera

Er werd weer een fikkie in een kampong gestookt. Met de pantserwagen erop af richting Tsjikaramas. Naar de veldpolitie in Tsjisolak, die schoten had gehoord en brand had waargenomen. Het was een heel eind weg en het brandde behoorlijk.

 

Met de kaart konden wij bepalen welke kampong het moest zijn. Eerst was het de bedoeling om een kijkje te gaan nemen maar dat ging niet door omdat de jongens er niet op waren uitgerust, de meesten waren op gympen, ongeschikt. Ik had ook weinig zin want de boeven waren er natuurlijk al lang weer vandoor. Weer terug naar het kamp en met het hele stel op onze kamer een borrel gedronken. Die viel er na zo’n nachtrit best in.

 

Vanochtend vroeg een patrouille erop los. Ze hebben de boel daar behoorlijk op stelten geet. Een kleine bende was onverwacht de kampong binnen komen hollen. Het huis van de Loera werd omsingeld. De Loera was voor ons een goeie, eergister hadden de jongens nog koffie bij hem gedronken.

 

Hij is doodgeschoten, samen met zijn schrijver en een kampongwacht. De verkoolde lijken van de Loera en de schrijver lagen nog in de afgebrande huizen. Dat maakt je razend want je staat praktisch machteloos omdat die kerels ons altijd ontlopen. De kampongbevolking was diep onder de indruk. Een goede Loera is als een vader voor z’n kinderen.

 

Uitbetalen baboes en djongos

Ging nog even bij H. langs met cantinespullen. Voelde me net een kruidenier. 1 Doos limonade, 10 pakjes sigaretten, 4 flesjes brillantine, 6 blikjes melk, een inktpot.

Van Soebang een hele vracht vrouwen en kinderen meegenomen, een heel feest zo’n ritje.

Daarna moest ik met 10 baboes en 6 djongos naar de Staf om hen uit te betalen. Normaal gebeurt dat hier in het kamp. Een hele wagen vol plezier.

 

Heb de foerier in de kraag gepikt en kreeg een paar zondagse nieuwe schoenen los, wat een bof. Nog net een paar dat past. Het zijn zwarte hoge, half linnen, half leer. Lekker licht. Morgen loop ik zwaar mijnheer, nieuwe kakibroek in laten korten en strijken door de baboe, nieuwe glimmende schoenen, keurig jasje en een grote flaphoed.

 

Zware dagen, tweelingen, als er iets met het jonkje is, bakerpraatjes

Je foto staat voor me, ik zit de hele tijd naar jou te kijken schat, ik geef een zoen op je ogen. Wat ben je mooi, wat heerlijk moet het zijn om jouw lieve gezicht weer tegen mij aan te drukken. Dan onze prullen naast jou, wat een heerlijke schatten.

 

Je had een paar zware dagen, Pim braken, niet willen eten en lusteloos en dan jouw oude angst die de kop opstak om hem te moeten misschien. Ukki zo bont met plekjes.

Mijn famke schreide bittere tranen, ik zag je zitten, huilend op de trap en biddend, nee dat niet. Als er wat met het jonkje is ben je bang dat je hem niet bij je mag houden.

 

Dat is niet raar. Dat heb je altijd gehad. Het bakerpraatje dat een broertje of zusje van een tweeling sterft het andere ook niet lang in leven blijft heeft jou geen goed gedaan. Het gezegde dat tweelingen niet zonder elkaar kunnen is niet waar.

Wel leunen ze veel op elkaar maar dat komt niet omdat ze op elkaar lijken of hetzelfde karakter hebben maar doordat ze samen tegelijk opgevoed worden en opgroeien, op elkaar zijn aangewezen in hun spel. Het is moeilijk om van je af te zetten.

God hoorde je en Pim vroeg om eten en thee, voelde zich beter en speelde weer.

 

Wat me ook diep roerde toen Pimmie je hoorde, hij uit z’n bedje kwam en naar jou toe rende en z’n armpjes om je hals sloeg om je te helpen en te troosten. Ons kereltje heeft een hard koppie maar een hart van goud. Hoe bestaat het, zo klein en zo diep voelend.

 

Ik hield dagsluiting, Zijt niet bezorgd, lees Matt 6: 19-34 schat.

Zullen we het aan hem toevertrouwen?

 

Een innige omhelzing, dag lievelingen.

Ik heb jou in gedachten getroost, je tranen weggezoend en voor jou en onze kinderen gebeden en ik voelde me diep gelukkig zulke heerlijke schatten te mogen hebben.

 

Goed dat je dokter ook nog raadpleegde en nee dat was geen gebrek aan vertrouwen. God geeft ons die middelen om te gebruiken.

 

Beppe’s -het zal wel wat meevallen- helpt niet en het kost je heel wat om toch dokter te vragen. Hij had een onzekere diagnose maar stelde je toch gerust. Ik ben altijd blij wanneer je hem gevraagd hebt.

 

Beter zonder eitje, god heeft zich niet vergist

Je kwam erachter dat onze hummels beter eten wanneer ze geen eitje krijgen en je wil dat verder uitproberen. Vraag het ook aan dokter. Zegt hij hetzelfde dan heb je ze er binnen een paar dagen van afgewend. Tanden op elkaar als ze er herrie om maken. En geen hapje van Beppe hoor. Schrijf ik dwaas, ik wil je zo graag helpen.

 

Nee hoor god heeft zich zeker niet vergist om ons twee schatten van kinderen te geven. Voor mij is het helemaal geen vraag of jij er wel geschikt voor bent. Ik weet geen zorgzamer en liever moedertje.

 

Het valt je soms zwaar omdat je er helemaal alleen voor staat en vaak niet naar eigen inzicht kunt handelen omdat je ook rekening houdt met je moeder. Ondanks dat en ondanks je angst ben je erop berekend. Geen onnodige zorgen, alles komt voort uit je grote moederhart. Heerlijk dat je mij alles schrijft. Het geeft jouw ruimte en ik kan heerlijk meeleven en soms nog een beetje helpen.

 

Zondag, soldaten moeten op hun donder hebben, voetbal, pingpng, lezen

Naar de kerk geweest, heb er niet veel aan gehad. Het is net of Ds afzakt. Het boeit niet meer, net alsof hij alleen een verhaaltje vertelt. Soldaten zij ruwe klanten en moeten op hun donder hebben en dat krijgen we niet meer.

Het is een goede kerel en hij wil alles voor je doen maar volgens mij is hij te zacht. Toch was het goed schat om zo even bij elkaar te zijn. Ik zou er last van hebben niet te gaan. Vroeger had ik daar geen last van en ik hoop dat het zo blijft zoals nu.

 

Vanmiddag weer voetbal, zware wedstrijd tegen P&T, onze jongens lopen zich bekaf tegen de snelle inlanders, met 4-2 verloren. Daarna pingpongen en lezen in tijdschriften en in het boek van Berkhuis over de krijgsgevangenkampen in Siam. De Jappen waren ook ploerten.

 

Wat zijn we nu in bijna twee jaar opgeschoten? Snertkarweitjes en sleur

Eten, kletsen, pingpongen met jou praten. Het lijkt soms allemaal zo nutteloos Nan. Soms denk ik wat doe ik hier, wat voor zin heeft het. Ik ga zelden op patrouille en zit steeds in het kamp met allerhande snertkarweitjes. Wat zijn we nu in bijna twee jaar opgeschoten? Nog steeds geen rust en vrede. Het is onze schuld niet dat het zoalang duurt maar het is maar zo meiske.

 

Gelukkig dat ik dan ook weer weet dat het goed is en zie dat het volk hier weer kan leven en werken en weer gezond wordt.

 

Het zou fijn zijn wanneer wij straks naar huis gaan, hier alles in orde is. Ook wij zullen die voldoening waarschijnlijk niet meemaken.

 

Goedlachs maar geen verantwoordelijkheidsgevoel

Ik ben het vaak zo zat schat.

Ik ben soms zo slof, weet niet eens wat ik gister gedaan heb. Alle dagen ongeveer hetzelfde, al die karweitjes ben ik soms zo beu. Ook het achternarijden van het personeel, 22 nu. 12 Baboes en 10 djongos.

Vaak zo’n gezeur.

Ik had een stel koelies aan het steen kloppen gezet maar ze gingen pigi en plezier schoppen met de baboes.

 

Ze hebben pas hun feestdagen gehad en denken recht te hebben op een vrije zaterdagmiddag en zondag. Ik reken heel anders. Ze worden goed betaald en krijgen volop te eten en daarvoor moeten ze werken.

In het vervolg maak ik weer korte metten, want geloven doen ze het nooit.

 

Ik denk niet dat ik goed met dit volk op kan schieten. Ze zijn goedlachs, meestal plezier, niet bepaald lui maar absoluut geen inititief en verantwoordelijkheidsgevoel als ze voor een ander moeten werken.

 

Taak, behoeden voor moreel afzakken

Toch heb ik hier nog een taak en die is moeilijk Jank. Wat moet ik doen om de kerels bij elkaar te houden?

’t Wordt moeilijk poppie. Ik zie het ervan komen dat verschillende jongens moreel afzakken, het duurt te lang. Nog hebben ze geen vast uitzicht wanneer we naar huis gaan. Ik doe nog veel te weinig voor hen vrouwke. Als je dit leest denk je misschien en ik dan.

 

Nee zo bedoel ik het niet schat, je begrijpt me wel. Het is allemaal zo ongerijmd. We vragen steeds waarom? We willen gods bedoeling voor ons vaak niet zien en houden alleen rekening met ons zelf.

Ds had het erover, wat doe ik en van wie ben ik? Het is waar, ons doen en laten moet voor god zijn, wij zijn van Christus.

Wat breng ik daarvan terecht? Voor wie leef ik? Lijkt het niet vaak een bonk egoisme?

 

 

Hoe zullen wij erop terugzien

Ik ben een beetje aan het dazen snoes. Wij maken beiden een zware tijd door. God geve dat we er eens het nut van mogen zien. Al brengt het ons maar een stapje dichter bij hem dan is het goed schat. Nog even en de EM gaat naar huis. Zullen wij deze tijd nooit vergeten? Heeft het ons iets geleerd? Zullen wij erop terugzien als een lege en nutteloze en verspeelde tijd?

 

Mijn lievelingen!!!! Aardig roffeltje

Kanne, Pim en Ukki!! Zijn onze kleine schatten weer gezond? Heb je goede moed?

 

De reportage van de Olympiade gehoord. Fanny Blankers Koen heeft er weer een vergulde plak bij. Fantastisch hoe dat wijf rent.

 

Vanavond hebben we onze maandelijkse samenkomst van onderofficieren van 2-6 RVA, deze keer in Djalandjajak.

 

Heb weer broeken naar een kleermaker gebracht om in te korten ook deze beloofde dat het vanmiddag klaar zou zijn. We willen ze vanavond aan snap je.

 

Heb mijn sten alweer terug, het schietijzertje is aardig opgeknapt maar ik heb twee verkeerde magazijnen teruggekregen die het niet doen. Ik probeer of ik ze kan ruilen. Er horen vijf magazijnen, tuben, bij een sten. In iedere tube stop je zo’n 25 kogels, je kunt een aardig roffeltje weggeven.

 

Patrouilles, bangmakerij in Tsjisalak, schijterds zonder goede leiding

De patrouille van vanmorgen komt net weer binnen. Ze hadden een bamboe kooitje met rijstvogeltjes erin meegenomen. Het hangt al in de cantine. Of ze fluiten weet ik nog niet.

 

De laatste weken lopen we geen meerdaagse patrouilles meer. Als dat gebeurt hebben ze allemaal de kanker in maar lopen ze eenmaal dan is er geen vuiltje aan de lucht.

 

De radiozend- en ontvangapparaten vertikken het en dan mag een patrouille zonder contact met de hoofdpost niet langer dan 12 uur weg blijven.

 

Heb de hele dag geslapen van 6.00 uur tot 17.00 uur en alleen om 12.00 er even uit om te eten. Gisteravond kwam er bericht, saja met een patrouille erop uit. Nou dan is ’t link.

 

Ik moest naar Tsjisalak met zes man en daar de nacht doorbrengen. De mannen van de veldpolitie die daar ligt zijn klootzaken. Ze hebben zich door praatjes bang laten maken, hun kamp zou worden aangevallen.

 

Er waren negen man plus bren en sten, hun enige automatische wapens, naar Poerwakarta. Ze kwamen ‘s nachts niet meer terug. De achterblijvende 23 man met 23 geweren voelden zich niet erg senang (moedig, lekker, OK).

 

Wij mochten hen als morele en militaire steum met de pantserwagen de hele nacht gezelschap houden. Je begrijpt wel wat voor commentaar dat opleverde. Wachtkloppen voor de veldpolitie die het in de broek doet.

 

Afijn, om 21.30 uur kwamen we met brullende motor Tsjisalak binnen stuiven. De kerels stonden in de houding. Hun wachtlokaal leek wel een vesting waar ze met 10 man wel 100 ploppers konden keren als ze het lef hadden. ’t Was er aardedonker, alleen een walmend oliepitje achter een scherm waar ze zich met angstig kloppend hart schuilhielden.

Zo erg is het niet hoor maar schijterds zijn het wel.

 

Het komt vooral omdat ze geen goede leiding hebben. De inspecteur gelooft de verhaaltjes en knijpt hem zelf ook met als gevolg dat de rest dat ook doet.

 

Ik zocht de knaap op in zijn roema, waar maken ze zich sappel over

Ik heb die knaap opgezocht in zijn totaal verduisterde roema (huis) en hem naar de situatie van het kamp, de indeling van de wacht etc. gevraagd.

Toen maakte ik hem duidelijk dat er een goede lamp, luie stoelen en voor zeven man eten in het wachthuis moest komen. Daarna met hem de posten gecontroleerd. Vier dubbelposten maar liefst en iedere post een ware bunker.

 

Ik begrijp niet waar ze zich sappel over maken. Als ze hadden verwacht dat wij ons over de posten zouden verdelen dan hadden ze het mis.

 

De bren in de hoek en de lampen aan, pracht van een schietschijf

Want toen ik de zaak had bekeken hebben wij ons nergens de ballen van aangetrokken. We installeerden ons in het wachthuis, de veldpolitie op de waranda. De benzinelamp plantte ik midden op de tafel zodat half Tsjisalak werd verlicht en de veldpolitie met de ogen zat te knipperen.

Zij zijn gewend om alles zo donker en geheimzinnig stil als maar mogelijk is te doen. Had ik hetzelfde gedaan dan hadden ze het helemaal benauwd gekregen omdat ze dan gedacht zouden hebben dat wij ook niet zeker van onszelf waren en een aanval verwachten.

 

Nu heb ik ze laten zien dat wij er met de pet naar slaan, banjak herrie schoppen, de jongens zo hard kletsten dat half Tsjisalak niet kon slapen (ik had een edel stel mee), de bren die normaal klaar zou staan in de hoek gesmeten en doodleuk in een luie stoel met de benen op tafel een kaartje legden. Pracht van een schietschijf.

 

De reactie was verrassend, de inspecteur droop af. Ze hebben een klein lesje gehad.

 

De eerste vier uur ging nog wel maar na 2.00 uur toen we de rijst op hadden werd het koud en stierlijk vervelend. Ben toen met twee man in de wagen gestapt en brulden langs de wegen om de bruggen te controleren. Weer een uur verder. De jongens dommelden huiverend tot 6.00 uur. Ik bleef wakker en stak de ene sigaret met de andere aan.

Daarna smeerden wij hem om heerlijk onder de klamboe te kruipen.

 

 

Maandoverleg, net dronkemansuitje, huis zou het een schanddaad zijn

De avond in Djalandjajak werd een net dronkemans partijtje. H. was weer helemaal van ’t hoekje. Hij heeft zeker een uur op tafel gestaan en hield geen moment z’n snuit. We hebben we om die knul gelachen maar op een gegeven ogenblik wordt het vervelend.

 

Eerst vier jenever toen heerlijk gegeten rijstafel met kip en soep. De nieuwe administrateur, een jong sergeantje uit Holland werd benoemd tot wachtmeester. Het zal hem lang heugen of hij weet helemaal niets meer, we hebben hem maar naar bed gebracht.

Toen alles op en leeg was zochten we onze tampatjes op.

 

De majoor liet zich niet zien. We hebben een hekel aan die kerel. Hij had ook heel wat moeten slikken want alles werd eruit geflapt. Rare kerels hè meiske.

Als je ons zou zien zou je bang worden, de ene schreeuwt nog harder dan de ander.

 

Een nacht slapen en het is weer over. Thuis zou het een schanddaad zijn, hier noemen we het een partijtje. De volgende keer probeer ik of we het in het begin wat rustiger aan kunnen doen om weer onze ervaringen over alles uit te wisselen wat nog nut kan hebben voor onze algemene samenleving.

 

Varkens schieten in Soekamandi

Er is een stel naar Soekamandi gegaan om varkenste schieten. Ze hebben er acht geschoten met een paar flinke ertussen. Drie achtergelaten in Tsjitjambe en Djalandjajak want zoveel kunnen wij toch niet eten. Dat wordt morgen weer een lekker potje.

 

Verjaardag en liefdesbrief

Je had het even te kwaad op je verjaardag maar had toch een goede dag. Je kon nog dankbaar zijn en god danken. Fijn dat ze aan jou dachten. Fijn zoals jij het gedaan hebt, ook voor moeder. Jij denkt overal aan.

 

Ik heb je zo lief. Je antwoord op mijn onstuimige liefdesbrief was heerlijk. Ik las ook jouw verlangen. Je hebt me fijn op de vingers getikt, ik dacht te veel aan mijn eigen verlangens. Wil je me later alles alles blijven zeggen, wil jij mij helpen wanneer ik jou soms vergeet?

 

Ik ga slapen, het is ongeveer 1.00 uur. Maar eerst ga ik danken voor alles wat god mij in jou en onze kinderen geschonken heeft en bidden dat ik straks echt man en vader kan zijn. Nacht Kantsje, nacht Pimmie, nacht Ukki.

 

Een huis voor 14 gezinnen opknappen

Ben met de kapitein meegeweest om een gevorderd huis hiernaast op te nemen. Er komt 14 man veldpolitie in. Het is een groot bamboe geval vlak naast het kamp. Ik moet het opknappen en van de verschillende grote kamers kleinere maken zodat de veldpolitie met vrouw en eventueel anak (kind) een eigen hokje hebben.

 

Dat gaat makkelijk, alles leeft hier gezamenlijk door elkaar. Stel je voor in Holland een huis met 14 huisgezinnen. Dan was het woningprobleem snel opgelost.

 

De batterij bijna helemaal hier, ik verklap dienstgeheimen

De jongens van Tsjitsjambe en Goenoengdoea komen hier naartoe, dan is de batterij bijna in z’n geheel hier. Als het huis van de bergpost klaar is gaan er ongeveer 20 man daarnaartoe en komt de veldpolitie hier mee wachtkloppen en patrouille lopen. Dat maakt het voor de jongens heel wat lichter. Wat verklap ik een dienstgeheimen hè snoes. Nee hoor, wat ik mag weten is ook voor jou.

 

Mee de kampong in, half verrot wijf, vuiligheid in de wereld

Vanavond geen dagsluiting we waren maar met drie man en de andere twee vonden het de moeite niet. Toen ben ik met B de kampong ingedoken en zochten we een gezellig huisje op waar altijd een stel van ons zit.

Een gezellige tent was het niet, een akelig rotgat met trossen pisang en andere lekkernijen langs de muur. We zijn erbij gaan zitten kletsen en ik heb zo gekletst dat ze verdomde goed voelden dat het niet in de haak is om iedere avond het kamp uit te tuinen.

 

Verkeerde dingen gebeuren in dit huisje niet niet maar zo is het begin altijd, het begint te vervelen en dan gaan ze op zoek naar een huisje waar meer te beleven is. Met als gevolg dat een of andere stommerik tegen een half verrot wijf oploopt. Hard hè schat maar het is de werkelijkheid.

 

Zeg nu niet wat heb ik met een ander te maken, ik kan op eigen benen staan. Nee samen gezond uit en samen gezond thuis. Weinig commentaar gekregen, nog een glaasje thee en een pisang en weer terug.

 

Het wordt uitkijken schat. Onder de kerels die morgen terugkomen zitten er ook een paar die, laat het me grof uitdrukken, al heel wat afgenaaid hebben in dit land. De vaste klanten lopen niet zo vlug een ziekte op. Sommige schoften laten het eerst proberen door een ander erop te laten kruipen en als het goed gaat….. soedah.

 

Ik zal ze weer achter de vodden zitten. Als je er belang in stelt vertel ik je er later nog wel eens over. Bidt om kracht en geduld voor mij.

Als je eens wist schat wat voor vuiligheid er in de wereld is, brrrr. Wat leven de mensen in ons landje dan nog netjes.

 

Voorbereiden buitenposten, Hollandse schoonmaakbeurt, pakje

Met de foerier van de Staf een lijst met spullen opgemaakt voor de nieuwe post. Extra dekens, extra voeding, brandhout voor de warmte ’s avonds, fittingen (die ik waarschijnlijk toch zelf moet maken), radio, sportspullen, pingpongtafel, voetbal, schaakbord.

Pingpongtafel heb ik opgehaald bij de Staf, die er een hadden zonder dat ze het wisten. Meteen inpikken voordat ze bedenken dat ze hem zelf kunnen gebruiken. De oude die we hier hebben meteen doorgeschoven naar Tsjikaremas. Dan kunnen zij hem zolang gebruiken tot Boekanigara bezet wordt.

 

Vanmoren weer zaterdagschoonmaakbeurt, echt Hollands. Tussen de bedrijven door een pakje voor jou.

Even verklappen. Onder in het blik zit een witte pyamabroek, drie kruikzakjes met rijst, een vulpen, twee pakjes thee, een kg koffie in een blikken doos, de rest opgevuld met ongebrande gepelde pinda’s.

Het was een hele toer om alles erin te krijgen. En voor jou een hele puzzel om het er weer uit te krijgen.

 

Schrijven gaat de laatste dagen niet zo, trage post

Lievelingen, Kanne een innige zoen en koes Wijnzen en Betsche ús lytse skotten even van mij.

De vierde dag dat er geen brief is voor mij, lang en ik ben wat onwennig. Iedereen klaagt dat de post zo traag is.

 

Hoe heb jij het vandaag? Ben je gezond? Zijn onze kinderen weer beter? Eten ze weer goed? Was er een goede preek? Hoe is het vandaag met onze deugnieten? Heb je van ze genoten? Heeft mijn meiske weer goede moed? Nanni weet je het allemaal nog? Ik heb je zo ontzettend lief en verlang zo razend naar jou. Ik moet het even uiten maar het wil niet zo best. Schrijven gaat de laatste dagen niet zo, omdat er geen post is. Er zijn nog brieven om te beantwoorden.

 

Alles opbiechten

Eerst alles opbiechten. Er was gister een fuif bij de C-batterij. B. en nog een paar jongens waren uitgenodigd. Ik bracht hen mee weg als bewaking.

Toen we terug waren eerst dagsluiting gehouden met een aardig groepje.

Daarna nog even praten en we kwamen tot de ontdekking dat we eigenlijk ook wel een borreltje lusten. M’n tweede fles dan maar, met een man of zeven op onze kamer. Het was een jolige boel.

H. begon al snel weer te speechen zodat de jongens zich tranen hebben gelachen. H. zette nog een fles op tafel maar ik zorgde dat er meer jongens kwamen. Zodat het geen rotzooi werd. Die verhippeling krijgt kuren. Als B.er niet is ben ik de oudste en dus de verantwoordelijke. Heb de borreltjes zo eerlijk mogelijk verdeeld zodat ze allemaal banjak vrolijk waren maar niemand zat werd.

’k Zou best in een bar kunnen staan. Toen de wijsheid in de kan was en de flessen dus leeg gingen we naar bed.

Uitgeslapen tot 10.00 uur, koffie in de cantine en toen in pakejan baik (zodagsepakje) gehesen. Nou ik was tevreden over m’n uiterlijk hoor snoes.

 

We hebben uit de cantinekas een echte volleybal gekocht voor f 60,-. Duur maar een fijne lichte bal. Meteen mee gespeeld, mooie gelijke partijen.

 

Eten en daarna met z’n negenen naar de kerk. Ds. had het over de erfzonde. Meestal heb ik aan een korte dagsluiting meer. Ds. reed mee naar hier, ik heb eten voor hem geregeld, dat ging er goed in. Ik heb hem ook gezegd dat het moeilijk is om de jongens mee te krijgen omdat ze er niet veel aan vinden. Hij vatte het nogal gemoedelijk op.

En zeer beste man maar hij had wel wat meer haar op z’n tanden mogen hebben.

 

Ik kan niet best praten schat. Ik zou hem willen uitleggen wat eraan hapert maar het lukt me niet. Ik kom vaak niet uit mijn woorden, een beetje hakkelen, meer jongens hebben er last van. Weet je wel dat ik vroeger stotterde?

 

Ja het duurt lang. Je verlangen en liefde is zoooo groot, ik voel het famke. Je even in mijn armen nemen, houd moed, wees sterk en geduldig en bidt bovenal. Zullen wij het samen doen?

19 June, 2018
Hilma Bruinsma

Blog 78: Volgende post Boekanigara, brullende kwajongens, patrouilles, ik krijg geen kippenvel meer, demobilisatielijst (tweede helft juli 1948)

NIOD archief en bibliotheek

Brieven tot en met juli 1948 zijn overgedragen aan het archief van het NIOD. De eerste 20 blogs en de toegevoegde blogs 01 en 02 (Over Taboe in het theemeubel en wat vooraf ging) als Pdf’s gemaild naar de Bibliotheek van het NIOD, ze worden opgenomen in de collectie.

De rest van de blogs en de nog volgende blogs moet ik nog in Pdf’s overzetten en mailen. Tot aan december 1949. Dan zit het erop en ga ik aan de slag met een boek of documentaire Taboe in het theemeubel of… komt tijd komt raad.

 

 

Alle brieven
Augustus 1948 t/m december 1949

 

En dan nu de draad weer oppakken, verder met mijn vaders verhaal, de tweede helft van juli 1948

Tweede helft juli 1948

Morgen is het avondmaal. Mag ik ook gaan? Heb zo weinig behoefte, ik voel me niet zo’n erge zondaar. Zullen we samen bidden en danken voor de herinneringsdag aan ons trouwen?

 

Aangaan Avondmaal?

 

Ik had me verslapen, haasje repje. Er gingen maar weinig jongens mee, alleen de belijdende leden. Ik had het smoor in om die lamzakken die bleven liggen maar het ging al gauw over. Ik voelde geen echte behoefte om aan te zitten, om de lamp met olie te vullen zodat hij blijft branden zoals Ds. zei. Toch geloof ik dat ik ook mee moest aanzitten en dat het goed was. Zou dat kunnen?

 

Ons gedwee zijn, wat god van ons vraagt is vaker opstand schat. Hoe lang is het geleden dat jij aanzat aan het heilig avondmaal? Onze behoefte komt vaak als het voorbij is en wij niet zijn aangegaan.

Toch is het zo eenvoudig wanneer wij onszelf even uitschakelen en wij bedenken wat god voor ons gedaan heeft en wij voor hem.

Zullen we samen weer danken voor alles Nan?

 

Ik had allerlei afwezige gedachten, alsof de duivel mij telkens wilde afleiden. We hebben samen gods lof gezongen en gebeden, ook voor thuis.

Het duurde lang, twee uur en dat zijn wij niet meer gewend. Direct na afloop kwam het menselijke weer naar voren, een sigaret en hals over kop in de wagen om als eerste weg te rijden om niet in de stofwolk van de wagen van de C-batterij te hoeven rijden. Ze waren ons net te snel af wat wij van de D-batterij er niet bij lieten zitten. Met gierende moter de berghellingen op en af. Het ging hard tegen hard en wij wonnen de race. Net een stel kwajongens schat. Je zou je hart vasthouden wanneer jij ons zag brullen.

 

Toekomstige post Boekanigara

’s Middags kwamen de onderofficieren van de C-batterij op bezoek. B. trakteerde op een borrel vanwege zijn bevordering. Toen met het hele stel van 12 man met de pantserwagen de bergen in naar Boekanigara. Niet iedereen was daar al geweest, ik ook niet. Het was een prachtig uitstapje, we hebben genoten.

Behalve H. Hij werd misselijk door het stijle klimmen en haarscherpe bochten draaien. Hij hing over de rand net als een zeezieke over de railing van het schip. Ik neem m’n petje af voor D. Hij rijdt als een duivel maar safe.

 

Hoge bergen, diepe ravijnen waar je rakelings langsrijdt, wat voel je je dan klein. Machtige vergezichten. We hebben onze toekomstige buitenpost bezichtigd. Nou ze mogen mij daar neerpoten, schitterend mooi meiske. Om nooit meer te vergeten.

 

Ruïne theefabriek?

 

De theefabriek is een ruïne. Een open kaal stalen geraamte, de huizen worden opgeknapt. Het is er lekker koel, plus minus 750 m hoger dan hier in Kasomálang. Van daar kun je een oppervlak overzien van de grootte van bijna heel Friesland.

Samen eten en weer een borrel en een grote schaal pinda’s op tafel. We hebben afgesproken om eens per maand een avond bij elkaar te komen, Staf, D- en C-batterij. Je begrijpt schat wanneer het oude stel bij elkaar zit het er jolig aan toegaat. Maar voor soldaten is ons onderonsje netjes. Zo bijven we op de hoogte over en weer van de problemen en komt er meer saamhorigheid. Om 21.00 uur zwaaide het stel af. Ik reed mee naar Dialandjakak om de post op te halen.

Twee brieven van jou, vol liefde, wanhoop, verlangen en hoop. Net zoals mijn meiske is.

Heb eerst de lege doppen opgeveegd, kleedje weer op de tafel en een sigaretje van jou gerookt. Nu weer verder met jou praten.

 

Vol liefde, wanhoop, verlangen en hoop, net zoals mijn meiske is

Wim hoesten en braken, Zuske ziek, je wist je geen raad. Geen uitzicht, man weg, god weg, alleen, was ik maar dood. Waarom ben ik getrouwd, waarom heb ik kinderen waar ik niet mee om kan gaan, ik breng er niets van terecht. Wat was ik veel gelukkiger in mijn meisjesleven, gelukkig en zorgeloos.

Leg even je hoofd op mijn schouder. Denk je dat ik dit alles niet weet?

Maar ik weet ook Jank dat je voor niets ter wereld terug wil, ons missen. Dat je ondanks mijn afwezigheid oneindig diep liefhebt en dat je toch gelukkig kan zijn.

 

Even ben je het kwijt. Maar als mijn meiske god weer vindt en mij alles heeft verteld, onze deugnieten weer vrolijk zijn dan ben jij weer de gelukkigste ter wereld. Het is moeilijk, jong en vrij zijn is zo heerlijk. Toch kiest iedere jongen en ieder meisje voor de moeilijkheden van een huwelijk, gods roeping.

Ze geven de vrijheid op voor geluk, voor samen zijn. Ben je te jong getrouwd, ondanks de waarschuwingen? Nee, mijn schat volgde haar roeping, was niet gelukkig alleen maar gebonden. Kon zich niet geven, haar zorgeloosheid moest veranderen in zorgen.

 

Wat is geluk Nan? Wat is vrijheid?

Wat is geluk Nan? Wat is vrijheid? Zie je niet alle dagen de jonge gelukkige vrije mensen zoeken naar het geluk? Naar vrij worden van het alleen zijn? Zie je ze niet kankeren, bang worden wanneer het niet vlug gebeurt? Wegen de zorgen, het zich geven, het één zijn niet tegen de vrijheid op?

Jij bent gelukkig, zo oneindig diep gelukkig. Het is zo heerlijk zo gebonden te zijn, me zo te mogen geven, zo te mogen zorgen, zoveel liefde te mogen ontvangen, zo vrij te zijn.

Even ben je alles kwijt, maar dan voel je plotseling dat grote diepe heerlijke weer. Dan valt alles weg. Dank daarvoor.

 

Het zijn geen klaagzangen waar ik niks aan heb! Denk je dat ik je grote liefde niet voel, je zorgen, je gouden hart! Zonder jouw steun ging ik naar de bliksem, net als zovelen hier.

 

Bijna kon ik het voelen, maar zo niet dan toch, vasthouden

Mooie preek, luister maar, Daniel 3 vers 17 en 18 Sadrach, Mesach en AbedNego  Drie jongelingen die de knieën niet buigen voor het beeld van Nebukadnezar.

 

God is bij machte ons te helpen maar zo niet dan zullen we toch nog geloven. Hoe wordt er gebeden tot god, geef ons dit of dat, laat er toch geen oorlog zijn, ziet gij niet dat wij vergaan, waar blijft gij in deze wereld van haat en onrecht, waarom hoort gij ons niet? En toch, zo niet wij zullen op u vertrouwen, dat gij in alles en ondanks alles onze god zijt.

Even kon ik het voelen Nan, even heb ik het toen gevoeld, ten dode opgeschreven bij Adjatan beschieting. Zie blog 55 bij kopje Eerste vuurdoop met zwaar vuur.

Toch helpt god. Zoo moe van alles, zoo donker en zwart, waarom hoort gij mij niet? En toch! Zo niet.

Al kan ik dan gods hulp niet voelen, al dreig ik niet verder te kunnen, toch zal ik vasthouden, niet ondergaan maar overwinnen omdat ús heit al laat hij ons de dood ingaan, ons toch niet loslaat.

 

Je kreeg een ingeving, ús jonkje in de sloot. Dwaze intuïtie? Nee Nan een ingeving van god, een klein staaltje van zijn toch zorgen, even laten voelen. Onze god is machtig ons te verlossen maar zo niet dan toch geloven.

 

Patrouille

Met een stel kerels met de wagen op patrouille. We zijn zo’n 300 m geklommen tot we aan de grens van ons gebied kwamen, een bergpas op 1400 m hoogte met schitterend uitzicht tot Bandoeng. We konden nog net de koepel van de sterrenwacht zien.

Valt niet mee mooie foto’s te maken

Jammer dat het wat wazig was. Het valt niet mee om een natuuropname te maken waarop de grote uitgestrektheid en diepte goed uitkomt. Nog even in een paar kampongs gekeken en terug.

Ltn. B kwam intussen met een stel jongens boven om hen in de gelegenheid te stellen om foto’s te nemen.

 

Afgekeurde kanonmunitie verschoten

We hebben een munitiedeskundige hier. We hebben een partijtje afgekeurde kanonmunitie opgeruimd. Oei wat brandt dat spul. Een steekvlam van wel 10 m hoog.

Vanochtend weer patrouille, alles is hier nu rustig. Zolang de bevolking op de sawa’s werkt, zolang inlandse handelaren langs de wegen tippelen, zolang de honderden theepluksters nog dagelijks in de theetuinen werken is er niks aan het handje.

 

Klaas op pad in rustige omgeving

 

Politiek en fronzen van de wenkbrauwen naar Sukarno

Van wat de kranten schrijven word je bang schat. De Russiche dreiging in Europa. Het gaat hard tegen hard in Berlijn. De nieuwe en nog heviger opgelaaide strijd in Palestina. De Jap heeft net als de Duitsers niks meer in te brengen zolang de Amerikanen er zitten.

Vanuit Oost Azië slaat de Russische invloed over naar Brits Indië (Mallaka) en vandaar over naar hier. Amerika is ook niet zo toeschietelijk omdat zij eraan willen verdienen. Ze verlenen grote kredieten aan de Repoeblik waar grote Amerikaanse concerns (grote ondernemingen en fabrieken met machtig veel geld) voor werken. Dat kan op den duur tot gevolg hebben dat Indonesië door de dollar en handelsverdragen aan handen en voeten gebonden is en Amerika met de tijd het geld opstrijkt. Een soort vrije kolonisatie zonder verantwoording. Loopt het spaak dan scheiden ze er gewoon mee uit zonder er verder naar om te zien. Volgens het Dagblad Batavia is het de bedoeling van onze regering om iets krachtiger op te treden in de Indiëkwestie. Als het blijft bij fronzen van de wenkbrauwen naar Soekarno. Dat gaat toch niet.

 

Nieuwe buurvrouw, de verloofde van JP

Fijn dat je een nieuwe buurvrouw hebt, ‘k hoop dat je een gezellige omgang met elkaar hebt. Ik heb de foerier JP gevraagd waar zijn verloofde woont. Bij de timmerman in Raard. Kom dan maar eens bij mij koffie of thee of een borrel drinken want dan woont jouw verloofde pal naast mijn vrouw!

 

Klaas en JP?

 

Karweitjes, plensbuien en toneel

Vandaag weer een dag van karweitjes. Brandhout halen bij de theetuinen. Zo halen we voor hetzelfde geld veel meer hout omdat er geen transportkosten van P&T bijkomen.

Een toneeltje gemaakt van dekens voor het cabaretgezelschap.

Hout weggebracht naar Tjikamtjambe en op de terugweg weer hout opgepikt.

Laatste partijtje alangalang gekocht voor de garage.

We zijn bezig met de afwatering, geulen. Het is wel nodig want met al die plensbuien stond de werkplaats blank.

De garage is bijna klaar. Ik kon genoeg atap krijgen. Vanmiddag hebben de koelies de nok met dik teerpapier afgedekt. Het wordt gegarandeerd waterdicht hoor. We zijn nog steeds bezig met het graven van de geulen voor de afwatering. De chauffeurs maken bruggetjes over de geulen.

Het duurt nog een maandje en dan komen de eerste plensbuien alweer. Het regent hier veel eerder dan in de laagvlakte, dat is wel een nadeel.

Had met een gevangene gewerkt. Een licht geval dus zonder bewaking. De brave kerel is niet weggelopen.

 

Heb zitten prutsen aan een paar koplampen. De glaasjes die ik van gewoon vensterglas maakte knappen stuk voor stuk. Het snijden was het moeilijkst, nu probeer ik plexiglas. Twee lagen met kunsthars ertussen, die kunnen tegen een stootje. Het is gelukt maar als ik een keer zo’n autoruitje pikken kan, binnen.

 

Handen wassen, kam door het haar en cabaret. Voor de pauze was het niks en na de pauze kwamen ze er beter in. Aardige songs en stukjes die op de dienst betrekking hadden. Na afloop de vuile boel weer opruimen. Ik voelde me als een kok die de hele tijd achter zijn gloeiende rijstfabriekje staat te transpireren en dan de jongens hoort vloeken over het eten. Zo’n voorstelling brengt veel werk met zich mee. De kerels komen een uurtje spelen, slingeren met van alles, gooien de rommel na afloop in de wagen en laten een chaos achter. Een genot dat er djongossen bestaan.

Laat me maar met je brieven beginnen want aan zulke verhalen heb je niks.

 

Noodkreet van m’n liefste, driftbuien, groot gemis

Zijn onze hummels weer beter? Eten ze weer mee? Op de foto’s zien ze er gezond uit.

Jouw liefdesverklaring was héérlijk schat en ook een beetje pijnlijk. Het was een noodkreet van mijn liefste schat ‘’Kom thuis’’ waar ik nog geen gehoor aan kan geven. Het liefst gooi ik alles neer en wil weggaan, wel wegvliegen naar huis, naar jou en mijn kleine lievelingen.

Ik weet niet wat ik je moet aanraden met Pim’s driftbuien. ’Kom maar bij Beppe leave’ wanneer hij een klap van mem krijgt en je moet dat wel doen want anders bindt hij je aan handen en voeten. Dan is het dubbel moeilijk om ons baasje jouw wil te laten voelen. Pim heeft dat door en maakt daar misbruik van. Wat mem verbiedt mag van Beppe wel en dat is heel moeilijk. Het beste is om kalm te blijven en Beppe’s harde woorden en scherpe verwijten te slikken maar houd voet stuk. Wim kun je aanpakken, Beppe niet. Je moet met Beppe erbij veel door de vingers zien maar als het een belangrijk iets is Jank houdt dan de kop ervoor hoor en laat die kleine driftkop even voelen dat zijn geschreeuw en blauw aanlopen van drift hem niets brengt. Kleinigheden zijn niet erg. Maar als je voelt dat ons baasje bij zichzelf denkt en toch ga ik dit winnen laat hem dan verliezen. Ook haar ‘het wordt onze dood dat je hier bent’, beseft zij wel wat dat met jou doet? Het is hard maar jij weet wel beter. Als jij er niet was geweest was het haar dood misschien wel geworden na vaders overlijden. Je mist de stille rustige steun van vader vooral in die dingen. Je voelt het hevig gemis, het verlangen naar zijn rustige woorden en uitleg. Maar nog kan het je helpen door te denken, wat zou Vader hierop zeggen. Daaraan te denken.

 

Ongerust, gekanker en gevloek van deze kerels of een deuntje van onze schatten

Je bent ongerust meiske. Eén kogel is voldoende schrijf je. Maar Nan, zelfs de beste scherpschutter heeft geen trefkans zonder de wil van god.

Hou dat vast lieveling en vertrouw daarop.

 

Je schrijft O, Klaas als je alles eens wist wat zal het leven van straks je dan tegenvallen. Maar zal het voor mij niet oneindig veel heerlijker zijn ondanks gegrien en onopgevoede toetjes en een vrouwke die er niets van terecht brengt?

Jij brengt er alles van terecht en met jou gaat het nooit mis. Omdat ik jou door en door ken. Onze kinderen zijn en worden geen grieners (jankers) en anders, zou ik daar niet tegen kunnen? Wat is vervelender, het eeuwige gekanker en gevloek van deze kerels hier of een deuntje van onze schatten?

 

Geen geklets maar uiten

Ik mij bont en blauw ergeren dacht je? Nee hoor!! Wanneer ik de kinderen hier zie snoes ben ik dankbaar voor onze hummels. Zo’n memmi en zo’n opvoeding krijgen. Het is geen kletsen over Beppe liefste. Klaagzangen? Nee schat, je hebt je heerlijk uitgesproken en het lucht je op. Ik ben er blij mee.

Wat zal het kindertaaltje van onze prullen mij straks heerlijk in de oren klinken. Ik ben zo benieuwd wat zij als eerste tegen mij zullen zeggen.

 

Heeft Pim het nog wel eens over Pake? Of herinnert hij zich niet meer hoe hij bij hem in het bûthús (koeienstal) en in het hooi speelde?

Ons kereltje heeft snel de kou te pakken. Zou hij niet zo sterk zijn omdat ons manneke een tweelingbroertje is? Hij is bevattelijk, jij kunt daar niks aan doen.

 

Ruzie met moeder over 12 ambachten en…… Ik zoen je tranen weg. Ik weet dat Moeder ons in haar hart liefheeft en daarom trek ik het mij voor mijzelf niet aan. Komt haar vragen naar wat ik later ga doen niet uit bezorgdheid voor jou voort? Je bent wijzer Nan al is het vaak nog zo moeilijk. Als je moeder hoort ben je zelf niets waard maar ik weet wat jij waard bent snoes. Mijn alles, mijn liefste, mijn schat. Kun je het nog volhouden? Hoef ik niet bezorgd te zijn? Kan ik alles weer vergoeden?

Wat ben ik rijk gezegend met zo’n vrouw.

 

Pakket

Heb een pakje voor je gemaakt, thee en rijst en nog wat. Dat nog wat is voor je verjaardag. Zo snel heb jij het pakket niet voor 4 augustus natuurlijk maar ik had de spullen niet eerder.

Heb van de P&T gedaan gekregen dat de hele batterij thee in praktische en beperkte hoeveelheden kan krijgen. Het kost f 2,- per kg, niet duur dus. Heb al een lijstje van jongens die thee willen sturen. Heb 70 kg genomen, zelf 2 kg. Heb het geproefd, wel lekker.

Heb in de kampong mijn nieuwe kist opgehaald die de Toekakajou (timmerman) voor me maakte. Kost f 7,00 en dat is hier goedkoop. Een bakbeest, nu er nog iets in zien te krijgen en dan gaat het hele geval op de boot. Ik kan er zelf ook wel in. De bedoeling is goed hè, maar eens zien.

Heb f 250,- gedelegeerd, dat kun je over een paar maanden hebben.

 

Rustig, toch bidden

Ons gebied is nu rustig. De bende heeft het verderop gezocht. Ik geloof ook niet dat we weer last krijgen. Ze hebben het op de laagvlaktes voorzien, de rijstschuur van Indië.

 

Toch bidden Nan, god heeft het altijd gehoord al merk ik het vaak niet. Memmie, knuffel onze kleine schatten even.

 

Dagsluiting

Gister niet geschreven. Ben onwennig en niet tevreden met mezelf. Wel over het werk maar ik heb deze week geen dagsluiting gehouden. Ik wilde afwachten of de jongens er zelf over begonnen maar dat is niet het geval. Ik dacht als jullie er geen behoefte aan hebben en niet genoeg initiatief hebben om het zelf eens te houden voel ik er ook weinig voor. Ik weet dat het niet goed is schat en ik ga het weer proberen hoor. Wat jij daarover schreef was goed. Ik moet volhouden hè. Dank je lieveling.

Het was toch een goede week maar ik was ondankbaar.

Nu ben ik weer beter gemutst. Ik wacht op jouw brief waarin jij mij vertelt hoe jij het hebt gehad op onze trouwdag.

Ik was niet erg lekker, ik dacht dat ik weer dysenterie kreeg maar heb nu nergens last van. Misschien een beetje kougevat, hoe is het mogelijk in dit gloeiende land maar ’s nachts is het fris hoor.

Heb weer dagsluiting gehouden hoor. De jongens vroegen -nu wel weer?-

Ik zei dat ik er geen puf in had en wilde afwachten of jullie nog op kwamen dagen. Toen dat niet het geval was dacht ik dat het jullie ook geen pest kon schelen. Ik ben geen dominee en helemaal niet zo’n brave.

Waarom nu wel weer dagsluiting is ons geheim schat en dat verklap ik niet. Omdat ik jou heb en jij ook hiervoor bidt.

 

Stemmen en trouwdag

Ja voor het eerst stemmen is zeker gewichtig. Ik ben zeker een stommerd schat want ik weet niet eens wat lijst 2 is waar jij het rood hebt gemaakt. We hebben de lijsten hier ook niet gezien. Zoals jij gestemd hebt is het goed lieveling.

 

Het duurt zeker machtig lang lieveling maar het gaat ook weer vlug. We zitten hier alweer twee maanden. Iedere dag is er één dichter bij de bevrijding zoals we dat hier noemen.

 

Nu verder met de brief die jij over onze trouwdag schreef. Je was gelukkig schat en had toch een heel moeilijke dag.

 

Het verlangen, zooooo’n verlangen. O Klaas het was zooo heerlijk toen. Ik kan je niet missen. Famke zo bang? Jij kan niet danken pop en ik begrijp het omdat ik jouw verlangen ken. Denk je werkelijk dat god jou niet hoort? Hij moest even zeggen, ja Janke ik zal ervoor zorgen maar je moet nog even geduld hebben. Je wilt het wel anders maar zal het nooit leren schrijf je.

 

Straks geen zorgeloze toekomst, stevige tik

Wij weten van tevoren dat we straks geen zorgeloze toekomst hebben. Moeilijkheden blijven er, vooral met kinderen. Maar onze liefde is zooo sterk, wij kunnen moeilijkheden dragen.

Ik ben soms bang dat het jou zal tegenvallen wanneer ik weer thuis ben. Er zijn maar weinig moeders die gek zijn geworden van hun kinderen. Ze maken je vaak razend maar ook gelukkig, ze zijn zo’n rijk bezit schrijf je. Lieveling als Pim of Ukki niet horen willen mogen ze best een stevige tik krijgen hoor.

Toch zul je daar nooit tegen kunnen, ook wanneer ik weer thuis ben zul je daar moeite mee hebben.

 

Je bent moe van het wachten, het steeds weer uitstellen, hopen op wat niet komt. Het duurt lang. Kijk mij even aan. Houd goede moed. Met jou waag ik het er altijd op!!!

 

Voorlichting, misselijk van het vuige geklets hier

Ja het is onze taak om voorlichting te geven wanneer wij dat heerlijke weer mogen beleven. Geloof maar dat de breintjes diep nadenken over dat grote nieuwe wonder, een echt levend broertje of zusje. Waar komt ons poppie vandaan, wie heeft het gebracht en waar heeft die het vandaan. De eerste antwoorden zullen dan ook diepe indruk maken. Hoe dat te doen?

Later komt dan de voorlichting, nuchtere eenvoudige uitleg van het toch zo wondermooie. Daar hebben we gods wijsheid voor nodig. Het zo voor te stellen als iets heel moois en reins zonder schaamte of preutserigheid. Horen ze het voor het eerst van hun kameraadjes dan krijgen ze vaak een schrik en vinden hun ouders vies omdat het zo is verteld.

Hier ben ik soms misselijk van het vuige geklets en ga er altijd nog te weinig tegenin. Laten we bidden om wijsheid dat wij onze kinderen ook daarin leren wat het leven is.

 

Slangenbeten

De dokter hield een praatje over slangenbeten. Gelukkig hebben we hier weinig giftige soorten. Het beste is om met een scherp mes een kruis over de beetwond te maken zodat het bloed een deel van het gif weg spoelt. Dan afbinden. Uitzuigen is een oude methode maar dan moet je er zeker van zijn geen wondje aan lip of mond te hebben. Een KNIL-paardenmiddel is een huls leeg te maken en het kruid op de wond in brand te steken. Bij ons is het nog niet voorgekomen maar bij I-6 wel, het liep goed af.

Dank voor het plakverband en de leukoplast. Ik kan er een hele tijd mee doen.

 

Driedaagse patrouille, nachtpatrouille, kampong vegen, bidden

Er is een driedaagse patrouille op pad met mannen van verschillende posten. Heb een paar plaatjes van het afmarcheren gemaakt.

 

Een nachtpatrouille gaat op pad. In samenwerking met Tsjikaremas een kampong daar in de buurt vegen. Omsingelen en helemaal doorzoeken. We hebben een mortier gekregen. Een aardig donderbusje waar de bendes en de TNI niks op gesteld zijn. Die dingen hebben het voordeel dat ze over een dekking heen kunnen schieten. Het is prachtweer, volle maan. Ik hoop dat ze succes hebben en bid dat allen bewaard blijven.

Nacht schatten.

 

Handgranaat op een terras

In Batavia hebben ze een brutale stunt uitgehaald. Een handgranaat werd op het terras van een café gegooid. Er vielen gelukkig geen doden.

Volgens de krant hebben ze de dader al te pakken. Tjonge wat een flinke kerels. Ik maak me kwaad schat. Wat hebben we aan dagelijkse zware patrouilles zolang de kern niet op een of andere manier aangepakt wordt. Dan voel ik voor de hele boel geen fluit meer…, netjes uitgedrukt. Soedah lieveling.

 

Waarom kanonniers wel en chauffeurs niet moeten plopperen

Oe, een hels kabaal in de cantine, chauffeurs en kanonniers tegen elkaar kankeren waarom de eersten niet en de anderen wel moeten plopperen, zoals wij patrouillelopen vaak noemen. Daar kunnen ze uren mee zoet zijn en zolang ze elkaar niet in de haren vliegen laat ik ze hun gang gaan.

B. is naar de C-batterij. Hij voelt zich hier nog niet thuis. Hij weet ook niet zeker of zijn zaak nog voor de krijgsraad komt of niet. Zie blog 72 bij kopje Opvolger opper te harde klappen bij het verhoor.

Het patrouillelopen beviel hem beter dan het opper zijn. Volgens hem is het niks nu er geen vingers in de pap gestoken mogen worden.

 

Heb de halve avond verpingpongd. Ik weet vaak niet wat ik over mezelf moet schrijven omdat het steeds hetzelfde is.

 

Aanstaande jubileumfeesten

Vier grote schietschijven gemaakt voor de schietbaan die net gemaakt is ergens in de theetuinen in een dal. Met inkt grote cirkels getrokken op wit papier, net echt.

Met 20 man plus wapens plus piepers aan ’t paffen. Met de aanstaande jubileumfeesten moet II-6-RVA 15 schutters leveren voor een schietwedstrijd. De besten worden eruit gezocht. Het ging vlot. We hebben telefoon aangelegd naar de kuil waar de waarnemers in zitten zodat we niet de hele tijd heen en weer hoeven te rennen.

Ik schoot vrij goed met bren en geweer maar had nog zeven punten lager dan de hoogste schutter die 47 punten haalde. Het maximum was 50 punten.

Het was een lange, warme maar gezellige middag midden in de grote vrije weide wereld met z’n bergkammen. Morgen weer hetzelfde maar eerst moet ik de schijven opkalefateren. Er zijn verscheidene gaatjes in geprikt.

De schijven weer opgekalefaterd voor de buitenposten. Ik zat erbij op een dikke steen tussen de schutters, aanwijzingen te geven. Denk aan je drukpunt, benen spreiden dan ben je steviger, houd je schietijzer aan je schouder, let op het sein veilig sufferd enz. Tussendoor de punten noteren en doorbellen. Mooi.

 

Obatpatrouille, Jappenkampen soms erger dan Duitse kampen

Er is een obatpatrouille  op stap. Zo nu en dan gaat ltn. M. met een Rode Kruistas op pad om pillen en zalfjes uit te delen. Schurft is een veel voorkomende kwaal, velen worden dan ook helemaal ingesmeerd, vrouwen ook zoals deze keer. Het was een aardig wijfje volgens B. Soldaten maken heel wat mee. Hospikken worden soms bij bevallingen geroepen. Wanneer er zulke tochtjes gedaan worden is er verder weinig te doen, dus is het rustig in het gebied.

 

Ja schat, de Nederlandse vrouwen hebben veel meegemaakt in de Jappenkampen, vaak was het erger dan in Duitsland.

 

Film, liefde, koesteren

Er was film bij de C-batterij. Met 18 man ernaartoe. De film was mooi maar het apparaat deugde weer niet. Een ontzettende kraakstoring waar je trommelvliezen pijn van doen, vaak was het geluid helemaal weg, een pantomime. Het werd laat, steeds weer proberen het apparaat te repareren. Het verhaal was niet logisch maar het spel goed. Ik zag diepe liefde tussen man en vrouw en heb me er een beetje aan gekoesterd. Wat bij hen spel was is bij ons diepe werkelijkheid, alleen moeten wij nog even geduld hebben.

 

Een soort inlichtingendienst

De nachtpatrouille heeft niets opgeleverd. Ze hebben geen kip gezien maar dat zijn we zo langzamerhand wel gewend.

Heb weer een stel van acht gevangenen aan het werk gezet op z’n Soekamandisch. Het wisselt steeds. Dagelijks komen er nieuwe bij en gaan er andere door naar de staf voor verder onderzoek. Binnen twee dagen was het terrein aardig opgeknapt.

 

Er is een soort inlichtingendienst op touw gezet door K., het werkt aardig. Vaak komen zijn kampongspionnen midden in de nacht met een paar kerels aanslepen. Zo vissen we de kwade elementen er veel beter uit dan wanneer wij er zelf achteraanhollen.

 

Mee op patrouille, pak rammel had onvoldoende effect, een spuit meer voor Soekarno, ik krijg geen kippenvel meer

Even gepingd en geschaakt met B. Ik krijg steeds voor de broek. Een stel jongens bij de staf opgehaald. Om 20.00 uur gaat er een patrouille uit, ze worden vannacht om 2.00 uur terugverwacht.

 

Ik was mee op patrouille. Het was weer een hele tijd geleden. Met een bepantserde wagen naar Boekanigara. Weer een prachtige rit in de grootse natuur. We moesten een paar kerels ophalen die een deserteur van de veldpolitie hadden geholpen. De Loera die we ook moesten hebben was op stap en de andere orang zat thuis maar wist zoals gebruikelijk van niks. Een pak rammel had succes maar nog niet genoeg zodat het heerschap mee op de wagen ging.

Toen met een rotvaart weer naar beneden. De gevangene was het zeker niet gewend en werd misselijk van al dat bochtendraaien. Afijn, later kwam hij al gauw weer bij.

Laten we de Loera ook nog langs de weg oppikken. Beide kerels waar het om te doen was binnen. Later gingen ze door naar de staf waar ze proberen uit te vinden wat zij van de deserteur afweten. Een overloper betekent een spuit meer voor Soekarno.

We waren om 17.00 uur weer binnen, mandiën en eten.

 

Ja schat, voor de gevangenen is het minder maar voor ons beter zoals het vanmiddag gegaan is. Wij krijgen inlichtingen waarop wij maatregelen kunnen nemen. Ik krijg er geen kippenvel meer van.

 

Wondere samenstelling patrouille, cabaret en kerk, eten bij de heer en mevrouw B.

Na de tippel heerlijk gegeten bij de heer en mevrouw B. Eerst een paar heerlijke glaasjes djeroekwater. Samen met de baas de schommel gerepareerd. In de luie stoel koffie, een sigaret en gezellig kletsen. Het is bij hen ook dunnetjes hoor, zij knobbelen ook om de eindjes aan elkaar te krijgen.

Bijkletsen

De vakantie is voorbij en de kinderen moeten weer naar school. Per kind wordt in Bandoeng f 100,- kostgeld per maand gevraagd. Ze zijn nu van plan om de meisjes zelf les te geven. Het grote voordeel is dat hun huisgezin dan bij elkaar blijft. Heerlijk om weer eens aan een keurig gedekte tafel te eten en door de vrouw des huizes bediend te worden.

 

Om 16.00 uur naar het cabaret dat hier speelde. Muziek, zang en luim. Nou we hebben gelachen hoor. Het was een gezellig programma. H. had deze keer de honneurs waargenomen in de organisatie. Om 18.00 uur weer preek. Weer een wondere samenstelling schat, patrouille, cabaret en kerk.

Ds. had het over de voortdurende vrees waar wij in leven. Vrees in ons dagelijks leven, vrees voor de toekomst en vrees voor de dood. Jezus heeft alle vrees overwonnen en wij mogen de onze aan hem toe vertrouwen.

Doen we dat? Nee, wij willen nog steeds zelf de moeilijkheden oplossen, op onszelf vertrouwen.

 

Demobilisatie vragenlijst

Daar ben ik weer, maandag. Jij bent zeker druk bezig met de was? De kinderen spelen buiten, Wim lekker in de weer met water, Ukki in haar hokje of allebei in het zand?

We hebben een strop, de P&T waterpomp is kapot en nu zitten we zonder water. We halen het met de waterwagen, een ritje van 10 km.

Straks nog even de vuurbevelen nakijken snoes om morgen geen al te grove fouten te maken.

 

We hebben van kapitein P. formulieren gekregen voor de demobilisatie. Wie ben je, wat heb je gedaan, wat ben je van plan. Er wordt naar huisvesting gevraagd, schoolopleiding en diploma’s.

K. gaat binnenkort naar Soebang, hij mag niet meer patrouillelopen en wordt ingezet als assistent bij de zaken rond de demobilisatie. Lee waarom K. niet meer patrouille mag lopen in blog 55 bij kopje Eerste vuurdoop met zwaar vuur

Alle jongens worden binnenkort stuk voor stuk gehoord, alle gegevens en verlangens worden verzameld verzonden en in Holland verder behandeld.

Misschien kan kapitein P. mij wegwijs maken, we weten nu de mogelijkheden nog niet. Misschien kunnen we nog een eigen huis krijgen. Het is nog vaag schat maar het gaat de goede kant op.

 

Ik heb goede moed en ben gelukkig Nan.